Thời hoa lửa – Truyện về Võ Thị Sáu

Thời hoa lửa – Truyện về Võ Thị Sáu

Buổi chiều trên Côn Đảo luôn có một thứ ánh sáng rất lạ: vừa vàng như mật, vừa đỏ như lửa, như thể mặt trời mỗi ngày đều nhắc nhở con người nơi đây về những linh hồn kiên trung đã nằm lại. Trong cái sân trại tù Phú Hải, nơi gió biển rít qua từng khe đá, một cô gái nhỏ đang bước từng bước chậm rãi, mái tóc đen chạm nhẹ lên vai áo tù sờn cũ. Khi cô ngẩng lên, đôi mắt sáng trong như nước giếng làng lại hắt ra một ngọn lửa dữ dội. Đó là Võ Thị Sáu – cô gái mười bảy tuổi mà người dân quê Bà Rịa vẫn gọi bằng cái tên thân thương: “Con Sáu gan lì”.

Quê hương Sáu là vùng đất đỏ phèn, mỗi bụi cây ngọn cỏ đều nhuốm màu đất nâu cháy của miền Đông Nam Bộ. Tuổi thơ cô, như bao đứa trẻ khác, gắn với dòng sông nhỏ, những con đường làng lổn nhổn đá, và tiếng đàn áp của quân Pháp vang lên lẫn trong tiếng gió rít. Mỗi khi đi qua đồn bốt, cô nghe tiếng khóc của những người bị bắt, nghe tiếng bà con bị ép đóng thuế, bị xua đuổi khỏi mảnh ruộng nghèo. Cái nhìn uất ức ấy hằn sâu vào tâm trí cô bé gầy gò, để rồi một ngày, ý nghĩ phải đứng lên bừng sáng trong đôi mắt tuổi mười bốn.

Sáu tham gia cách mạng bằng sự gan dạ hiếm có. Cô nhanh nhẹn, hoạt bát, lại thuộc từng gốc cây, bụi cỏ quê nhà như lòng bàn tay. Các cô chú trong đội du kích gọi cô là “con chim đưa đường”, bởi mỗi khi cần băng rừng, lội suối, vượt qua những thương tích của chiến tranh để đưa thư, báo tin, Sáu đều đi đầu, đôi chân nhỏ lướt nhanh mà vững như đá. Chiếc khăn rằn quấn cổ, chiếc túi vải đeo bên hông, cô vừa là liên lạc viên, vừa là trinh sát, và đôi lúc còn trực tiếp tham gia đánh đồn.

Rồi một ngày, năm cô vừa tròn mười sáu, quân Pháp kéo về làng, hò hét, đánh đập dân chúng, tràn xuống xóm nhỏ như cơn bão độc. Không chần chừ, Sáu cầm quả lựu đạn, ánh mắt rực lên như lửa rừng đang bốc cháy. Khi tiếng nổ vang lên, cả toán lính chao đảo. Sáu chạy, nhưng trận địa trống trải và lực lượng địch đông khiến cô không thoát. Bị thương, ngất đi, rồi bị bắt về đồn. Tại đó, họ đánh đập, tra khảo, nhưng cô gái nhỏ chỉ khẽ cắn môi, đôi mắt vẫn nhìn thẳng. Khi bản án tử được tuyên, người ta tưởng một thiếu nữ sẽ khóc, sẽ sợ hãi, nhưng Sáu lại mỉm cười – một nụ cười hồn nhiên đến khiến kẻ thù rùng mình.

Trong ngục tối Côn Đảo, Sáu không hề tắt đi như những tù nhân khác từng bị hành hạ tinh thần. Cô hát. Cô kể chuyện quê hương cho những người tù lão thành nghe. Cô chia từng nắm cơm, từng ngụm nước cho các chị em. Những người từng bị sự tàn bạo của nhà tù làm cho suy sụp, bỗng như được tiếp thêm hơi ấm. Có chị tù nhân kể rằng: “Nhiều đêm, tiếng Sáu hát làm cả nhà lao sáng lên như có ngọn đèn.” Chính sự vô tư, thuần khiết ấy khiến cai ngục vừa nể phục vừa sợ hãi – vì họ thấy ở cô một tinh thần mà không vũ khí nào có thể gãy nổi.

Rồi một buổi sáng, khi mặt biển phía đông còn lấp lánh ánh hồng, người ta gọi tên cô. Pháp trường đã sẵn sàng. Tù nhân các trại khác lặng lẽ bấu vào song sắt nhìn theo bóng dáng nhỏ bé ấy. Nắng chiếu lên mái tóc cô một ánh vàng rực rỡ, cứ như thiên nhiên cũng muốn nâng niu bước đi cuối của người con gái trẻ.

Sáu bước ra, không run, không cúi đầu. Bọn lính đi hai bên, nhưng dường như chính cô mới là người dẫn đường cho họ – dáng cô bình thản đến kỳ lạ. Khi lính định bịt mắt cô, cô dứt khoát lắc đầu và nói bằng giọng trong trẻo:
“Để tôi nhìn quê hương mình lần cuối.”

Rồi cô nhìn thẳng lên bầu trời rực nắng. Nụ cười mười bảy tuổi vẫn nở trên môi.

Một lúc lâu, cô nói tiếp, từng chữ rơi mạnh như sấm:
“Tôi không có tội. Nếu các ông là người Việt, các ông sẽ hiểu tôi.”

Sự im lặng bao trùm. Những khẩu súng run nhẹ. Có người lính cúi đầu, tay không dám siết cò. Nhưng lệnh vẫn là lệnh. Tiếng nổ xé toang buổi sáng bình yên của đảo.

Cô gái ngã xuống, thanh thản, như một dòng suối nhỏ thu mình vào đất mẹ. Nhưng linh hồn cô – người ta tin – đã bay về Bà Rịa, bay qua từng mái nhà, từng cánh đồng đỏ đất, để rồi đậu trên mỗi trái tim Việt Nam.

Những năm sau chiến tranh, mỗi mùa thu, hoa lê-ki-ma trên Côn Đảo nở vàng rực. Người ta nhìn đóa hoa trái tim ấy mà nghĩ đến Sáu: trẻ trung, kiên cường, không chịu khuất phục. Nhiều thế hệ học sinh đến viếng mộ cô, đặt bó hoa trắng, đọc những dòng chữ khắc trên bia mà tự nhủ phải sống sao cho xứng với người con gái đã dâng cả tuổi xuân của mình cho Tổ quốc.

Thời hoa lửa đã qua lâu rồi, nhưng trong những câu chuyện truyền lại, giọng ca của Sáu dường như vẫn còn vang vọng giữa rừng núi Côn Đảo. Và hình ảnh cô gái trẻ đứng thẳng trước họng súng vẫn mãi là biểu tượng bất tử của lòng dũng cảm, của niềm tin không bao giờ tắt.

Bottom of Form