Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp – Vị tướng của trí tuệ, bản lĩnh và nghĩa tình

Hơn một thập niên lăn lộn trên chiến trường Tây Nguyên, rồi nhiều năm đảm nhiệm những cương vị quan trọng trong Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp để lại dấu ấn không chỉ bởi tài năng của một vị tướng chính trị, mà còn bởi phong cách làm việc khoa học, sâu sắc và một tấm lòng luôn hướng về đồng chí, đồng đội. Những hồi ức của người từng trực tiếp làm việc dưới quyền ông giúp hình dung rõ hơn về một con người trí tuệ, quyết đoán nhưng gần gũi và giàu tình cảm.

Người cán bộ trưởng thành từ chiến trường

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Đặng Vũ Hiệp có hơn 10 năm gắn bó với chiến trường Tây Nguyên. Ông từng giữ cương vị Chính ủy Tiền phương Mặt trận Tây Nguyên, tham gia chỉ đạo công tác Đảng, công tác chính trị trong nhiều chiến dịch lớn.

Trong số đó có Chiến dịch Ia Đrăng tháng 11-1965, các chiến dịch Đăk Tô - Tân Cảnh và đặc biệt là Chiến dịch Tây Nguyên tháng 3-1975. Những năm tháng trực tiếp sống, chiến đấu cùng bộ đội đã giúp ông tích lũy vốn kinh nghiệm thực tiễn phong phú, đồng thời hình thành tư duy sâu sắc về công tác chính trị trong chiến tranh.

Trước đó, ông đã trưởng thành từ cơ sở trong kháng chiến chống thực dân Pháp, từng đảm nhiệm công tác ở cấp trung đoàn, sau đó được đào tạo bài bản và công tác tại Học viện Chính trị. Con đường trưởng thành ấy tạo nên ở ông sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn và nền tảng lý luận.

Một vị tướng sắc sảo trong công tác chính trị

Sau ngày đất nước thống nhất, Đặng Vũ Hiệp tiếp tục được giao nhiều trọng trách. Năm 1977, từ cương vị Chính ủy Quân đoàn 3, ông được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị.

Trên cương vị này, ông tham gia chỉ đạo nhiều lĩnh vực quan trọng như công tác cán bộ, tuyên huấn, báo chí, xuất bản, kiểm tra và chính sách. Đặc biệt, công tác chính sách đối với quân đội và hậu phương quân đội là lĩnh vực ông dành nhiều tâm huyết.

Những người từng làm việc với ông nhớ rằng trong các cuộc họp, ông thường lắng nghe rất kỹ, ghi chép những vấn đề quan trọng rồi mới đưa ra kết luận. Ông không vội vàng trước những vấn đề phức tạp mà thường xem xét từng khía cạnh, phân tích cả lý luận và thực tiễn trước khi quyết định.

Chính phong cách ấy khiến ông nhận được sự tin tưởng của cán bộ trong quân đội cũng như sự tôn trọng của nhiều cơ quan, ban, ngành khi phối hợp công tác.

Một người có kiến thức sâu rộng

Đặng Vũ Hiệp không chỉ được biết đến với kinh nghiệm chiến trường mà còn có nền tảng kiến thức rộng.

Ông từng học tại Học viện Quân chính Lênin và sử dụng tiếng Nga trong công tác. Ngoài ra, ông còn biết tiếng Pháp từ những năm học tại Trường Bưởi. Khi tham gia nghiên cứu các vấn đề về chế độ tiền lương trong quân đội, ông có thể trực tiếp trao đổi với chuyên gia Liên Xô về những nội dung chuyên môn phức tạp.

Nhưng điều đáng chú ý hơn cả không phải khả năng ngoại ngữ mà là kiến thức toàn diện phía sau đó. Ông hiểu về tổ chức, biên chế, đặc điểm hoạt động của các lực lượng trong quân đội và những yêu cầu về chính sách đối với cán bộ, chiến sĩ.

Ông từng chủ trì nhiều đề tài khoa học cấp Nhà nước và cấp Bộ Quốc phòng, trong đó có Chương trình cấp Nhà nước về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị. Những hoạt động ấy cho thấy một vị tướng không chỉ trưởng thành từ thực tiễn mà còn luôn coi trọng nghiên cứu và tổng kết lý luận.

Không áp đặt, luôn tôn trọng người khác

Một trong những nét nổi bật trong hồi ức của người từng làm việc với Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp là cách ông đối xử với cấp dưới.

Ông nghiêm túc trong công việc nhưng không áp đặt. Khi cấp dưới đưa ra những ý kiến khác với quan điểm thông thường, ông sẵn sàng lắng nghe và trao đổi một cách bình tĩnh.

Có lần, khi bàn về những biến động chính trị ở Liên Xô và Đông Âu, ông đặt câu hỏi để cấp dưới tự trình bày suy nghĩ. Khi nhận được một quan điểm khác với cách nhìn quen thuộc, ông không quy chụp mà thừa nhận rằng đó cũng là một nguyên nhân cần xem xét.

Qua những câu chuyện như vậy, hình ảnh của ông hiện lên là một người lãnh đạo có tư duy cởi mở, tôn trọng người đối thoại và khuyến khích cán bộ suy nghĩ độc lập.

Tấm lòng đối với đồng đội

Đằng sau vẻ ngoài của một vị tướng quyết đoán là một con người giàu tình cảm.

Trong chuyến công tác tại Điện Biên Phủ năm 1994 để kiểm tra công tác chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 40 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, ông trực tiếp đến nhiều nghĩa trang liệt sĩ và các công trình tưởng niệm để kiểm tra việc tu bổ.

Trong chuyến đi ấy, một vụ tai nạn xảy ra với đơn vị công binh đang thi công đường vào Sở chỉ huy Mường Phăng, khiến một số cán bộ, chiến sĩ hy sinh. Sau khi biết tin, ông yêu cầu cơ quan chức năng nhanh chóng đến hiện trường, lo chu đáo cho những người đã mất và đặc biệt quan tâm đến việc giải quyết chính sách đối với gia đình họ.

Câu nói thể hiện sự day dứt của ông trước sự hy sinh của đồng đội cho thấy với ông, phía sau mỗi con số thương vong luôn là một con người, một gia đình và một sự hy sinh không thể xem nhẹ.

Nỗi đau của một người anh

Một trong những câu chuyện xúc động nhất gắn với Đặng Vũ Hiệp là câu chuyện về người em trai của ông.

Em trai ông, Đặng Vũ Tân, hy sinh tại chiến trường Quảng Trị năm 1972. Nhiều năm sau, gia đình vẫn chưa tìm được hài cốt. Người mẹ của ông luôn đau đáu mong muốn tìm được nơi con mình nằm lại.

Trong một cuộc trao đổi về việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Đặng Vũ Hiệp kể lại nỗi đau ấy. Câu chuyện riêng của gia đình ông cũng cho thấy chiều sâu của vấn đề chính sách đối với thân nhân liệt sĩ: Đằng sau mỗi ngôi mộ chưa được tìm thấy là nỗi chờ đợi của một gia đình và sự hy sinh âm thầm của những người mẹ.

Từ những trăn trở ấy, ông cùng các cơ quan chức năng tiếp tục quan tâm đến công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và chăm lo chính sách đối với người có công.

Một vị tướng sống trọn với trách nhiệm

Sau nhiều năm công tác, Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp tiếp tục dành tâm huyết cho các hoạt động nghiên cứu và công tác chính sách. Ông là người chủ trì nhiều chương trình, đề tài về công tác Đảng, công tác chính trị trong quân đội.

Năm 2008, ông từ trần sau thời gian chống chọi với bệnh tật.

Năm 2023, ông được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những đóng góp đặc biệt trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam.

Một hình ảnh còn lại trong ký ức đồng đội

Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp được nhớ đến trước hết là một vị tướng từng trải qua những năm tháng khốc liệt của chiến tranh, một nhà lãnh đạo có tư duy sắc sảo và một người làm công tác chính trị giàu kinh nghiệm.

Nhưng qua những câu chuyện của người từng trực tiếp làm việc với ông, một hình ảnh khác cũng hiện lên rõ nét: người thủ trưởng biết lắng nghe, người đồng chí thẳng thắn, người cán bộ luôn quan tâm đến quyền lợi của chiến sĩ và gia đình họ.

Có lẽ chính sự kết hợp giữa trí tuệ và nhân cách, giữa bản lĩnh của người chỉ huy và tình cảm của một người đồng đội đã làm nên dấu ấn riêng của Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp. Những chiến công có thể được ghi trong lịch sử, nhưng cách một người đối xử với đồng chí, đồng đội và những gia đình đã hy sinh vì Tổ quốc lại được lưu giữ trong ký ức của những người từng gặp ông.