THỰC HIỆN HAI NHIỆM VỤ CHIẾN LƯỢC XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC, BƯỚC ĐẦU THỰC HIỆN CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI (1976 - 1986)

Thực hiện nghị quyết của Trung ương, tháng 12/1975, tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội (khoá V) đã ra quyết nghị: Bỏ cấp Khu trong các đơn vị hành chính của nước ta, hợp nhất 3 tỉnh Yên Bái, Lào Cai và Nghĩa Lộ (trừ hai huyện Bắc Yên và Phù Yên) thành một tỉnh mới lấy tên là tỉnh Hoàng Liên Sơn. Ngày 16/02/1976 tỉnh Hoàng Liên Sơn chính thức đi vào hoạt động. Khao Mang là một xã thuộc huyện Mù Cang Chải, tỉnh Hoàng Liên Sơn. Theo tinh thần Nghị quyết 61/NQ-CP của Chính phủ về việc tổ chức lại sản xuất, tập trung xây dựng cấp huyện gắn với cuộc vận động định canh, định cư, xây dựng vùng kinh tế mới, Khao Mang được xác định là một trong các xã có thế mạnh về đất đai canh tác lúa ruộng, chăn nuôi gia súc có sừng và trồng rừng phòng hộ. Thực hiện Nghị quyết Chi bộ, chính quyền xã Khao Mang đã từng bước cụ thể hoá thành các nhiệm vụ cụ thể ở địa phương. Động viên bà con xã viên tích cực trồng rừng có chuyển biến rõ nét, diện tích trồng rừng được trồng mới trong hai năm 1977- 1978 là 35 ha, nâng tổng số diện tích rừng toàn xã lên 50 ha; sơn tra và nông sản từ rừng của Khao Mang bước đầu trở thành nguồn thu nhập có giá trị kinh tế; việc khai hoang ruộng nước, cải tạo những mảnh ruộng bị bỏ hoang, thâm canh nương định canh đưa thí điểm một số giống lúa mới như Nông nghiệp 8, Nông nghiệp 22 bước đầu cho năng suất khá hơn, diện tích trồng ngô được mở rộng lên 35 ha. Với tiềm năng khai thác từ chăn nuôi gia súc có sừng và lâm sản từ rừng bà con đã thu hái quả sơn tra, thảo quả, mật ong bán cho Nhà nước tăng thêm thu nhập cho các hộ gia đình.

Thời kỳ này, Huyện uỷ Mù Cang Chải mở cuộc vận động “ánh sáng văn hoá” nhằm cải tạo một bước phong tục tập quán lạc hậu của đồng bào trong đám cưới, đám ma và vận động bở trồng thuốc phiện, bỏ hút và bỏ tàng trữ buôn bán thuốc phiện trong toàn huyện. Đồng chí Giàng A Páo - Bí thư Huyện uỷ cùng đoàn cán bộ huyện xuống từng xã để chỉ đạo. Thông qua cuộc vận động, phần đa số gia đình ở Khao Mang đã tự giác bỏ lệ thách cưới nặng nề, đám ma được tổ chức ăn uống tiết kiệm hơn, người chết không để lâu trong nhà gây mất vệ sinh như trước; đặc biệt là việc thực hiện cuộc vận động “ba bỏ” bỏ trồng thuốc phiện, bỏ hút và bỏ tàng trữ buôn bán thuốc phiện thực sự đầy cam go của địa phương. Vì cây, thuốc phiện (cây anh túc) không nhà nào là không trồng, thuốc phiện trở thành nguồn sống, nguồn thu nhập chính của người dân nơi đây. Chính vì vậy, cuộc vận động đã vấp phải sự phản kháng quyết liệt của người dân, thậm chí có hộ chống lại các lực lượng tham gia thực thi nhiệm vụ. Song với quyết tâm thực hiện bằng được cuộc vân động “ba bỏ”, sự vào cuộc của các cấp, các ngành đã kiên trì tuyên truyền, vận động, giải thích người dân hiểu và đồng tình với chủ trương của Huyện uỷ và bước đầu có tác động tích cực. Khao Mang tuy không phải là điểm nóng về trồng cây thuốc phiện, song đời sống của người dân vô cùng khó khăn bởi cây thuốc phiện là nguồn thu nhập chính của các gia đình, được cấp uỷ, chính quyền, các ngành, đoàn thể tuyên truyền, vận động, phần đa Nhân dân thực hiện nghiêm túc. Một số gia đình đã tự phá bỏ diện tích trồng thuốc phiện thay thế bằng trồng lúa, ngô và cây hoa màu. Cuộc vận động đã có tác dụng tích cực, rút ngắn khoảng cách giữa cái đói nghèo của địa phương. Tuy nhiên, cuộc vận động một thời gian sau tạm dừng lại bởi chiến tranh biên giới năm 1979 xảy ra, tình trạng tái trồng cây thuốc phiện ở một số bản, gia đình lại tái diễn.

Đầu năm 1979, tình hình biên giới Việt - Trung có nhiều diễn biến xấu, nguy cơ cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc xảy ra. Ngày 17/2/1979, chiến tranh biên giới phía Bắc bùng nổ. Huyện Mù Cang Chải mặc dù nằm sâu trong nội địa, trở thành hậu phương của tuyến I, cuộc chiến tranh biên giới đã ảnh hưởng đến tư tưởng của Nhân dân. Song chi bộ và chính quyền địa phương làm tốt công tác tư tưởng cho bà con nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, đấu tranh làm thất bại chiến tranh tâm lý của bọn phản động, động viên làm tốt công tác quân sự địa phương, công tác tuyển quân và thực hiện nghĩa vụ quân sự cho thanh niên, đào hầm hào trú ẩn, bố trí vọng gác, chuyển tình trạng địa phương sang trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao.

Chi bộ, chính quyền xã luôn lãnh đạo, điều hành thực hiện nhiệm vụ sản xuất, chú trọng vào việc phát triển cây lương thực, chăn nuôi gia súc, gia cầm nhằm cải thiện đời sống Nhân dân và hoàn thành nghĩa vụ đóng góp với Nhà nước.

Các chỉ tiêu mua vào, bán ra của xã đều đạt, công tác tuyên truyền vận động, huy động lương thực được làm nhanh gọn hơn trước, hàng hóa của mậu dịch quốc doanh phục vụ nhu cầu thiết yếu của nhân dân tương đối đầy đủ.

Sự nghiệp văn hoá, giáo dục ở địa phương được nâng cao hơn. Đội thông tin lưu động về xã biểu diễn văn nghệ, chiếu phim...Các hình thức này đã tuyên truyền về chống mê tín dị đoan, bài trừ các hủ tục lạc hậu, tuyên truyền về sinh đẻ có kế hoạch, góp phần nâng cao nhận thức của bà con. Số học sinh trong độ tuổi đến trường đông hơn trước. Một số em được đưa lên đào tạo tại trường nội trú của huyện. Số lượng học sinh trong độ tuổi đến lớp còn ít, chất lượng dạy và học còn nhiều bất cập.

Phong trào vệ sinh phòng bệnh, phòng dịch tiếp tục được duy trì. Trong nhiều năm không có dịch lớn nào xảy ra, người dân bắt đầu hình thành ý thức khi ốm đau tìm đến trạm y tế.

Những năm 1981-1985, thời điểm cả nước, cả tỉnh, cả huyện nói chung và xã Khao Mang nói riêng phải đối mặt với những khó khăn bởi khủng hoảng kinh tế - xã hội nghiêm trọng. Sản xuất kém phát triển, giá cả, nhất là các mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống tăng chóng mặt. Một số hiện tượng tiêu cực xã hội xuất hiện như trộm cắp, nghiện hút thuốc phiện gia tăng làm cho đời sống của người dân xã Khao Mang đã khó khăn nay lại càng khó khăn hơn. Trước tình hình đó, tâm lý của nhiều người dân lo lắng, bỏ bê lao động, nảy sinh ý định di cư, đây là một trong những thử thách lớn nhất của Chi bộ và chính quyền xã Khao Mang.

Trong bối khó khăn, ngày 13/01/1981 Ban Bí thư ban hành Chỉ thị 100-CT/TW về “cải tiến công tác khoán, mở rộng khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động trong hợp tác xã nông nghiệp” (gọi tắt là khoán 100), đã mở đầu cho sự thay đổi hình thức khoán, từ khoán việc sang khoán sản phẩm, từ khoán đội sang khoán hộ gia đình.

Để khoán 100 đi vào cuộc sống, ngày 11/6/1981 Tỉnh uỷ Hoàng Liên Sơn có Chỉ thị số 06-CT/TU về tăng cường công tác lãnh đạo, cải tiến công tác khoán sản phẩm đến người lao động trong hợp tác xã nông nghiệp. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Huyện uỷ Mù Cang Chải, công tác triển khai, thực hiện bước đầu đã kích thích người nông dân quan tâm đến sản xuất, các xã trong toàn huyện yên tâm lao động sản xuất. Huyện tổ chức giao rừng cho các xã. Tuy nhiên, số người lao động nông nghiệp làm ăn tập thể và vào tổ đổi công xã thấp nên những yếu tố tích cực của chỉ thị chưa tác động chưa sâu sắc tới Nhân dân vùng đồng bào dân tộc Mông. Sự quản lý của hợp tác xã bộc lộ những yếu kém, thậm chí còn cứng nhắc dẫn đến một số gia đình xã viên trả diện tích khoán hoặc không chú trọng vào sản xuất làm ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng lương thực của xã.

Sau nhiều năm khủng hoảng kinh tế - xã hội gay gắt, Đảng ta đã tìm tòi, trăn trở khắc phục tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội, đề ra đường lối đổi mới toàn diện, đưa đất nước tiếp tục đi lên chủ nghĩa xã hội. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI của Đảng (12-1986) đã làm tròn nhiệm vụ ấy.