THƯƠNG BINH NGUYỄN VĂN HOÀ
Quảng Trị – mảnh đất từng là tuyến lửa ác liệt nhất của chiến trường miền Trung – đến hôm nay vẫn còn in đậm dấu tích chiến tranh qua cuộc sống của những người thương binh, bệnh binh. Họ là những con người đã gửi lại một phần tuổi trẻ, máu xương nơi chiến trường để đổi lấy hòa bình cho quê hương.
Trong căn nhà nhỏ nằm ven sông Thạch Hãn, ông Nguyễn Văn Hòa, một thương binh hạng 2/4 ở huyện Triệu Phong, năm nay đã ngoài bảy mươi tuổi nhưng ký ức về những năm tháng chiến đấu vẫn còn nguyên vẹn. Ông nhập ngũ năm 1971, khi mới tròn hai mươi tuổi. Thời điểm ấy, chiến trường Quảng Trị đang bước vào giai đoạn ác liệt nhất. Bom đạn ngày đêm trút xuống Thành Cổ, đường 9 và các vùng ven sông Thạch Hãn.
Ông Hòa kể, trong chiến dịch bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị năm 1972, đơn vị của ông phải bám trụ nhiều ngày liền dưới mưa bom. Có những đêm, đất rung chuyển bởi pháo kích, đồng đội hy sinh ngay bên cạnh nhưng những người còn sống vẫn phải tiếp tục chiến đấu. Trong một lần vận chuyển đạn ra trận địa, ông bị mảnh pháo găm vào chân và lưng. Đồng đội cõng ông vượt qua dòng sông trong đêm tối để đưa về tuyến sau cứu chữa.
Vết thương chiến tranh khiến ông mất sức lao động nhiều năm. Sau ngày đất nước thống nhất, trở về quê hương với đôi chân không còn lành lặn, ông bắt đầu lại cuộc sống từ hai bàn tay trắng. Những năm đầu sau chiến tranh vô cùng khó khăn. Đất đai cằn cỗi, cuộc sống thiếu thốn, sức khỏe giảm sút vì vết thương tái phát mỗi khi trở trời. Dù vậy, ông vẫn cố gắng lao động, nuôi các con ăn học trưởng thành.
Không chỉ riêng ông Hòa, tại Quảng Trị còn hàng ngàn thương binh, bệnh binh đang từng ngày sống cùng di chứng chiến tranh. Có người mang trong mình những mảnh đạn chưa thể lấy ra, có người thường xuyên đau ốm bởi chất độc và bệnh tật sau nhiều năm chiến đấu nơi rừng núi khắc nghiệt. Nhiều bệnh binh từng tham gia vận tải, tải thương, mở đường Trường Sơn nay tuổi cao, sức yếu nhưng cuộc sống vẫn còn nhiều khó khăn.
Tuy nhiên, điều đáng quý ở họ chính là tinh thần lạc quan và ý chí vượt khó. Dù mang thương tật, nhiều người vẫn tích cực lao động sản xuất, tham gia công tác địa phương, giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ. Họ không kể nhiều về mất mát của bản thân mà luôn nhắc đến đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường Quảng Trị năm xưa.
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ nhưng những đau thương vẫn còn hiện hữu trên cơ thể và cuộc sống của các thương binh, bệnh binh. Họ là những chứng nhân lịch sử sống, nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, độc lập. Sự hy sinh thầm lặng ấy mãi mãi là niềm tự hào của quê hương Quảng Trị anh hùng.
