Thượng Tá Nguyễn Hữu Thọ
Những năm tháng ở Campuchia đã để lại trong Nguyễn Hữu Thọ không chỉ là thương tích trên cơ thể, mà còn là dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn. Ông hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao máu xương. Mỗi lần trở về thăm lại quê nhà Tân Ngãi, nhìn con đường cũ, cánh đồng lúa xanh mướt, ông càng trân trọng giá trị của cuộc sống hiện tại. Nhớ lại những kỷ niệm chiến đấu, ông không khoe khoang mà chỉ nhẹ nhàng nói: “Tôi may mắn được trở về, còn nhiều đồng đội đã nằm lại xứ chùa tháp.” Với ông, ký ức Campuchia là một bài học lớn về lòng dũng cảm, tình đồng đội và sự nhân ái vượt biên giới con người. Nguyễn Hữu Thọ, người con trai hiền lành của vùng đất Tân Ngãi, tỉnh Vĩnh Long, mỗi khi nhắc đến những năm tháng chiến đấu trên chiến trường Campuchia lại cảm thấy trong lòng trào dâng nhiều cảm xúc khó tả. Đó là những ký ức không thể nào phai mờ – vừa khốc liệt, vừa thiêng liêng, vừa đau thương nhưng cũng đầy tự hào. Ông nhớ rất rõ những ngày đầu đơn vị hành quân qua biên giới, khi trước mắt là vùng đất xa lạ, đầy khói súng, còn sau lưng là quê hương bình yên đang mong chờ các anh trở về. Thời điểm ấy, tuy gian nan chồng chất nhưng ai cũng mang chung một niềm tin: phải chặn đứng tội ác của Khmer Đỏ và bảo vệ sự sống của người dân vô tội.
Có những trận đánh kéo dài suốt đêm, tiếng đạn pháo xé gió như muốn nuốt chửng cả bầu trời. Nguyễn Hữu Thọ nhớ nhất trận đụng độ bên bìa rừng gần tỉnh Kampong Cham. Khi đó, đơn vị ông bất ngờ bị phục kích. Đạn địch trút xuống như mưa, đất đá bắn tung tóe, khói súng đặc quánh đến mức không thể nhìn rõ mặt nhau. Nhưng giữa hiểm nguy ấy, anh em vẫn sát cánh, nhắc nhau giữ vững đội hình, từng người một thay nhau bắn trả. Ông còn nhớ rõ khoảnh khắc nghe tiếng người đồng đội trẻ phía trước ngã xuống, tiếng gọi “Anh Thọ ơi!” yếu dần theo hơi thở. Chính khoảnh khắc ấy khiến ông biết rằng chiến tranh không phải chỉ là những khẩu hiệu lớn lao, mà là sự mất mát thực sự của những con người bằng xương bằng thịt.
Trong suốt nhiều tháng chiến đấu, điều mà Nguyễn Hữu Thọ không bao giờ quên chính là tình quân – dân Campuchia. Dù bất đồng ngôn ngữ, nhưng ánh mắt biết ơn của người dân khi bộ đội Việt Nam tiến vào giải cứu đã trở thành động lực lớn lao giúp ông và đồng đội vững vàng hơn. Có lần, sau một trận đánh ác liệt, một bà mẹ Campuchia đã nắm lấy tay ông, run rẩy nói vài câu mà ông không hiểu hết, nhưng chỉ cần nhìn nụ cười lẫn trong nước mắt của bà, ông biết rằng những hy sinh của mình là xứng đáng.
