Thử lòng các con và bài học về lòng trung nghĩa
Cuộc trò chuyện sâu sắc giữa Trần Quốc Tuấn và các con nhằm kiểm tra tư tưởng chính trị và lòng trung thành.
Nhớ lại lời dặn của cha năm xưa về việc cướp ngôi, khi đã về già, Trần Quốc Tuấn muốn thử xem tâm tư của các con mình ra sao để đảm bảo sự ổn định cho triều đình sau khi ông qua đời.
Đầu tiên, ông hỏi người con lớn là Hưng Vũ Vương Trần Quốc Nghiễn: "Người xưa có thiên hạ để lại cho cháu con, ý con thế nào?". Quốc Nghiễn trả lời: "Dù khác họ cũng không nên cướp ngôi, huống chi là cùng một họ". Trần Quốc Tuấn rất cảm động và khen ngợi tấm lòng trung nghĩa của con trưởng.
Sau đó, ông đem câu hỏi tương tự ra hỏi người con thứ là Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng. Quốc Tảng lại trả lời: "Thái tổ là người nông dân mà vẫn làm nên thiên hạ...". Nghe chưa hết câu, Trần Quốc Tuấn nổi giận rút gươm mắng: "Tên loạn thần bội nghịch này là từ đứa con phản chủ mà ra!". Ông định rút gươm trừng phạt, nhờ các đại thần van xin nên ông mới tha chết, nhưng ra lệnh từ đó về sau khi ông qua đời, không cho Quốc Tảng dự lễ tang. Bài học nghiệt khắc ấy chứng minh tư tưởng luôn đặt lợi ích quốc gia và sự ổn định của dân tộc lên trên hết của ông.
