Thư Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi Cuộc vận động sưu tầm và giới thiệu những kỷ vật kháng chiến

Đến với Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, khách tham quan đặc biệt quan tâm tới những hiện vật của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Người được Nhân dân hết lòng kính trọng, suy tôn là vị "Đại tướng của Nhân dân". Với 103 tuổi đời, hơn 70 tuổi Đảng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã có những cống hiến to lớn, đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam.

Đối với Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam cũng không ngoại lệ, Đại tướng luôn quan tâm, động viên, ủng hộ những hoạt động của bảo tàng, ngay cả những năm tháng cuối của cuộc đời khi sức khoẻ đã giảm sút, Đại tướng vẫn viết thư gửi Cuộc vận động sưu tầm và giới thiệu “Những kỷ vật kháng chiến”, do Tổng Cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức, dưới sự tài trợ kinh phí của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Bắc Á. Cuộc vận động thực hiện đã bổ sung nhiều tư liệu, hình ảnh, hiện vật cho các bảo tàng Quân đội, đặc biệt cho Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam đang trong quá trình triển khai các bước cho xây dựng tại vị trí mới.

Bức thư Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi Cuộc vận động sưu tầm và giới thiệu những kỷ vật kháng chiến.

Bức thư gửi Cuộc vận động ngày 14 tháng 02 năm 2009, trong đó có đoạn viết: “Những kỷ vật kháng chiến, tư liệu lịch sử được sưu tầm sẽ góp phần quan trọng vào công tác nghiên cứu lịch sử, giữ gìn bản sắc văn hóa và giáo dục cho thế hệ người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tôi mong rằng, toàn thể đồng bào và chiến sĩ cả nước tích cực hưởng ứng và tham gia Cuộc vận động  này’’.

Kéo dài trong 3 năm (2008-2010) Cuộc vận động sưu tầm và giới thiệu “Những kỷ vật kháng chiến” tổ chức nhằm sưu tầm, tiếp nhận những tư liệu, hình ảnh, hiện vật phản ánh hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của quân và dân ta, ở đó chứa đựng những câu chuyện về tinh thần chiến đấu dũng cảm, sự hy sinh quên mình của các thế hệ người Việt Nam và những đóng góp của bạn bè quốc tế trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ tổ quốc.

Để có được thành công của cuộc vận động, ngoài sự ủng hộ của Chính phủ, các bộ, ban ngành từ trung ương đến địa phương còn có sự nhiệt tình tham gia của các cựu chiến binh, thanh niên xung phong, những người trực tiếp tham gia các cuộc trường chinh của đất nước, trong đó có các tướng lĩnh. Đặc biệt là sự quan tâm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã gửi thư ủng hộ, động viên cán bộ nhân viên trực tiếp thực hiện cuộc vận động và những cá nhân, tổ chức hiến tặng kỷ vật cho cuộc vận động. Bức thư được Ban Tổ chức trân trọng đọc trong lễ phát động ngày 14 tháng 02 năm 2009, tại Nhà hát lớn Thành phố Hà Nội, trong thư, Đại tướng đã nói về giá trị nhân văn sâu sắc của những tư liệu hiện vật tiếp nhận trong cuộc vận động, chính những nội dung này đã góp phần tạo sức lan tỏa rộng khắp cả nước. Sau lễ phát động thường trực cuộc vận động đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của không chỉ cựu chiến binh, nhân dân trong nước mà còn của nhiều cựu binh Mỹ, Pháp từng tham chiến tại Việt Nam. Trong 3 năm Ban tổ chức đã tiếp nhận gần 11.000 kỷ vật và được giới thiệu trong 4 cuộc triển lãm. Ban tổ chức cũng đã tổ chức 3 cuộc giao lưu, 11 cuộc gặp mặt nhân chứng lịch sử, tiếp nhận kỷ vật kháng chiến đã diễn ra tại 3 miền (Bắc, Trung, Nam) nhân những ngày kỷ niệm lớn của đất nước từ năm 2009 đến năm 2010.

Trong số những hiện vật được tiếp nhận có nhiều hiện vật quý, độc bản liên quan đến các tướng lĩnh, các vị lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước; như những kỷ vật về Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu (khẩu súng các-bin; chiếc mũ tai bèo, địa bàn, sổ tay ghi chép nhật ký); Những kỷ vật của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trong đó có tấm Huân chương Sao Vàng cao quý; Chiếc ống nhòm của thiếu tướng tình báo Trần Văn Danh; xe đạp và đồng hồ làm ám hiệu của Đại tá tình báo Lê Văn Trọng; chiếc cặp từng bí mật chuyển hàng chục triệu đô la dùng để mua vũ khí, trang bị phục vụ cho chiến trường miền Nam qua con đường ngoại giao thuộc sở hữu của ngành Ngân hàng, Cuốn nhật ký bằng tranh của họa sỹ Lê Đức Tuấn sau 41 năm lưu lạc trên đất Mỹ…

Sức hút và sự lan tỏa của cuộc vận động tới nhiều tầng lớp trong xã hội như: Anh hùng quân đội Tạ Lưu, 79 tuổi, quê ở Thị Cầu, Bắc Ninh dã cùng con trai lên Hà Nội để hiện tặng một chiếc dù pháo sáng mà thời còn là bác sĩ quân y, ông từng dùng căng bạt làm phòng mổ dã chiến cấp cứu thương binh, cùng với một tập thư thời chiến, những kỷ vật này ông vẫn gìn giữ bên mình như một tài sản quý giá. Và khi biết đến cuộc vận động này, ông đã không ngần ngại mang đến hiến tặng, với mong muốn chúng được tiếp tục lưu giữ và trở thành tài sản của dân tộc.  Còn họa sĩ Phạm Ngọc Liệu đã trang trọng mang đến những bức ký họa vẽ từ chiến trường Quảng Trị năm 1972. 

Cũng trong cuộc vận động đã tổ chức Cuộc thi viết về Những kỷ vật kháng chiến  với hơn 300 bài dự thi. Tính từ tháng 4 năm 2010, Báo Quân đội Nhân dân đã đăng tải gần 50 bài kèm theo ảnh của kỷ vật. Các bài viết ngắn gọn, mộc mạc, giản dị, vừa là lời thuyết minh cho các kỷ vật, vừa là những câu chuyện sống động tái hiện lại một thời hào hùng cả nước vượt lên gian lao, thử thách, hiểm nguy và những khó khăn trong cuộc sống để đánh giặc, giữ nước. Trong số đó có nhiều bài viết có tính phát hiện như “Báu vật Trường Sơn,” “Câu chuyện về chiếc xe đạp của liệt sỹ Lang Sỹ Thủy,” “Mái chèo đưa bộ đội qua sông...”. 

Thành công lớn của cuộc vận động sưu tầm và giới thiệu “Những kỷ vật kháng chiến” là góp phần giáo dục truyền thống, giáo dục lịch sử để tôn vinh những chiến công hiển hách, những đóng góp về sức người sức của của nhân dân ta và cả của bạn bè quốc tế để làm nên chiến thắng của dân tộc, để chúng ta có cuộc sống yên bình ngày hôm nay. Và như lời Thượng tá, Thạc sĩ Trần Thanh Hằng- thường trực Văn phòng Cuộc vận động: “những kỷ vật này tiếp lửa cho thế hệ trẻ để khi xem xong lòng sẽ sáng hơn để đóng góp nhiều hơn cho công cuộc xây dựng đất nước hiện nay”.

Trong thời gian triển khai và sau khi tổng kết cuộc vận động, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam tiến hành lập hồ sơ khoa học và bảo quản cũng như từng bước đưa ra trưng bày cho những hiện vật đã tiếp nhận, trong đó có bức thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp mà Ban Chỉ đạo, Ban tổ chức coi như kim chỉ nam cho những hoạt động của cuộc vận động Sưu tầm và giới thiệu “Những kỷ vật kháng chiến”.