THỜI HOA LỬA – NGƯỜI ĐỒNG ĐỘI TRÊN ĐỈNH NÚI

Trong những ngày cả nước hướng tới kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, tôi có dịp gặp bác Phạm Văn Dũng, một cựu chiến binh đang sinh sống tại xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai. Ở tuổi ngoài bảy mươi, bác vẫn giữ phong thái nhanh nhẹn và ánh mắt cương nghị của người lính năm nào.

Điều khiến tôi xúc động nhất không phải là những tấm huân chương được treo trang trọng trên tường, mà là câu chuyện bác kể về một người đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi biên cương.

Năm 1978, khi vừa tròn hai mươi tuổi, bác Dũng lên đường nhập ngũ. Xa quê hương, xa cha mẹ, bác cùng hàng ngàn thanh niên cả nước khoác lên mình màu xanh áo lính với quyết tâm bảo vệ Tổ quốc.

Sau thời gian huấn luyện, bác được điều động lên công tác tại tuyến biên giới phía Bắc. Đơn vị đóng quân trên những dãy núi cao quanh năm mây phủ. Cuộc sống vô cùng gian khổ. Mùa đông rét buốt, nhiều đêm nhiệt độ xuống rất thấp. Anh em chiến sĩ phải đốt củi sưởi ấm rồi thay nhau tuần tra bảo vệ biên giới.

Trong đơn vị có một người đồng đội rất thân với bác tên là Hoàng Văn Tân, quê ở Cao Bằng. Tân ít nói nhưng sống rất tình cảm. Những lúc rảnh rỗi, anh thường lấy cây sáo mang theo từ quê ra thổi những giai điệu dân ca khiến cả đơn vị vơi đi nỗi nhớ nhà.

Một đêm đầu năm 1979, đơn vị nhận được tin có dấu hiệu địch xâm nhập qua biên giới. Một tổ công tác được cử đi tuần tra, trong đó có bác Dũng và anh Tân.

Trời tối đen như mực. Gió núi thổi từng cơn lạnh buốt. Cả tổ di chuyển hết sức thận trọng.

Khi đến gần một sườn đồi, bất ngờ tiếng súng nổ vang. Cuộc chiến diễn ra trong tích tắc.

Trong lúc tìm vị trí chiến đấu, bác Dũng bị trượt chân ngã xuống một hố đá sâu và bất tỉnh.

Khi tỉnh lại, bác thấy mình đang được đồng đội cõng trên lưng chạy giữa rừng.

Người cõng bác chính là anh Tân.

Dù đạn vẫn bay trên đầu, anh vẫn cố gắng đưa đồng đội ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Về đến nơi an toàn, anh mới gục xuống vì bị thương nặng.

Các quân y đã hết sức cứu chữa nhưng anh không qua khỏi.

Trước lúc ra đi, anh chỉ kịp nói:

"Dũng à... phải sống thay cả phần của tôi nhé..."

Những lời nói ấy theo bác suốt hơn bốn mươi năm qua.

Sau chiến tranh, bác trở về quê hương. Cuộc sống khó khăn nhưng bác luôn nhớ lời hứa với người đồng đội đã khuất.

Bác chăm chỉ lao động, xây dựng gia đình, nuôi dạy các con trưởng thành. Không chỉ vậy, năm nào bác cũng dành thời gian đến thăm gia đình anh Tân.

Bác coi cha mẹ của người đồng đội như cha mẹ ruột của mình.

Có lần mẹ anh Tân nắm tay bác khóc và nói:

"Nhìn thấy con, bác như thấy nó vẫn còn sống."

Khoảnh khắc ấy khiến bác không bao giờ quên.

Hiện nay, dù tuổi cao sức yếu, bác Dũng vẫn tích cực tham gia công tác Hội Cựu chiến binh tại xã Sơn Lương. Bác thường xuyên kể cho thế hệ trẻ nghe về những năm tháng chiến tranh gian khổ và về tình đồng đội thiêng liêng.

Bác luôn nhắn nhủ:

"Chiến tranh đã lùi xa nhưng các cháu phải biết trân trọng hòa bình. Đừng bao giờ quên những người đã hy sinh để đất nước có ngày hôm nay."

Rời ngôi nhà của bác Dũng, trong tôi vẫn vang lên câu nói cuối cùng của người đồng đội năm xưa:

"Phải sống thay cả phần của tôi."

Có lẽ đó chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của thời hoa lửa. Những người đã ngã xuống không mong được nhớ đến bằng những lời ca tụng. Điều họ mong muốn là những người còn sống sẽ tiếp tục xây dựng quê hương, giữ gìn hòa bình và sống xứng đáng với sự hy sinh ấy.

Trên những đỉnh núi xanh của Sơn Lương hôm nay, tiếng súng đã lùi vào quá khứ. Nhưng câu chuyện về tình đồng đội của những người lính năm xưa vẫn mãi là ngọn lửa truyền thống thắp sáng trong lòng các thế hệ mai sau.