THỜI HOA LỬA – NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG QUÊN CỦA CỰU THANH NIÊN XUNG PHONG DƯƠNG THỊ DỤC
Có những năm tháng đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng chỉ cần một tiếng gọi, một con đường cũ hay một ký ức bất chợt ùa về, tất cả lại hiện lên như mới hôm qua. Với bà Dương Thị Dục, những năm tháng tuổi trẻ trong màu áo Thanh niên xung phong là một phần ký ức như thế.
THỜI HOA LỬA – NHỮNG NĂM THÁNG KHÔNG QUÊN CỦA CỰU THANH NIÊN XUNG PHONG DƯƠNG THỊ DỤC
Có những năm tháng đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng chỉ cần một tiếng gọi, một con đường cũ hay một ký ức bất chợt ùa về, tất cả lại hiện lên như mới hôm qua. Với bà Dương Thị Dục, những năm tháng tuổi trẻ trong màu áo Thanh niên xung phong là một phần ký ức như thế.
Bà Dương Thị Dục sinh ngày 01/01/1949, quê ở Thiệu Hòa, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa, nay thuộc xã Thiệu Toán, tỉnh Thanh Hóa. Xuất thân từ một gia đình nông dân, tuổi trẻ của bà vốn gắn với ruộng đồng, với những mùa lúa và cuộc sống bình dị nơi quê nhà.
Nhưng đất nước khi ấy đang trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Tiếng gọi của Tổ quốc đã đưa những chàng trai, cô gái tuổi mười tám, đôi mươi rời quê hương lên đường. Tháng 11 năm 1968, khi tuổi đời còn rất trẻ, bà Dục tham gia Thanh niên xung phong.
7
Những ngày trên tuyến đường lửa
Đơn vị của bà là C737 – N73 – P31 – Ban XD67, địa bàn hoạt động chủ yếu tại Quảng Bình. Công việc được ghi trong hồ sơ giản dị chỉ vài chữ: “Thanh niên xung phong, làm đường.”
Nhưng đằng sau những dòng chữ ngắn ngủi ấy là biết bao mồ hôi, gian khổ và cả những hiểm nguy mà một thế hệ thanh niên đã trải qua.
Ngày ấy, làm đường giữa chiến tranh không giống những công việc bình thường. Những con đường cần được mở, được sửa chữa để bảo đảm giao thông. Đất đá được đào lên bằng sức người. Những đôi tay còn trẻ phải quen với cuốc, xẻng; đôi vai phải gánh những công việc nặng nhọc. Có những ngày trời nắng như đổ lửa, có những đêm mưa rừng kéo dài, nhưng công việc vẫn phải tiếp tục.
Điều khiến người ta nhớ nhất có lẽ không phải là sự thiếu thốn, mà là tình đồng đội.
Những cô gái xa quê cùng nhau chia sẻ từng bữa cơm, từng ngụm nước. Ai mệt thì người bên cạnh động viên. Ai nhớ nhà thì những người bạn lại ngồi bên kể chuyện quê hương. Trong hoàn cảnh khắc nghiệt, tình đồng đội trở thành điểm tựa để những người trẻ vững vàng bước tiếp.
Có lẽ họ khi ấy cũng có những ước mơ rất giản dị: một ngày đất nước yên bình, được trở về quê, được nhìn thấy cánh đồng xanh, được nghe tiếng mẹ gọi bên hiên nhà.
Ba năm tuổi trẻ gửi lại nơi chiến trường
Từ tháng 11/1968 đến tháng 12/1971, bà Dục có hơn ba năm gắn bó với lực lượng Thanh niên xung phong.
Ba năm ấy là một quãng thời gian không dài nếu so với cả cuộc đời, nhưng đủ để một cô gái trẻ trưởng thành giữa những thử thách của thời chiến.
Ngày trở về, chiến tranh vẫn để lại trong mỗi người những dấu ấn riêng. Với bà Dục, đó là ký ức về những người đồng đội, những ngày làm đường, những tháng năm tuổi trẻ đã dành cho quê hương, đất nước.
Rồi cuộc sống tiếp tục. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ Thanh niên xung phong vào tháng 12 năm 1971, bà trở về quê, trở lại với công việc làm ruộng tại địa phương. Từ những con đường nơi chiến trường trở về với ruộng đồng quê nhà, cuộc đời bà lại gắn với những mùa vụ, với gia đình và cuộc sống bình dị.
Thời gian cứ thế trôi đi.
Mái tóc người con gái năm nào đã bạc. Những bàn tay từng cầm cuốc mở đường nay đã mang dấu vết của năm tháng. Nhưng ký ức về một thời tuổi trẻ vẫn còn đó.
Một trang đời không thể lãng quên
Ngày hôm nay, nhìn lại tờ bản khai đề nghị tặng “Huy chương Thanh niên xung phong vẻ vang”, những dòng chữ tưởng như khô khan bỗng trở thành một câu chuyện.
11/1968 – 12/1971.
Chỉ hai mốc thời gian.
Nhưng ở giữa hai mốc ấy là tuổi trẻ, là những ngày xa quê, là những con đường được làm nên bằng sức người, là tình đồng đội và những tháng ngày mà thế hệ hôm nay khó có thể hình dung đầy đủ nếu chưa từng trải qua.
Bà Dương Thị Dục không kể về mình bằng những lời lớn lao. Hồ sơ chỉ ghi ngắn gọn: “Thanh niên xung phong, làm đường.” Có lẽ chính sự giản dị ấy lại khiến câu chuyện trở nên xúc động.
Bởi lịch sử không chỉ được làm nên bởi những sự kiện lớn. Lịch sử còn được viết bằng những con người bình dị – những người đã đem những năm tháng đẹp nhất của tuổi thanh xuân góp vào những con đường của đất nước.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng thời hoa lửa ấy vẫn còn sống trong ký ức.
Và mỗi khi nhắc lại, những người từng đi qua năm tháng ấy có quyền tự hào rằng: tuổi trẻ của mình đã không trôi qua vô nghĩa.
Đó là một phần của lịch sử.
Đó cũng là một phần đẹp đẽ, không thể phai mờ trong cuộc đời của người nữ Thanh niên xung phong Dương Thị Dục.
