THỬ CHẠM VÀO ÂM THANH (1)
Hồi đó, ba tôi mướn bốn, năm thợ mộc và một thợ cần từ miền Trung vào để làm nhà, làm cửa. Họ cất lán trại mộc cạnh bờ sông. Buổi trưa, gió sông thổi vào mát rười rượi. Thường lúc rảnh rỗi, tôi thích ra đây chơi với mấy anh thợ để tha hồ bào, đục gỗ vụn, làm thủ công, làm đồ chơi. Trong nhóm thợ này, có anh tên Sáu Cọp biết đờn độc huyền (còn gọi là đờn bầu). Mỗi lần nghe ảnh đờn, tôi đến nhờ ảnh dạy, nhưng anh Sáu bảo cứ nghe mà bắt chước theo. Cách “truyền nghề” của ảnh là vậy! Tôi cứ thế tập đờn theo nhưng chẳng biết nhấn nhá gì nên âm thanh cứ kêu xèng xèng. Cho đến một lần tình cờ tay tôi chạm mạnh vào dây, thế là tiếng đờn bật ra. Mê quá, tôi như khám phá ra một thế giới diệu kỳ của âm thanh từ đấy. Có lẽ nhờ bàn tay được chạm vào những cây đờn và dụng cụ nghề mộc rất sớm nên sau này, tôi cũng có “duyên” với nghề đóng đờn và truyền thụ nó cho con cái, dù nghề này cũng từng trải qua bao lao đao, lận đận!
Khi ba tôi nới lỏng lệnh cấm, cho phép con cái học đờn, má tôi hết sức thương chiều, khuyến khích tôi đờn và tìm thầy trong làng dạy đờn kìm, đờn gáo cho tôi. Năm lên 12 tuổi, ba má tôi cho phép tôi thọ giáo đờn tranh với một số thầy đờn có tiếng trong vùng. Mặc dù học với mỗi thầy ít thôi nhưng tôi đã nỗ lực, tự mày mò, tìm tòi, phát triển thêm cho ngón đờn của mình. Tôi học đờn với thầy Hai Lòng (Tam Bình, Vĩnh Long), thầy Ba Sáng (Trà Vinh), thầy Năm Nghĩa (Trà Ôn), thầy Sáu Tý (Cao Lãnh)... Được học đờn, tôi như con chim tự do bay cao, tự do ca hót; câu chuyện e dè, ngại ngần thử chạm vào những sợi dây đờn dạo nào không còn nữa; giờ đây tôi đã được đờn tự do, được gắn bó với âm nhạc, tự nhiên như hơi thở của mình.
Ở Cao Lãnh, ba tôi cũng là một trong những người được xếp là rất hiếu khách. Thỉnh thoảng, phòng khách nhà tôi là nơi họp mặt của nhiều nhà nho, văn nhân, thi sĩ, nhạc sĩ mà trong trí nhớ, tôi ghi nhận mấy chú, mấy bác này không phải chỉ là người nói giọng miền Nam, mà có cả giọng miền ngoài - giọng Bắc, giọng Trung. Mỗi lần khách ghé thăm ba tôi thì y như rằng sẽ có cuộc đàm đạo chuyện đời; hoặc đôi khi, hết sức ngẫu hứng, các ông xách đờn ra hòa tấu cùng nhau. Đây là cơ hội quý báu, để tôi có dịp "nghe lóm" các bác cha, chú nói chuyện xã hội, thời sự và trao đổi kinh nghiệm âm nhạc từ những vùng miền khác nhau. Tôi say sưa lắng nghe mọi câu chuyện. Có những câu chuyện về thế sự mà tuổi nhỏ, tôi chưa đủ trí khôn để hiểu; nhưng cũng có những câu chuyện bản về âm nhạc, tôi nghe ít mà hiểu nhanh một cách sáng dạ và tự trả lời những thắc mắc bấy lâu không biết hỏi ai về bài bản đờn hay kỹ thuật cơ bản đóng một cây đờn. Hân hạnh hơn, có lúc tôi còn được ba tôi và mấy chú, mấy bác khích lệ, cho phép đờn chung với một số nhạc sư cao niên từ một số địa phương khác ghé thăm.
Rồi càng ngày, cảng lớn lên, từ mê thích học đờn, tôi được kết giao với nhiều thầy đờn, bạn đờn. Trong số này, có khá nhiều người lớn tuổi hơn tôi. Chẳng biết tại sao các anh lớn thường thích rủ tôi đi chơi. Chắc một phần vì tôi biết đờn sớm, có thể hòa tấu nhạc được với mấy anh; và một phần, có lẽ tánh tôi cũng ít lóc chóc như mấy thằng bạn cùng trang lứa chăng? Ngược lại, phải chăng vì làm bạn đờn với mấy anh lớn nên tôi chịu ảnh hưởng “cái tính người lớn” của họ. Tôi được coi là “khôn trước tuổi”, “già trước tuổi”. Có lần, một anh nhận xét về tôi “cậu chín mầy coi nhỏ tuổi mà chững chạc, người lớn hơn mấy người bạn cùng trang lứa, đó nghen!"
