THU ĐÔNG 1950 - ĐÒN PHỦ ĐẦU TRÊN ĐƯỜNG BIÊN GIỚI
THU ĐÔNG 1950 - ĐÒN PHỦ ĐẦU TRÊN ĐƯỜNG BIÊN GIỚI
-Bối cảnh-
Sau chiến thắng Việt Bắc 1947, Pháp siết chặt phòng tuyến biên giới Việt Trung. Chúng lập “Hành lang Đông - Tây” với hàng loạt cứ điểm từ Cao Bằng xuống Đông Khê, Thất Khê, Na Sầm, Lạng Sơn. Mục đích là khóa chặt biên giới, cô lập căn cứ địa Việt Bắc.
Tháng 6/1950, Bộ Tổng tư lệnh quyết định mở Chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950. Ta chọn đánh thẳng vào tuyến phòng thủ phía Đông của địch, nơi sơ hở nhất. Đây là chiến dịch đầu tiên ta chủ động mở bằng lực lượng chủ lực lớn, do Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy.
-Diễn biến chính-
Giai đoạn 1: Mở màn đánh Đông Khê, 16/9/1950
Đông Khê là mắt xích quan trọng nối Cao Bằng với Thất Khê. Ta tập trung binh hỏa lực mạnh, quyết đánh dứt điểm. Sau 2 ngày đêm chiến đấu ác liệt, sáng 18/9, ta làm chủ hoàn toàn Đông Khê. Đường số 4 bị cắt đứt. Cao Bằng lập tức bị cô lập.
Giai đoạn 2: Địch đối phó và ta vây diệt, cuối tháng 9 đến đầu tháng 10/1950
Mất Đông Khê, Pháp hoảng loạn. Chúng ra lệnh cho quân ở Cao Bằng rút xuống, đồng thời điều binh từ Thất Khê lên ứng cứu. Hai cánh quân Pháp hẹn gặp nhau ở Đông Khê để cùng rút về.
Nắm được ý đồ địch, ta chủ động mai phục trên Đường số 4. Từ 1/10 đến 8/10, các trận phục kích lớn diễn ra ở Cốc Xá, Bản Nằm. Binh đoàn Le Page từ Thất Khê lên và binh đoàn Charton từ Cao Bằng xuống đều bị ta chặn đánh, binh đoàn Charton bị tiêu diệt và bắt sống, binh đoàn Le Page bị đánh tan.
Giai đoạn 3: Giải phóng toàn tuyến, giữa tháng 10/1950
Thấy hai cánh quân tinh nhuệ đã tan, Pháp ở Thất Khê, Na Sầm, Đồng Đăng, Lạng Sơn hốt hoảng rút chạy. Ta thừa thắng truy kích. Đến 14/10/1950, làm chủ tuyến biên giới và các vị trí quan trọng từ Cao Bằng đến Lạng Sơn. Hơn 8000 quân địch bị loại khỏi vòng chiến đấu.
-Kết quả-
Sau gần một tháng chiến đấu, ta tiêu diệt và bắt sống phần lớn lực lượng địch trên tuyến Cao Bằng – Lạng Sơn. Giải phóng một vùng đất rộng lớn dọc biên giới với 35 vạn dân.
-Ý nghĩa-
Bước ngoặt chiến lược: Đây là chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên của ta và giành thắng lợi hoàn toàn. Ta giành quyền chủ động trên chiến trường chính Bắc Bộ. Pháp buộc phải chuyển từ thế tiến công sang phòng ngự bị động.
Khai thông biên giới: Phá vỡ thế bao vây Việt Bắc. Mở đường liên lạc trực tiếp với Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa. Từ đây, ta nhận được viện trợ về vũ khí, trang bị cho kháng chiến.
Mở rộng căn cứ địa: Căn cứ địa Việt Bắc được mở rộng nối liền với vùng tự do Liên khu III, IV. Hậu phương kháng chiến được củng cố vững chắc.
Cổ vũ tinh thần chiến đấu: Chiến thắng gây tiếng vang lớn trong nước và quốc tế. Làm nức lòng quân dân cả nước, nâng cao uy tín của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Làm phá sản kế hoạch Rơve: Đập tan âm mưu khóa chặt biên giới của Pháp. Mở ra thời kỳ mới: ta nắm quyền chủ động chiến lược, liên tục mở các chiến dịch lớn tiến tới Điện Biên Phủ 1954.
Thu Đông 1950, tiếng súng trên Đường số 4 đã báo hiệu một điều: thời của quân viễn chinh Pháp sắp hết. Con đường độc lập của dân tộc ta đã rộng mở.
