THỜI HOA LỬA – LỜI HỨA DƯỚI GỐC CỌ

Trong những ngày cả nước hướng về kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, tôi có dịp gặp bác Nông Văn Hậu, một cựu chiến binh đang sinh sống tại xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai.

Ngôi nhà của bác nằm nép mình dưới chân đồi quế. Trước sân nhà có một cây cọ già cao vút. Điều đặc biệt là mỗi khi có khách đến chơi, bác đều đưa mọi người ra ngồi dưới gốc cây ấy.

Khi tôi hỏi lý do, bác nhìn lên tán cọ xanh rồi chậm rãi kể:

"Cây cọ này là chứng nhân của một lời hứa mà bác đã mang theo suốt cuộc đời."

Câu chuyện bắt đầu từ mùa hè năm 1978.

Khi ấy, bác Hậu mới hai mươi tuổi. Gia đình thuộc diện khó khăn, cha mất sớm, mẹ một mình nuôi bốn anh em khôn lớn.

Ngày nhận giấy gọi nhập ngũ, bác biết mẹ rất lo.

Đêm trước ngày lên đường, hai mẹ con ngồi dưới gốc cọ trước nhà.

Ánh trăng vùng cao trải dài trên sân đất.

Người mẹ nắm tay con trai thật lâu rồi nói:

"Nhà mình nghèo nhưng không được nghèo lòng yêu nước. Con đi làm nhiệm vụ thì phải sống cho xứng đáng."

Bác gật đầu.

Trước khi đứng dậy, mẹ căn dặn thêm:

"Nếu có khó khăn thế nào cũng đừng bỏ cuộc. Hãy nhớ lời mẹ."

Đó là lời dặn cuối cùng trước khi bác lên đường.

Sau thời gian huấn luyện, bác được điều động lên tuyến biên giới phía Bắc.

Những năm tháng ấy vô cùng gian khổ.

Đơn vị đóng quân trên đỉnh núi cao, quanh năm mây phủ.

Mùa đông rét buốt.

Mùa mưa đường trơn lầy lội.

Có những ngày hành quân hàng chục cây số xuyên rừng.

Nhiều lần lương thực tiếp tế chậm, anh em phải chia nhau từng nắm cơm.

Nhưng điều làm người lính trẻ nhớ nhất vẫn là mẹ.

Bác luôn mang theo trong ba lô một tấm ảnh nhỏ chụp cùng mẹ dưới gốc cọ.

Mỗi lần nhớ nhà, bác lại lấy ảnh ra ngắm.

Năm 1979, chiến sự biên giới diễn ra ác liệt.

Trong một trận chiến, đơn vị của bác bị đối phương bao vây.

Đạn dược dần cạn kiệt.

Nhiều đồng đội bị thương.

Có lúc tưởng như không thể giữ được vị trí.

Giữa những giờ phút khó khăn ấy, bác nhớ đến lời mẹ:

"Dù khó khăn thế nào cũng đừng bỏ cuộc."

Câu nói ấy như tiếp thêm sức mạnh.

Bác cùng đồng đội kiên cường chiến đấu cho đến khi lực lượng chi viện tới nơi.

Trận địa được giữ vững.

Nhiều năm sau, mỗi lần nhớ lại trận chiến ấy, bác vẫn tin rằng chính lời dặn của mẹ đã giúp mình vượt qua thời khắc hiểm nghèo.

Năm 1983, bác xuất ngũ trở về quê hương.

Điều đầu tiên bác làm là chạy thật nhanh về ngôi nhà nhỏ.

Nhưng khi về đến nơi, bác lặng người.

Mẹ đã qua đời trước đó vài tháng sau một cơn bạo bệnh.

Bác quỳ dưới gốc cọ và khóc như một đứa trẻ.

Người mẹ đã tiễn bác lên đường năm nào không còn nữa.

Bác day dứt vì không kịp gặp mẹ lần cuối.

Từ đó, cây cọ trở thành nơi bác gửi gắm nỗi nhớ.

Những năm sau này, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, bác luôn cố gắng sống đúng với lời mẹ dặn.

Bác chăm chỉ lao động sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, nuôi dạy các con trưởng thành.

Không chỉ vậy, bác còn tích cực tham gia công tác Hội Cựu chiến binh và các phong trào của địa phương.

Mọi người trong thôn đều quý mến bác bởi sự chân thành và trách nhiệm.

Mỗi khi có thanh niên chuẩn bị lên đường nhập ngũ, bác thường kể cho họ nghe câu chuyện của mình.

Bác nói:

"Người lính có thể mang theo nhiều thứ, nhưng điều quý giá nhất là niềm tin của gia đình và Tổ quốc."

Hơn bốn mươi năm đã trôi qua.

Cây cọ trước sân giờ đã cao lớn.

Mỗi mùa gió về, những tàu lá lại xào xạc như tiếng người mẹ năm xưa đang nhắc nhở con trai mình.

Chiều hôm ấy, trước khi chia tay, tôi hỏi bác:

"Nếu được gặp lại mẹ một lần, bác sẽ nói điều gì?"

Bác im lặng rất lâu rồi khẽ đáp:

"Bác sẽ nói rằng con đã giữ được lời hứa."

Nghe câu trả lời ấy, tôi bỗng thấy sống mũi cay cay.

Bởi chiến tranh không chỉ là những trận đánh hay những chiến công.

Chiến tranh còn là những lời hứa được giữ trọn suốt cuộc đời.

Là tình mẫu tử không gì có thể chia cắt.

Là sức mạnh giúp những người lính vượt qua mọi gian khổ để bảo vệ Tổ quốc.

Và chính những điều bình dị ấy đã làm nên vẻ đẹp bất tử của một thời hoa lửa.

Ngọn lửa ấy hôm nay vẫn cháy sáng trên quê hương Sơn Lương, trong trái tim những người cựu chiến binh và trong lòng các thế hệ trẻ đang tiếp bước dựng xây đất nước.