THỦ KHOA NGUYỄN HỮU HUÂN – TIẾNG SĨ KHÍ KHÔNG BAO GIỜ TẮT

THỦ KHOA NGUYỄN HỮU HUÂN – TIẾNG SĨ KHÍ KHÔNG BAO GIỜ TẮT

​Nguyễn Hữu Huân (1830 – 1875), thường gọi là Thủ Khoa Huân, là nhà thơ và là thủ lĩnh nghĩa quân chống Pháp lừng lẫy tại vùng đất Chợ Gạo, Tiền Giang. Ông là biểu tượng tráng lệ của lòng yêu nước và ý chí bất khuất.

​Sau khi đỗ Thủ khoa giải Hương thí, Nguyễn Hữu Huân không chọn con đường vinh hoa phú quý mà từ quan, đứng lên chiêu mộ nghĩa binh chống Pháp. Ba lần bị giặc bắt, bị đày biệt xứ ra đảo Réunion, nhưng cứ mỗi lần được tự do, lý tưởng cách mạng trong ông lại bùng cháy dữ dội. Ông lập tức quay trở về Tiền Giang, tiếp tục tìm kiếm đồng đội cũ, xây dựng lại lực lượng để tiếp tục chiến đấu. Tình đồng đội sâu sắc và sự tin tưởng tuyệt đối của nhân dân chính là điểm tựa lớn nhất giúp ông vượt qua những năm tháng tù đày gian khổ.

​Trận chiến cuối cùng diễn ra vô cùng khốc liệt tại vùng Chợ Gạo – Mỹ Tho, nghĩa quân do thiếu thốn vũ khí và lương thực đã rơi vào vòng vây của kẻ thù. Tháng 5 năm 1875, ông bị giặc bắt lại lần nữa. Giặc Pháp dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ chức quyền, tiền tài đến tra tấn dã man nhưng không thể khuất phục được khí tiết của người trí thức yêu nước. Ngày 19 tháng 5 năm 1875, giặc đưa ông đi hành quyết tại quê nhà. Trên đường ra pháp trường, ông vẫn ung dung làm thơ tuyệt mệnh, thể hiện tinh thần kiên cường, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng.

​Thủ Khoa Huân ngã xuống khi lý tưởng còn dang dở, nhưng tấm gương trung kiên và lòng dũng cảm của ông đã tạc vào lịch sử Tiền Giang một tượng đài bất tử, nhắc nhở thế hệ trẻ về lòng trung thành với Tổ quốc.