THỜI HOA LỬA: NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU – NGỌN ĐÈN BẤT TƯ DIỆT GIỮA VÙNG ĐẤT NAM BỘ

Sinh năm 1822 tại tỉnh Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh), Nguyễn Đình Chiểu vốn là một thanh niên thông minh, tài hoa, nuôi chí lớn đem tài năng ra gánh vác việc nước. Thế nhưng, cuộc đời trớ trêu đã giáng xuống ông những đòn đau thương tột cùng: năm 24 tuổi, khi đang chuẩn bị thi dốc khoa cử tại Huế, hay tin mẹ qua đời, ông quá thương khóc mà lâm bệnh nặng rồi vĩnh viễn mất đi ánh sáng đôi mắt. Không dừng lại ở đó, hôn ước tan vỡ, gia cảnh nghèo túng, nhưng người học trò xứ Nam Kỳ ấy không hề gục ngã trước số phận.

Ông trở về quê vợ ở miền Nam, mở trường dạy học, bốc thuốc cứu người và sáng tác thơ văn. Những vần thơ đượm nghĩa trang tung, ca ngợi đạo lý làm người và biểu dương tinh thần nghĩa hiệp của các bậc anh hùng hào kiệt như Lục Vân Tiên đã nhanh chóng lan tỏa, nuôi dưỡng tâm hồn và lòng tự hào dân tộc cho biết bao thế hệ người dân Nam Bộ.

Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Nam Kỳ, bất chấp hoàn cảnh mù lòa và bệnh tật, Nguyễn Đình Chiểu không ngần ngại đứng về phía nghĩa quân. Ông trực tiếp tham gia bàn kế sách đánh giặc với các thủ lĩnh yêu nước như Trương Định, Huân Công,... Ngòi bút của ông lúc này chuyển hóa thành những bài hịch, bài văn tế đanh thép, sục sôi lòng căm thù giặc và cổ vũ tinh thần chiến đấu cho nhân dân ta, tiêu biểu như Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc.

Dù kẻ thù dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ ban tước lộc, cấp ruộng đất đến đe dọa hòng khuất phục ý chí của ông, Nguyễn Đình Chiểu vẫn hiên ngang cự tuyệt, giữ trọn vẹn khí tiết thanh cao của một nhà nho chân chính suốt đời vì nước vì dân. Ông trút hơi thở cuối cùng vào năm 1888, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng bào Nam Bộ. Cuộc đời kiên trung, sáng ngời đạo đức của Nguyễn Đình Chiểu đã tạc vào lịch sử một khúc tráng ca bất diệt về lòng yêu nước nồng nàn và ý chí bất khuất trước cường quyền.