THPT NGUYỄN DU (57)
Nguyễn Thị Út (1931–1968), thường được biết đến với tên gọi Út Tịch, là nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam và là một trong những biểu tượng tiêu biểu của phụ nữ Nam Bộ trong thời kỳ kháng chiến. Cuộc đời chiến đấu, tinh thần quả cảm và vai trò vừa là người mẹ vừa là chiến sĩ của bà đã trở thành hình tượng nổi tiếng trong văn học và lịch sử Việt Nam.
Dấu ấn nổi bật
Bà sinh ngày 19 tháng 4 năm 1931 tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè (nay thuộc tỉnh Trà Vinh). Xuất thân trong hoàn cảnh nghèo khó, từng phải làm thuê từ nhỏ, bà tham gia cách mạng từ những năm 1940 và gắn bó với phong trào kháng chiến trong suốt cuộc đời.
Thành tích chiến đấu
Từ năm 1945 đến năm 1965, bà tham gia 23 trận đánh lớn nhỏ, trong đó có 8 trận trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Theo các tài liệu lịch sử địa phương, bà cùng đơn vị góp phần tiêu diệt và làm tan rã hơn 200 đối phương, thu khoảng 70 khẩu súng, đồng thời thực hiện nhiều hoạt động trinh sát và binh vận hiệu quả. Năm 1965, bà được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Câu nói và hình tượng biểu tượng
Nguyễn Thị Út gắn liền với câu nói nổi tiếng: “Còn cái lai quần cũng đánh!”, thể hiện ý chí chiến đấu đến cùng trước nghịch cảnh. Câu nói này đã trở thành biểu tượng cho tinh thần bất khuất của người dân Nam Bộ trong thời chiến.
Trong văn học và điện ảnh
Nhà văn Nguyễn Thi đã lấy bà làm nguyên mẫu cho tác phẩm nổi tiếng Người mẹ cầm súng. Tác phẩm khắc họa hình ảnh người phụ nữ vừa nuôi con vừa cầm súng chiến đấu, góp phần đưa tên tuổi Út Tịch trở thành biểu tượng văn hóa và lịch sử rộng rãi trên cả nước. Sau đó, tác phẩm còn được chuyển thể thành phim Mẹ vắng nhà.
Di sản và tưởng niệm
Sau khi hy sinh năm 1968 trong giai đoạn chiến tranh ác liệt, tên tuổi Nguyễn Thị Út được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công trình công cộng. Tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, hiện có Khu tưởng niệm nữ anh hùng Nguyễn Thị Út nhằm lưu giữ tư liệu, hiện vật và tôn vinh cuộc đời chiến đấu của bà.
