Thủ tướng Phạm Văn Đồng và căn bệnh về mắt

ào những năm tháng cuối đời tại dinh thự tĩnh lặng trong khu phủ Chủ tịch, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng thường xuất hiện với cặp kính đen bí ẩn. Người ngoài nhìn vào chỉ thấy phong thái nghiêm nghị, ung dung của một nhà ngoại giao lão luyện, nhưng ít ai biết được đằng sau tròng kính sẫm màu ấy là một cuộc chiến thầm lặng và đầy nghị lực của vị "Tướng học" già trước bóng tối đang bủa vây.

Căn bệnh teo dây thần kinh đáy mắt ập đến vào đầu thập niên 1980, cướp đi ánh sáng của đôi mắt tinh anh từng đọc hàng vạn trang sách. Ánh đèn phòng họp hay những tia nắng sớm chiếu qua cửa sổ bỗng trở thành những vệt sáng lóa, nhức nhối. Các bác sĩ giỏi nhất trong và ngoài nước đều lắc đầu bất lực trước công nghệ y khoa thời bấy giờ. Cặp kính đen trở thành tấm lá chắn duy nhất, giúp ông bảo vệ chút thị lực mỏng manh còn sót lại.

Dù đôi mắt mờ đi, nhưng trí tuệ và bầu nhiệt huyết của người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh thì chưa bao giờ tắt. Không chịu đầu hàng số phận, ông đặt ra một kỷ luật làm việc nghiêm ngặt. Mỗi ngày, người thư ký cần mẫn ngồi bên cạnh, cẩn trọng đọc từng dòng văn kiện, báo cáo tình hình đất nước. Ông chăm chú lắng nghe, trí nhớ mẫn tiệp phân tích từng chi tiết rồi đưa ra những chỉ đạo sâu sắc.

Cảm động nhất là hình ảnh vị Thủ tướng già tập viết trong điều kiện thiếu ánh sáng. Ông dùng những mảnh bìa cứng cắt sẵn làm khuôn, đặt lên trang giấy trắng. Ngón tay trái lần theo mép khuôn để định vị, tay phải cầm bút nắn nót viết từng chữ. Những dòng chữ tuy không còn thẳng hàng, nét bút có lúc run rẩy, nhưng chứa đựng tâm huyết cả một đời vì nước vì dân. Khi được đề nghị ra nước ngoài chữa trị với chi phí đắt đỏ, ông gạt đi vì thương ngân sách quốc gia còn nghèo, thương đồng bào còn gian khó.

Đến những ngày tháng cuối cùng trên giường bệnh tại Bệnh viện 108, cặp kính đen ấy vẫn là người bạn đồng hành. Có những chiều muộn, ông ngồi lặng yên bên cửa sổ, hướng đôi mắt khuất sau tròng kính đen về phía hoàng hôn Thăng Long. Cặp kính ấy không che giấu sự yếu ớt, mà là minh chứng cho một nhân cách cao đẹp, lòng kiên trung và sự thanh liêm tuyệt đối của một con người đã dâng hiến trọn vẹn cuộc đời cho Tổ quốc, đến tận hơi thở cuối cùng.