THỦ KHOA HUÂN: NGƯỜI ANH HÙNG BẤT KHUẤT VÙNG ĐẤT MỸ THO

Vào những năm tháng giữa thế kỷ 19, khi giặc Pháp bắt đầu xâm lược nước ta, vùng đất Định Tường (nay là Tiền Giang) đã sản sinh ra một người con ưu tú, vang danh khắp Nam Kỳ: Nguyễn Hữu Huân. Sinh năm 1830 tại làng Tịnh Hà (Chợ Gạo ngày nay), ông nổi tiếng thông minh, tài hoa từ thuở nhỏ. Năm 20 tuổi, ông đỗ đầu kỳ thi Hương tại trường thi Gia Định, từ đó nhân dân trìu mến gọi ông là Thủ Khoa Huân.

Ngày ấy, con đường hoạn lộ rộng mở chờ đón một người tài như ông. Nhưng vận nước lâm nguy, khi tiếng súng giặc Pháp nổ ran trên khắp xứ sở Nam Kỳ, Thủ Khoa Huân đã từ bỏ chốn quan trường, dứt khoát chọn con đường kháng chiến. Ông trở về Mỹ Tho, chiêu mộ nghĩa quân, dựng cờ khởi nghĩa, quyết tâm chống Pháp đến cùng.

Thủ Khoa Huân trở thành linh hồn của phong trào kháng chiến chống Pháp tại Mỹ Tho và các vùng lân cận. Ông cùng nghĩa quân của mình đã gây ra không ít khó khăn cho quân giặc. Tài thao lược và lòng dũng cảm của ông khiến giặc Pháp khiếp sợ và tìm mọi cách bắt ông. Cuộc đời ông là những chuỗi ngày chiến đấu gian khổ, nhiều lần bị bắt, bị giam cầm, bị đày đi biệt xứ. Thế nhưng, mỗi lần như vậy, ngọn lửa yêu nước trong ông lại càng bùng cháy mạnh mẽ hơn.

Lần cuối cùng, vào tháng 2 năm 1875, ông lại bị giặc bắt. Dù bị tra tấn dã man và dụ dỗ bằng mọi chức tước bổng lộc, Thủ Khoa Huân vẫn một mực không khuất phục. Khí phách lẫm liệt của ông khiến kẻ thù phải khiếp sợ. Trước khi bị hành hình tại quê nhà vào ngày 15 tháng 4 năm Ất Hợi (1875), ông đã hiên ngang ngâm bài thơ tuyệt mệnh, khẳng định chí khí bất diệt của mình:

"Hữu chí nan thi thân tiên tử,"

"Hữu danh bất hủ tử như sinh."

(Dịch nghĩa: Có chí nhưng khó thực hiện được vì thân này đã chết trước; Nhưng có danh thơm bất hủ thì chết cũng như còn sống.)

Không dừng lại ở đó, tương truyền, để giữ trọn khí tiết, không thốt ra một lời nào có thể làm tổn hại đến nghĩa quân, ông đã tự cắn lưỡi mình. Hành động đó đã trở thành biểu tượng cho sự kiên cường, bất khuất của người dân Nam Bộ.

Thủ Khoa Huân đã ngã xuống, nhưng tấm gương sáng chói về lòng yêu nước, khí phách anh hùng của ông mãi mãi soi đường cho các thế hệ con cháu. Tên tuổi của ông đã đi vào sử sách, vào những câu ca dao, hò vè, trở thành niềm tự hào bất diệt của người dân Mỹ Tho – Tiền Giang và cả dân tộc Việt Nam. Ông là minh chứng sống động cho câu nói: "Sống đánh giặc, thác thành thần."

Câu chuyện là một lời nhắc nhở về trách nhiệm của thế hệ trẻ. Chúng em may mắn được sống trong hòa bình, độc lập – những thành quả mà cha ông đã phải đổi bằng xương máu. Việc tìm hiểu, trân trọng và lan tỏa những câu chuyện như của Thủ Khoa Huân không chỉ là cách để tri ân người đi trước, mà còn là cách để tự bồi đắp cho mình một nền tảng đạo đức vững chắc, một ý thức công dân gương mẫu, góp phần xây dựng một Việt Nam ngày càng văn minh và phát triển.

Lòng tự hào trong mỗi học sinh chúng em hôm nay không chỉ dừng lại ở những cảm xúc nhất thời, mà đã thực sự biến thành nguồn động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự phấn đấu không ngừng trong đời sống hằng ngày. Noi gương sự hiếu học và trí tuệ mẫn tiệp của vị "Thủ khoa" năm xưa, mỗi chúng em luôn tự nhủ phải quyết tâm học tập, trau dồi tri thức thật tốt để sau này trở thành những công dân có ích, góp phần dựng xây quê hương. Bên cạnh đó, chúng em còn không ngừng rèn luyện bản lĩnh sống, học cách xây dựng lý tưởng cao đẹp, biết phân biệt đúng sai và giữ vững lập trường, phẩm giá của mình trước những cám dỗ đời thường. Niềm tự hào ấy còn thôi thúc chúng em có ý thức hơn trong việc tìm hiểu, bảo vệ các di tích lịch sử như Đền thờ Thủ khoa Huân, đồng thời trở thành những "sứ giả nhỏ" lan tỏa câu chuyện về khí phách của ông đến với bạn bè quốc tế. Thật vậy, chúng em luôn tự hào là thế hệ kế thừa của một dân tộc mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm khí phách anh hùng, lòng trung hiếu của những bậc tiền nhân như Thủ khoa Nguyễn Hữu Huân.