Thôn nữ vô danh khiến giặc Thanh tháo chạy tan tác
Góp phần vào chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa còn có cả những con người vô danh như hai cô gái họ Vũ ở làng Nhân Mục. Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa (hay còn gọi là chiến thắng Kỷ Dậu - 1789) mãi mãi là một trong những trang sử chống ngoại xâm hào hùng nhất của dân tộc, gắn liền với tên tuổi của người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ. Góp phần vào chiến thắng đó, còn có cả những con người vô danh như hai cô gái họ Vũ ở làng Nhân Mục.
Giúp quân Tây Sơn trinh sát đồn giặc
Miếu Trung nữ
Sang ngày mồng 4 Tết, đô đốc Đặng Tiến Đông do hai cô gái dẫn đường lọt vào Khương Thượng. Quân ta đưa các "con rồng lửa" đốt đồn giặc. Quân Thanh bị tấn công bất ngờ vô cùng hoảng loạn, không kịp trở tay, xô nhau tháo chạy. Thái thú Điền Châu Sầm Nghi Đống chỉ huy đồn Khương Thượng thắt cổ tự tử. Quân ta giải phóng hoàn toàn đồn Khương Thượng và đồn Hạ Yên Quyết. Trong khi giao chiến với giặc, cả hai cô gái họ Vũ đều bị hy sinh.
Sau khi hạ xong đồn Khương Thượng, quân Tây Sơn chiếm nốt đồn Nam Đồng và tiến đánh đại bản doanh của quân Thanh ở Thăng Long khiến Tôn Sĩ Nghị phải tháo chạy. Sáng ngày mùng 5 Tết, Quang Trung hạ lệnh đánh đồn Ngọc Hồi. Quân Thanh không chống nổi, phải bỏ thành chạy, cũng bị quân Tây Sơn tiêu diệt.
Trận Ngọc Hồi - Đống Đa đã đánh bại âm mưu xâm lược của nhà Thanh, mãi mãi là trang sử oanh liệt của dân tộc Việt Nam. Tuy trong sử sách không nhắc nhiều tới chiến công thầm lặng của hai cô gái họ Vũ, nhưng nhân dân không bao giờ quên họ.
Dân làng Nhân Mục và quân sĩ vô cùng thương tiếc hai cô và lập miếu thờ hai cô gọi là miếu Trung nữ. Miếu thờ dựng ở thôn Giáp Nhất, tiếc rằng đến nay miếu đã bị phá. Còn hai câu ca vẫn lắng đọng trong lòng dân: "Đầu làng cây duối, cuối làng cây si, con nhạn bay đi, con nhạn bay về. Giặc đến Bồ Đề thì giặc phải tan". Ý nói hai cô đi lại trinh sát đồn địch và nhân dân nhộn nhịp giúp đỡ nghĩa quân. Chùa Bồ Đề hiện nay vẫn còn ở làng Nhân Mục.Tuấn Đạt



