THPT NGUYỄN DU (214)

Cuộc đời và quá trình tham gia kháng chiếnSinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa, Tô Vĩnh Diện xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo. Ông tham gia dân quân địa phương từ năm 1946 và xung phong nhập ngũ năm 1949. Đến năm 1953, ông được điều động vào lực lượng pháo cao xạ, thuộc Trung đoàn 367, đơn vị phòng không đầu tiên của quân đội Việt Nam. Hành động anh hùng tại Điện Biên PhủTrong quá trình kéo pháo bằng sức người trên các tuyến đường núi hiểm trở quanh Điện Biên đầu năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận nhiệm vụ đưa pháo ra khỏi trận địa sau khi phương châm tác chiến được chuyển từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh chắc tiến chắc”. Đêm 1/2/1954, tại dốc Chuối, dây tời và dây kéo bị đứt khiến khẩu pháo lao xuống dốc. Để ngăn khẩu pháo rơi và bảo vệ đồng đội, ông đã lao vào bánh pháo, dùng chính cơ thể mình làm vật cản, giúp khẩu pháo dừng lại nhưng bản thân hy sinh. Trước khi mất, ông được ghi nhận chỉ kịp hỏi: “Pháo có việc gì không?”. Ý nghĩa lịch sửHành động của Tô Vĩnh Diện trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của tinh thần hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Câu nói gắn liền với ông: “Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo” thường được nhắc đến trong các tài liệu lịch sử, giáo dục truyền thống và các hoạt động tưởng niệm về Điện Biên Phủ. Ghi nhận và tưởng niệmSau khi hy sinh, Tô Vĩnh Diện được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hài cốt của ông hiện được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ A1. Tên ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình trên khắp Việt Nam; các tượng đài và khu tưởng niệm tại Điện Biên và Thanh Hóa tiếp tục lưu giữ ký ức về người anh hùng này. Những nhân vật tiêu biểu của Điện Biên PhủNhững nhân vật trên thường được nhắc đến cùng Tô Vĩnh Diện khi nói về các tấm gương tiêu biểu của chiến dịch Điện Biên Phủ và lịch sử quân sự Việt Nam.