thời huy hoàng

Chiến công Thủy Triều đã thôi thúc lớp lớp Thanh niên khoác ba lô nhập ngũ. Thậm chí, có cả những người từng ở bên kia chiến tuyến, sau khi trở về đã đứng vào hàng ngũ du kích, cầm súng bảo vệ xóm làng.

Ông Nguyễn Dư là một trường hợp đặc biệt. Khi anh trai tập kết ra Bắc, ông ở lại quê nhà, gánh vác việc chăm sóc người mẹ già mù lòa và đỡ đần chị dâu nuôi cháu nhỏ. Nghe lời mẹ, ông sớm lập gia đình để có thêm đôi tay chia sẻ. Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang, chỉ ít lâu sau, ông bị bắt đi quân dịch, đưa vào tận Phú Yên, để lại phía sau mái nhà chia cắt trong nỗi lo âu.

Khi làng Thủy Triều nổi dậy, người vợ trẻ chẳng quản hiểm nguy vượt hàng trăm cây số vào Phú Yên báo tin. Ngày gặp lại nơi đất khách, hai vợ chồng nghẹn ngào bàn mưu xin về phép vì "mẹ hấp hối". Nhờ lời nói dối ấy, ông được trở về. Giây phút cả gia đình ôm nhau, nước mắt tuôn như mưa.

Ngay sau đó, du kích trong làng tìm đến, nhờ ông sửa khẩu trung liên bị hỏng. Nhờ từng trải qua quân dịch, ông am tường cơ khí nên chỉ thoáng chốc đã khiến nòng súng lại vang tiếng đanh thép. Cũng từ khoảnh khắc ấy, ông dấn thân hẳn vào con đường cách mạng. "Ban đầu, tôi trực tiếp vác trung liên ra trận. Về sau, một thanh niên làng cao lớn, khỏe mạnh trốn quân dịch trở về, thay tôi gánh khẩu súng nặng nề đó", ông Dư nhớ lại.

Trong một trận đánh chênh lệch lực lượng, ông bị đối phương bao vây bắt sống, giam tại nhà lao Quảng Ngãi. Nỗi đau xé lòng ập đến khi ông hay tin người vợ trẻ chết vì trúng pháo, bỏ lại đứa con thơ mới lên 4 và người mẹ chồng mù lòa. Bi kịch ấy đeo bám ông suốt đời.

May mắn, trong một đêm táo bạo, đại đội đặc công 506A tập kích nhà lao, giải thoát ông và nhiều đồng đội. Từ đó, ông ngược núi, nhập ngũ cho đến ngày thống nhất.