THÔI HỮU – NGUYỄN ĐẮC GIỚI: NGƯỜI CHIẾN SĨ CẦM BÚT GỬI TUỔI XUÂN VÀO CUỘC KHÁNG CHIẾN - PHẦN I

Người con xứ Thanh mang khát vọng lớn

Trong lịch sử văn học và báo chí cách mạng Việt Nam, có những người cầm bút để lại dấu ấn không phải bằng một khối lượng tác phẩm đồ sộ, mà bằng chính cuộc đời gắn bó với những bước ngoặt của dân tộc. Nhà thơ, nhà báo, liệt sĩ Thôi Hữu là một người như thế.

Ông tên thật là Nguyễn Đắc Giới, quê ở Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Trong quá trình hoạt động cách mạng, ông sử dụng bí danh Trần Văn Tấn, đồng thời viết báo, làm thơ dưới các bút danh Thôi Hữu và Tân Sắc. Những cái tên ấy gắn với những chặng đường khác nhau trong cuộc đời một người thanh niên sớm lựa chọn con đường đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Sinh ra tại Thanh Hóa, Nguyễn Đắc Giới trưởng thành trong bối cảnh đất nước còn chịu sự thống trị của thực dân Pháp. Những năm tháng tuổi trẻ của ông diễn ra khi các phong trào yêu nước, phong trào dân chủ và hoạt động cách mạng ngày càng phát triển, thu hút nhiều thanh niên, trí thức tham gia.

Sau khi học xong bậc Thành chung, ông rời quê vào Huế theo học Trường Kỹ nghệ thực hành. Tại đây, cuộc sống học tập và những mối quan hệ trong phong trào thanh niên đã đưa ông đến gần hơn với hoạt động cách mạng.

Điều đáng chú ý ở Nguyễn Đắc Giới là ông không xem văn chương như một thế giới tách biệt với cuộc sống. Từ khá sớm, ông đã tham gia viết báo, làm thơ và cộng tác với những người cùng chí hướng. Về sau, khi trở thành cán bộ cách mạng, ông tiếp tục duy trì hoạt động sáng tác, coi việc viết lách là một cách phản ánh hiện thực và phục vụ cuộc đấu tranh chung.

Cuộc đời ông chỉ kéo dài đến năm 1950. Nhưng trong khoảng thời gian ấy, Nguyễn Đắc Giới đã đi qua nhiều vị trí công tác: từ người thanh niên hoạt động trong phong trào dân chủ, người cán bộ bí mật tại Hà Nội đến nhà báo theo sát cuộc kháng chiến. Những chặng đường ấy tạo nên chân dung một trí thức cách mạng mà tên tuổi văn học được biết đến nhiều nhất qua bút danh Thôi Hữu.