THPT ĐỒNG XOÀI (131)

Con đường chiến đấuSinh trong gia đình nông dân nghèo, Tô Vĩnh Diện tham gia dân quân từ 1946, nhập ngũ 1949. Năm 1953, ông được điều vào đơn vị pháo cao xạ đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam, sang Nam Ninh (Trung Quốc) huấn luyện trước khi hành quân tới Điện Biên Phủ. Ông luôn gương mẫu đảm nhận các nhiệm vụ gian khổ nhất, khích lệ đồng đội hoàn thành việc kéo pháo nặng hơn hai tấn qua núi rừng hiểm trở. Hành động anh hùngĐêm 1 rạng 2 / 2 / 1954, khi kéo pháo ra khỏi trận địa tại dốc Chuối, dây tời bị đứt, khẩu pháo lao xuống dốc. Trong tình thế hiểm nghèo, Tô Vĩnh Diện hô “Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo!” rồi lao mình vào bánh pháo để chèn lại, cứu khẩu pháo và đồng đội. Ông hy sinh lúc 2 giờ 30 phút sáng, hưởng dương 30 tuổi. Câu nói và hành động ấy đã trở thành huyền thoại trong sử thi Điện Biên. Ghi nhận và tưởng niệmNăm 1956, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Tên ông được đặt cho nhiều con đường, trường học trên cả nước; tại Thanh Hóa và Điện Biên Phủ đều có tượng đài, bia tưởng niệm “Người lấy thân mình chèn pháo”. Khẩu pháo 37 mm số 510681 gắn liền với sự hy sinh của ông nay là Bảo vật quốc gia trưng bày tại Bảo tàng Phòng không - Không quân Việt Nam. Di sản tinh thầnTô Vĩnh Diện được tôn vinh là một trong “Tứ anh hùng Điện Biên” cùng Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn và Trần Can. Hình tượng “người lấy thân mình chèn pháo” được đưa vào thơ ca, phim ảnh, và giáo dục quốc phòng như biểu tượng vĩnh cửu của lòng dũng cảm và tinh thần tập thể Việt Nam.