Thủ tướng điện

Chú tâm huyết xây dựng ngành điện đến nỗi người dân đã gọi Chú bằng cái tên thân thương “Thủ tướng Điện". Và biết bao lần tôi chứng kiến nỗi trăn trở của người lãnh đạo đã cực kỳ sáng suốt, quyết liệt phát triển điện năng cho Tổ quốc như là chiếc chia khóa mở cánh cửa hội nhập. “Với điện đóm chập chời, thiếu trước hụt sau như thế này thì có ai muốn đến đầu tư với mình chứ” - thời điểm ấy Chú hay bực bội như vậy.

Để xây dựng đường dây siêu cao áp 500KV, Chú liên tục có mặt trên những địa điểm thi công hiểm trở ở những cung đường Trường Sơn, đại ngàn Tây nguyên, thung lũng, đầm lầy miền Đông Nam Bộ... kịp thời gặp gỡ, khen thưởng từng đơn vị thi công cùng lãnh đạo ngành điện tháo gỡ những khó khăn phát sinh.

Tuy nhiên sóng gió lớn nhất với công trình đường dây 500KV bủa vây quanh Ông không hẳn là vấn đề kỹ thuật, là kinh phí... mà là điều tiếng, từng lúc hết sức nặng nề rằng đường dây 500 KV là dự án duy ý chí, là làm thâm hụt ngân sách, là chưa thông qua Quốc hội, là Thủ tướng chơi nổi...

Tôi đã từng ngồi hàng giờ nhìn ông đăm chiêu: “Nhiều ý kiến cho rằng đường dây 500 KV là công trình bất khả thi vì kéo dài hàng ngàn cây số từ Bắc vào Nam, sẽ gặp nhiều bất trắc, hiểm nguy trong công tác bảo vệ, tại sao không bán điện đang dư thừa ở miền Bắc, lấy tiền xây dựng nhiệt điện cho miền Nam, thì tiện lợi và khả thi hơn không? Tôi đã cân nhắc nhiều lắm, khi miền Bắc mất mùa, thiếu gạo thì miền Nam cấp tốc chi viện bằng mọi phương tiện. Gạo được chở ra Bắc bằng đường thủy, đường bộ, bằng xe lửa... Nay miền Nam đói điện, thì làm sao có thể đem điện thừa miền Bắc bán sang Trung Quốc, dù cho là để lấy tiến xây dựng nhà máy điện cho miền Nam, thì đâu có hợp với đạo lý và nhà máy điện nào cũng phải mất từ 3 đến 5 năm mới xây dựng xong, trong khi đường dây 500 KV chỉ mất 2 năm xây dựng và đưa vào tải điện”.

Lúc ấy tôi đã hỏi Ông rằng: “Nhưng nhiều người nói chú không phải là nhà khoa học thì đâu có cơ sở để quyết một công trình năng lượng hiện đại, tốn kém như vậy?".

Ông không hề tự ái, mà chỉ cười độ lượng: “Đúng vậy, tôi không là nhà khoa học, nhưng bạn bè tôi là những nhà khoa học hàng đầu ngành năng lượng. Tôi đã tập hợp, biết lắng nghe và tôi quyết định bằng cả sinh mạng chính trị của mình”.