THỜI HOA LỬA – NGƯỜI LÍNH TRẺ NGUYỄN CẢNH THỌ Ở CAO LỘC

Năm 1979, khi tuổi đời còn rất trẻ, anh Nguyễn Cảnh Thọ cùng biết bao người con của quê hương lên đường làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc. Những ngày tháng ấy, với một chàng trai vừa rời mái nhà thân thuộc, hành trang mang theo không chỉ là quân tư trang, khẩu súng trên vai mà còn là lời dặn dò của cha mẹ, là tình cảm của quê hương và niềm tin rằng khi Tổ quốc cần, tuổi trẻ phải sẵn sàng. Từ miền quê thân thuộc, Nguyễn Cảnh Thọ hành quân lên vùng biên giới phía Bắc, đến Cao Lộc – Lạng Sơn, nơi những ngày tháng 1979–1980 vẫn còn in đậm dấu vết của chiến tranh và những cuộc chiến đấu căng thẳng bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

Những ngày đầu đặt chân lên Cao Lộc, người lính trẻ Nguyễn Cảnh Thọ cảm nhận rõ sự khắc nghiệt của chiến trường. Núi rừng trùng điệp, thời tiết lạnh giá, những con đường quanh co và đặc biệt là âm thanh của chiến tranh luôn hiện hữu. Đó có khi là tiếng súng vọng từ phía biên giới, có khi là những loạt pháo bất ngờ xé toạc không gian yên tĩnh của núi rừng. Trong những công sự còn đơn sơ, những người lính trẻ thay nhau trực chiến, ngày đêm cảnh giác, sẵn sàng nhận nhiệm vụ. Có những đêm trời lạnh buốt, sương phủ kín những triền núi, người lính phải ôm súng ngồi trong công sự, mắt hướng về phía trước. Trong bóng tối, họ không biết điều gì sẽ xảy ra vào ngày mai, nhưng tất cả đều hiểu rằng phía sau mình là quê hương, là những người thân yêu và là những bản làng của đồng bào đang cần được bảo vệ. Nguyễn Cảnh Thọ khi ấy cũng như bao đồng đội khác, không nghĩ mình đang làm một điều gì quá lớn lao. Anh chỉ nghĩ đơn giản rằng mình là người lính, đã khoác lên mình màu xanh áo lính thì phải hoàn thành nhiệm vụ được giao. Những lúc chiến sự căng thẳng, tiếng pháo kích vang lên liên hồi, đất đá rung chuyển, người lính trẻ vẫn cùng đồng đội bám trụ trận địa, giữ vững vị trí chiến đấu. Có những khoảnh khắc tưởng như sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc, nhưng chính trong những giờ phút ấy, tình đồng đội lại càng trở nên thiêng liêng. Người lính chia nhau từng ngụm nước, từng miếng lương khô, nhắc nhau giữ gìn sức khỏe, động viên nhau vượt qua những đêm dài nơi trận địa. Trong những phút bình yên hiếm hoi, câu chuyện của họ cũng chẳng có gì lớn lao. Người nhớ mẹ, người nhớ cha, người nhớ người vợ trẻ ở quê nhà, người mong một ngày được trở về cánh đồng, con đường làng, mái nhà thân thuộc. Nguyễn Cảnh Thọ cũng vậy. Có những lúc ngồi bên đồng đội giữa núi rừng Cao Lộc, anh nhớ quê nhà da diết. Anh nhớ những bữa cơm gia đình, nhớ tiếng nói của người thân, nhớ những ngày tháng bình yên trước khi lên đường. Nhưng rồi tiếng súng lại vang lên, tất cả những nỗi nhớ riêng tư được gác lại, những người lính lại trở về với nhiệm vụ của mình. Thời gian ở chiến trường đã tôi luyện người lính trẻ Nguyễn Cảnh Thọ trưởng thành hơn từng ngày. Từ một chàng trai mang trong mình sự háo hức của tuổi trẻ, anh trở thành một người lính vững vàng, bình tĩnh trước hiểm nguy, biết dựa vào đồng đội và biết đặt nhiệm vụ chung lên trên những mong muốn riêng của bản thân. Cao Lộc những năm ấy không chỉ là nơi anh chiến đấu mà còn là nơi lưu giữ một phần tuổi thanh xuân đẹp nhất của cuộc đời. Mỗi con dốc, mỗi triền núi, mỗi công sự, mỗi đêm trực chiến đều trở thành những ký ức không thể nào quên. Có thể chiến tranh đã lùi xa, những vết thương trên đất đai rồi dần được phủ xanh bởi cây cối, những con đường ngày nay đã rộng mở, những bản làng đã đổi thay, nhưng ký ức về những năm tháng ấy vẫn còn nguyên trong tâm trí người lính năm xưa. Nhiều năm sau, khi nhớ lại quãng đời ở Cao Lộc, Nguyễn Cảnh Thọ có lẽ không nhớ mình đã trải qua bao nhiêu đêm thức trắng, bao nhiêu lần đối diện với hiểm nguy, mà nhớ nhiều hơn về những người đồng đội đã cùng mình chia sẻ gian khổ. Họ đã từng là những chàng trai tuổi đôi mươi, cùng khoác vai nhau trong những giờ phút hiếm hoi được nghỉ ngơi, cùng nói về ngày trở về, cùng mơ về một cuộc sống bình dị sau chiến tranh. Có người may mắn trở về với gia đình, có người đã mãi mãi nằm lại nơi biên giới. Đối với Nguyễn Cảnh Thọ, những người đồng đội ấy không bao giờ mất đi, bởi họ vẫn sống trong ký ức của những người còn trở về. Hôm nay, khi nhìn lại chặng đường đã qua, người lính trẻ năm nào nay đã đi qua những năm tháng của cuộc đời, nhưng màu xanh áo lính và những ngày tháng ở Cao Lộc vẫn là một phần không thể tách rời trong ký ức. Đó là quãng thời gian tuổi trẻ đã gửi lại nơi biên giới, là những tháng ngày sống giữa tình đồng chí, đồng đội và trách nhiệm với non sông. Nguyễn Cảnh Thọ và thế hệ những người lính năm ấy không tự nhận mình là những người anh hùng. Họ chỉ là những người con của đất nước, khi Tổ quốc cần thì lên đường, khi nhân dân cần thì đứng ở phía trước. Những câu chuyện của họ hôm nay được kể lại không phải để nhắc về mất mát bằng nỗi đau, mà để thế hệ trẻ hiểu hơn giá trị của hòa bình, của cuộc sống bình yên hôm nay. Bởi phía sau mỗi con đường bình yên, mỗi mái nhà yên ấm là biết bao thế hệ đã từng đi qua những năm tháng gian lao. Và trong dòng ký ức của “Thời hoa lửa”, hình ảnh người lính trẻ Nguyễn Cảnh Thọ tại Cao Lộc – Lạng Sơn vẫn mãi là hình ảnh đẹp của một thế hệ đã gửi tuổi xuân nơi biên cương, để góp phần giữ gìn từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.