Thời Hoa Lửa – Những Ngày Trước Giờ Nổ Súng Chuyện kể bên chiến trường Điện Biên Phủ

Thời Hoa Lửa – Những Ngày Trước Giờ Nổ Súng

Chuyện kể bên chiến trường Điện Biên Phủ

Đầu năm 1954.

Núi rừng Tây Bắc chìm trong màn sương đặc quánh. Những thân cây đứng lặng, cành lá ướt lạnh, thỉnh thoảng một cơn gió rừng thổi qua làm những giọt nước rơi tí tách trên mái lá ngụy trang.

Giữa thung lũng, những đoàn dân công lặng lẽ đi trong đêm. Người gùi gạo, người khiêng đạn, người kéo những khẩu pháo nặng vượt qua núi rừng hiểm trở. Không ai nói lớn. Họ chỉ trao nhau những ánh mắt, những cái gật đầu, rồi tiếp tục bước.

Chiến dịch Điện Biên Phủ đang đến gần.

Trong hang Thẩm Púa, một ngọn đèn dầu leo lét soi xuống tấm bản đồ lớn trải trên bàn.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đứng trước bản đồ rất lâu.

Trên đó là những đường núi ngoằn ngoèo, những vị trí đóng quân của địch, những con đường tiếp tế và những mũi tiến công dự kiến.

Ngoài cửa hang, tiếng người đi lại khe khẽ. Tiếng cuốc, tiếng xẻng, tiếng bánh xe, tiếng ngựa thồ… tất cả hòa vào nhau thành một âm thanh đặc biệt của chiến trường.

Một cán bộ bước vào.

— Thưa anh, mọi công tác chuẩn bị đang được khẩn trương tiến hành.

Võ Nguyên Giáp khẽ gật đầu.

Ông vẫn nhìn tấm bản đồ.

Không ai biết trong khoảnh khắc ấy, người Tổng tư lệnh đang nghĩ gì.

Bởi trước mặt ông không chỉ là những ký hiệu quân sự.

Đó là sinh mạng của hàng vạn người.

Là những người lính trẻ vừa rời mái nhà.

Là những chàng trai, cô gái dân công đang vượt núi giữa mưa rừng.

Là những bà mẹ nơi quê nhà đang ngày đêm ngóng tin con.

Và cũng là vận mệnh của cả một dân tộc sau nhiều năm chiến đấu.

Những ngày ấy, trong hàng ngũ bộ đội, người ta thường kể cho nhau nghe đủ thứ chuyện.

Có anh lính trẻ quê đồng bằng lần đầu lên Tây Bắc, đêm nằm nhớ tiếng gà gáy ở quê.

Có người lính đã từng đi qua biết bao trận đánh, trên vai vẫn còn vết thương cũ.

Có cô dân công tuổi còn rất trẻ, mái tóc buộc gọn sau gáy, mỗi ngày gùi hàng nặng hơn cả trọng lượng cơ thể mình.

Họ khác nhau về quê quán, tuổi tác, hoàn cảnh.

Nhưng khi bước vào chiến trường, họ cùng mang một niềm tin.

Một buổi chiều, sau khi hoàn thành công việc, một chiến sĩ trẻ ngồi bên bếp lửa cùng đồng đội.

Anh lấy trong túi áo ra một mảnh giấy đã nhàu.

— Thư nhà đấy à?

— Ừ.

— Mẹ viết gì?

Anh lính cười.

— Mẹ bảo: “Bao giờ đánh xong thì về. Nhà vẫn chờ.”

Nói rồi anh gấp lá thư lại, cẩn thận đặt vào túi áo ngực.

Một người khác nhìn anh:

— Cậu có sợ không?

Anh im lặng một lúc.

Lửa trong bếp nổ tí tách.

— Có chứ.

Câu trả lời khiến mọi người bất ngờ.

Nhưng rồi anh nói tiếp:

— Sợ thì vẫn phải đi. Vì nếu mình không đi, người khác cũng phải đi.

Không ai nói thêm.

Họ ngồi sát lại bên nhau.

Ngoài kia, núi rừng Tây Bắc vẫn chìm trong bóng tối.

Càng gần ngày nổ súng, không khí càng khẩn trương.

Nhưng giữa những giờ phút căng thẳng ấy, vẫn có những khoảnh khắc rất đỗi bình thường.

Một người lính vá lại chiếc áo đã sờn.

Một anh nuôi chia từng nắm cơm cho đồng đội.

Một chiến sĩ viết thư về nhà nhưng viết mãi vẫn không xong.

Một cô dân công đứng bên dòng suối rửa mặt, nhìn bóng mình dưới làn nước và bất chợt nhớ đến người cha ở quê.

Chiến tranh đôi khi không chỉ được nhìn thấy bằng tiếng súng.

Nó nằm trong những lá thư chưa kịp gửi.

Trong những đôi dép cao su mòn đế.

Trong nắm cơm vội giữa đường.

Trong ánh mắt người lính nhìn lên bầu trời trước khi bước vào trận đánh.

Và trong sự im lặng của những người biết rằng ngày mai có thể sẽ không còn trở về.

Trong hang Thẩm Púa, đêm xuống rất nhanh.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn đứng bên tấm bản đồ.

Ông nhận được những báo cáo mới nhất về tình hình chiến trường.

Phương án tác chiến đã được chuẩn bị.

Nhưng càng suy nghĩ, ông càng cảm thấy có điều gì đó không thể xem nhẹ.

Một trận đánh lớn không chỉ cần lòng dũng cảm.

Nó còn cần cách đánh phù hợp với thực tế.

Bởi một quyết định của người chỉ huy có thể làm thay đổi số phận của cả một chiến dịch.

Ông nhìn những ký hiệu trên bản đồ rồi nhìn ra ngoài.

Trong bóng tối, những người lính vẫn đang chuẩn bị.

Họ tin vào người chỉ huy của mình.

Và chính vì hiểu niềm tin ấy nặng nề đến mức nào, ông càng không cho phép mình quyết định một cách nóng vội.

Ngày hôm sau, trong cuộc họp của Bộ Chỉ huy chiến dịch, vấn đề cách đánh được đặt lên bàn.

Phương án “đánh nhanh, giải quyết nhanh” từng được dự kiến.

Nhưng tình hình thực tế đã khác.

Quân Pháp xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ ngày càng mạnh. Hệ thống công sự được củng cố. Pháo binh, máy bay và lực lượng phòng thủ của địch không thể xem thường.

Một trận đánh tưởng như chỉ kéo dài vài ngày có thể trở thành cuộc chiến lâu dài.

Và nếu đánh không chắc thắng, cái giá phải trả sẽ là vô cùng lớn.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp suy nghĩ rất lâu.

Cuối cùng, ông đưa ra một quyết định lịch sử:

Chuyển từ phương châm “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”.

Đó là một quyết định không dễ dàng.

Bởi nó đồng nghĩa với việc phải chuẩn bị lại rất nhiều thứ.

Pháo phải kéo ra.

Bộ đội phải chờ đợi.

Hậu cần phải tiếp tục vận chuyển.

Dân công phải tiếp tục mở đường.

Và tất cả phải kiên nhẫn thêm nữa.

Nhưng trong chiến tranh, đôi khi biết chậm lại đúng lúc cũng chính là bản lĩnh của một người chỉ huy.

Những khẩu pháo lại được kéo ngược ra khỏi trận địa.

Con đường núi vốn đã hiểm trở nay càng gian nan.

Có nơi, hàng trăm người phải cùng nhau kéo một khẩu pháo từng mét một.

Tiếng hô vang lên giữa núi rừng:

— Một… hai… ba!

Dây kéo căng.

Những bàn tay chai sần bám chặt vào dây.

Mồ hôi hòa với bùn đất.

Có người trượt chân ngã xuống, rồi lại đứng lên.

Không ai bỏ cuộc.

Một chiến sĩ trẻ thở dốc:

— Sao mình không kéo thẳng vào trận địa luôn?

Người lính lớn tuổi bên cạnh cười:

— Chú cứ kéo đi rồi sẽ hiểu.

Anh chưa hiểu.

Nhưng anh vẫn kéo.

Và nhiều năm sau, khi nhìn lại những ngày tháng ấy, người ta mới hiểu rằng phía sau những khẩu pháo được kéo qua núi là một kỳ tích của lòng người.

Ngày tháng trôi đi.

Đường ra trận ngày càng dài.

Nhưng niềm tin của những con người nơi đây cũng ngày càng lớn.

Từ những bản làng xa xôi, từng gùi gạo được chuyển đến.

Từ những con đường xuyên núi, từng đoàn dân công nối nhau đi.

Những người phụ nữ gùi hàng.

Những cụ già dẫn ngựa.

Những thanh niên phá đá mở đường.

Những người lính ngày đêm đào hào, kéo pháo, xây dựng trận địa.

Họ không đứng trên bục cao.

Không có tên trên những tấm bản đồ.

Nhưng mỗi bước chân của họ đều góp phần tạo nên chiến thắng sau này.

Rồi ngày ấy cũng đến.

Chiều 13 tháng 3 năm 1954.

Bầu trời Điện Biên Phủ nặng trĩu.

Trong các trận địa pháo của quân đội Việt Nam, những người lính đứng bên khẩu pháo.

Có người lau mồ hôi trên trán.

Có người kiểm tra lại từng viên đạn.

Có người lặng lẽ lấy trong túi áo ra một tấm ảnh gia đình.

Anh lính trẻ ngày nào cũng vậy.

Anh nhìn tấm ảnh thật lâu.

Trong ảnh là mẹ anh.

Một người đồng đội hỏi:

— Nghĩ gì thế?

Anh cười:

— Nghĩ đến ngày về.

Tiếng pháo lệnh vang lên.

Mặt đất rung chuyển.

Âm thanh của hàng loạt khẩu pháo dội vào núi rừng.

Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu.

Từ giây phút ấy, những con người từng ngồi bên bếp lửa, từng viết thư về nhà, từng kéo pháo qua núi… bước vào một trong những trận chiến khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Năm mươi sáu ngày đêm.

Năm mươi sáu ngày đêm của mưa bom, pháo lửa, của những đường hào ngoằn ngoèo tiến gần cứ điểm địch.

Có những người ngã xuống khi chiến thắng còn rất gần.

Có những lá thư không bao giờ đến được quê nhà.

Có những người mẹ chờ con mãi.

Có những người vợ giữ lại chiếc áo cũ của chồng như giữ lại một phần tuổi trẻ.

Nhưng cũng chính trong những ngày tháng khốc liệt ấy, phẩm chất con người hiện lên rực rỡ nhất.

Người lính chia nhau từng ngụm nước.

Người bị thương vẫn động viên người còn chiến đấu.

Đồng đội ngã xuống, người phía sau bước lên.

Không phải vì họ không biết sợ.

Mà bởi trong trái tim họ có một điều lớn hơn nỗi sợ:

niềm tin rằng một ngày nào đó, đất nước sẽ được sống trong hòa bình.

Chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954.

Những tiếng súng cuối cùng dần lắng xuống.

Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ thất thủ.

Lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm Đờ Cát.

Những người lính đứng giữa chiến trường.

Có người cười.

Có người khóc.

Có người chỉ lặng im nhìn lên bầu trời.

Bởi họ hiểu rằng chiến thắng này được đổi bằng quá nhiều mất mát.

Ở đâu đó trong đội hình, một người lính trẻ lấy lá thư của mẹ ra.

Lá thư đã cũ, mép giấy sờn đi vì nhiều lần mở đọc.

Anh nhìn dòng chữ:

“Bao giờ đánh xong thì về. Nhà vẫn chờ.”

Anh đưa tay lau nước mắt.

Lần này, anh có thể trở về.

Nhưng bên cạnh anh, có những người sẽ không bao giờ trở về nữa.

Nhiều năm sau, người ta vẫn nhắc đến Điện Biên Phủ như một chiến thắng vĩ đại.

Nhắc đến những trận đánh.

Nhắc đến những vị tướng.

Nhắc đến những khẩu pháo.

Nhắc đến 56 ngày đêm chấn động lịch sử.

Nhưng nếu chỉ nhìn chiến thắng bằng những con số, có lẽ chúng ta sẽ không bao giờ hiểu hết giá trị của nó.

Bởi Điện Biên Phủ còn được làm nên từ những điều rất nhỏ:

Một nắm cơm chia đôi.

Một đôi dép mòn.

Một lá thư nhà.

Một bàn tay kéo pháo.

Một người lính ngã xuống và một người khác bước lên.

Một người mẹ tiễn con đi mà không biết ngày trở lại.

Và một người Tổng tư lệnh đã phải đứng trước tấm bản đồ, mang trên vai trách nhiệm với hàng vạn sinh mạng để đưa ra một quyết định khó khăn.

Chiến thắng không chỉ được tạo nên bởi lòng dũng cảm.

Chiến thắng còn được tạo nên bởi trí tuệ, sự hy sinh, lòng nhân ái và niềm tin vào ngày mai.

Chiến tranh đã lùi xa.

Những cánh rừng năm xưa giờ đã xanh trở lại.

Những con đường kéo pháo ngày nào đã phủ màu thời gian.

Nhưng giữa đất trời Điện Biên, nếu lắng nghe thật kỹ, có lẽ ta vẫn cảm nhận được tiếng bước chân của một thế hệ đã đi qua tuổi thanh xuân trong khói lửa.

Họ ra đi khi còn rất trẻ.

Họ mang theo những ước mơ giản dị.

Có người mong ngày hòa bình được trở về quê.

Có người mong được gặp lại mẹ.

Có người chỉ mong một ngày đất nước không còn tiếng súng.

Và họ đã chiến đấu để biến ước mong ấy thành sự thật.

Đó là thời hoa lửa.

Một thời mà tuổi trẻ được viết bằng máu và nước mắt.

Một thời mà giữa bom đạn vẫn nở những đóa hoa đẹp nhất của lòng yêu nước.

Và một thời mà những con người bình dị đã làm nên những điều phi thường, để hôm nay chúng ta được sống dưới một bầu trời hòa bình.

Lịch sử đã khép lại một chương. Nhưng câu chuyện về những con người của Điện Biên Phủ sẽ còn được kể mãi — để thế hệ sau hiểu rằng hòa bình chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có.

Điện Biên Phủ — nơi hoa ban nở trắng núi rừng, và nơi một thế hệ đã gửi lại tuổi thanh xuân cho Tổ quốc.