THỦ KHOA HUÂN VÀ THIÊN HỘ DƯƠNG: SỰ HỢP TÁC CỦA NHỮNG TÂM HỒN LỚN

Trong bức tranh toàn cảnh của phong trào kháng Pháp tại Nam Kỳ nửa cuối thế kỷ XIX, sự liên kết và hợp tác chiến đấu giữa Thủ Khoa Huân (Nguyễn Hữu Huân) và Thiên Hộ Dương (Võ Duy Dương) là một điểm sáng rực rỡ, thể hiện tầm nhìn chiến lược cùng tinh thần đại đoàn kết của các thủ lĩnh nghĩa quân. Một bên là Thủ Khoa Huân — người trí thức Nho học kiệt xuất, có uy tín sâu rộng trong giới sĩ phu và nhân dân vùng Định Tường, Tân An; một bên là Thiên Hộ Dương — một thủ lĩnh quân sự tài ba, giàu kinh nghiệm, người đã biến vùng đầm lầy Đồng Tháp Mười hiểm trở thành một pháo đài kháng chiến bất khả xâm phạm. Dù xuất thân và địa bàn hoạt động ban đầu có những nét khác biệt, nhưng nhịp đập chung của hai trái tim yêu nước đã gắn kết họ thành những đồng minh tin cậy trên chiến trường.

Sự hợp tác giữa hai vị thủ lĩnh không chỉ dừng lại ở những lời kêu gọi xã giao hay sự ủng hộ tinh thần suông, mà được cụ thể hóa bằng các kế hoạch tác chiến phối hợp chặt chẽ. Căn cứ Thuộc Nhiêu của Thủ Khoa Huân tại Định Tường và căn cứ Đồng Tháp Mười của Thiên Hộ Dương tạo thành một thế liên hoàn quân sự cực kỳ lợi hại. Hai căn cứ này hỗ trợ lẫn nhau về mặt lực lượng, thông tin tình báo cũng như nguồn tiếp tế lương thực, vũ khí. Mỗi khi quân Pháp tập trung lực lượng càn quét vào Đồng Tháp Mười, nghĩa quân của Thủ Khoa Huân lập tức tổ chức các trận tập kích đánh mạnh vào sau lưng địch tại Định Tường để chia lửa; ngược lại, khi vùng Thuộc Nhiêu bị bao vây, đầm lầy Đồng Tháp Mười lại trở thành nơi rút lui an toàn và củng cố lực lượng cho nghĩa quân của ông.

Hơn cả một liên minh quân sự thuần túy, sự gắn kết giữa Thủ Khoa Huân và Thiên Hộ Dương là biểu tượng đẹp đẽ cho sự hội tụ của tri thức sĩ phu và sức mạnh quật khởi của nhân dân lao động. Họ tôn trọng tài năng của nhau, cùng chia sẻ những gian khổ, đắng cay và hiểm nguy trên con đường cứu quốc đầy chông gai. Cuộc bắt tay lịch sử giữa hai vị thủ lĩnh xuất sắc đã gieo rắc niềm khiếp sợ lớn cho chính quyền thực dân Pháp, đồng thời thắp sáng niềm tin trong lòng đồng bào Nam Kỳ rằng: Khi những con người kiệt xuất biết gạt bỏ mọi ranh giới để đồng lòng vì một mục tiêu chung, sức mạnh ấy có thể san bằng mọi cỗ máy chiến tranh tàn bạo của kẻ xâm lược.