Thủ lĩnh Lò Văn Hặc – người con ưu tú của vùng đất Điện Biên

Giữa núi rừng Tây Bắc, nơi những bản làng của đồng bào các dân tộc gắn bó với nhau qua bao thế hệ, ông Lò Văn Hặc là một trong những người có vai trò quan trọng trong phong trào cách mạng ở vùng Điện Biên – Lai Châu. Là người dân tộc Thái, ông sớm giác ngộ cách mạng, đi theo Đảng, theo Bác Hồ và trở thành một thủ lĩnh có uy tín, góp phần tập hợp đồng bào đứng lên chống thực dân Pháp và thế lực thống trị tàn bạo ở địa phương.

Cuối năm 1945, khi cách mạng vừa giành được chính quyền, tình hình Điện Biên và Lai Châu còn rất phức tạp. Thực dân Pháp tìm cách quay trở lại, trong khi các thế lực thổ phỉ và tay sai tiếp tục gây nhiều khó khăn cho cuộc sống của đồng bào. Trong hoàn cảnh ấy, Lò Văn Hặc đã tìm đến lực lượng cách mạng để báo cáo tình hình và đề nghị được hỗ trợ.

Tháng 12-1945, ông từ Điện Biên cùng một nhóm người có vũ trang đến Chiềng Lề, Sơn La để gặp đại diện Chính phủ lâm thời. Tại cuộc làm việc, ông trình bày cụ thể tình hình chính trị, kinh tế, xã hội ở Điện Biên, đồng thời cung cấp những thông tin quan trọng về hoạt động của quân Pháp và các lực lượng chống đối trong khu vực.

Sau cuộc gặp, ông được giao nhiệm vụ trở về Điện Biên, phối hợp với lực lượng Vệ quốc đoàn và chính quyền cách mạng xây dựng cơ sở, vận động nhân dân, giúp bộ đội hiểu phong tục tập quán và ngôn ngữ của đồng bào địa phương.

Ông còn tuyển chọn những người am hiểu tiếng dân tộc để làm giáo viên, phiên dịch và liên lạc cho bộ đội. Nhờ đó, mối quan hệ giữa lực lượng cách mạng với nhân dân các dân tộc ngày càng gắn bó. Lò Văn Hặc dần trở thành người có uy tín, là cầu nối quan trọng giữa chính quyền cách mạng, bộ đội và đồng bào vùng Tây Bắc.

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Lò Văn Hặc được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng. Ông trở thành một trong những thủ lĩnh có ảnh hưởng lớn đối với cộng đồng người Thái ở Điện Biên – Lai Châu, góp phần vận động nhân dân tham gia kháng chiến, xây dựng lực lượng và bảo vệ quê hương.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, vai trò của ông càng được thể hiện rõ. Khi Bộ chỉ huy chiến dịch ổn định sở chỉ huy tại Mường Phăng, công tác bảo đảm hậu cần cho hàng vạn cán bộ, chiến sĩ trở thành một nhiệm vụ vô cùng quan trọng.

Đại diện các cơ quan của tỉnh Lai Châu do Lò Văn Hặc đứng đầu đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan hậu cần chiến dịch do ông Đặng Kim Giang phụ trách. Hai bên thống nhất huy động tối đa sức người, sức của từ nhân dân địa phương để phục vụ chiến dịch.

Hàng nghìn dân công hỏa tuyến, thanh niên xung phong được huy động mở đường, vận chuyển lương thực, thực phẩm, đạn dược và thuốc men. Những phương tiện giản dị như xe đạp thồ, ngựa thồ và đôi vai của người dân đã trở thành một phần quan trọng trong hệ thống hậu cần phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trong hơn 90 ngày chiến dịch, sự phối hợp giữa hậu cần quân sự và hậu cần nhân dân được tổ chức ngày càng hiệu quả. Lò Văn Hặc cùng cán bộ địa phương vận động đồng bào các dân tộc đóng góp sức người, sức của, góp phần bảo đảm cho bộ đội có đủ lương thực và vật chất chiến đấu.

Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7-5-1954 là kết quả của sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc. Trong sức mạnh ấy có sự đóng góp của quân đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến và hàng vạn đồng bào các dân tộc Tây Bắc. Lò Văn Hặc là một trong những người góp phần quan trọng tập hợp và tổ chức sức mạnh ấy trên địa bàn Điện Biên – Lai Châu.

Sau chiến thắng, ông tiếp tục được giao nhiều trọng trách trong công cuộc xây dựng vùng Tây Bắc. Ông từng giữ cương vị Chủ tịch Khu tự trị Thái – Mèo, sau đó làm Phó chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc của Quốc hội. Trong suốt quá trình công tác, ông luôn gắn bó với đồng bào các dân tộc, góp phần xây dựng vùng Tây Bắc ngày càng ổn định và phát triển.

Năm 1984, ông Lò Văn Hặc qua đời. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương đối với đồng bào các dân tộc Điện Biên, Lai Châu và vùng Tây Bắc.

Cuộc đời Lò Văn Hặc gắn liền với những năm tháng đặc biệt của lịch sử vùng Tây Bắc. Từ một người thủ lĩnh có uy tín trong cộng đồng người Thái, ông trở thành cán bộ cách mạng, góp phần kết nối đồng bào với cách mạng và đóng góp sức mình vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Tên tuổi ông vì thế không chỉ gắn với một cá nhân, mà còn gợi nhớ đến sức mạnh đoàn kết của đồng bào các dân tộc Tây Bắc trong những năm tháng chiến tranh, đặc biệt là sự đóng góp to lớn của nhân dân Điện Biên vào thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ.