Thượng tướng Đào Đình Luyện – Từ người phi công đến người chỉ huy Không quân
Từ một trong những cán bộ được đào tạo để xây dựng lực lượng Không quân Việt Nam, Đào Đình Luyện từng bước trưởng thành qua thực tiễn huấn luyện, chỉ huy và chiến đấu. Ông góp phần quan trọng vào quá trình xây dựng lực lượng Không quân và tham gia tổ chức tác chiến trong những năm chiến tranh ác liệt.
Thượng tướng Đào Đình Luyện thuộc thế hệ cán bộ được đào tạo để đặt nền móng cho lực lượng Không quân Việt Nam. Khi lực lượng này còn đang trong quá trình hình thành, việc đào tạo phi công, cán bộ kỹ thuật và cán bộ chỉ huy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đào Đình Luyện trưởng thành từ môi trường ấy, từng bước chuyển từ một phi công thành cán bộ chỉ huy của lực lượng Không quân.
Trong quá trình xây dựng lực lượng, ông đảm nhiệm nhiều cương vị khác nhau, gắn với yêu cầu tổ chức, huấn luyện và nâng cao khả năng chiến đấu của Không quân. Đây là thời kỳ lực lượng còn non trẻ, phải vừa học tập kinh nghiệm, vừa thích nghi với điều kiện chiến trường Việt Nam. Những yêu cầu đó đặt ra cho người chỉ huy nhiệm vụ không chỉ nắm vững kỹ thuật bay mà còn phải hiểu đặc điểm tác chiến trên không và khả năng phối hợp với các lực lượng phòng không khác.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Không quân Việt Nam phải đối đầu với lực lượng không quân có ưu thế lớn về phương tiện và kỹ thuật. Vì vậy, nhiệm vụ bảo vệ vùng trời đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa máy bay tiêm kích, ra-đa, tên lửa và pháo phòng không. Đào Đình Luyện gắn bó với quá trình xây dựng và chỉ huy lực lượng trong hoàn cảnh đó, khi từng trận đánh đều là sự thử thách đối với trình độ tổ chức và khả năng tác chiến của bộ đội.
Đặc biệt, trong chiến thắng Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không tháng 12-1972, lực lượng Không quân Việt Nam là một thành phần quan trọng trong thế trận phòng không bảo vệ miền Bắc. Bộ đội Không quân được giao nhiệm vụ đánh địch từ vòng ngoài, phối hợp với ra-đa và các lực lượng phòng không khác. Trong những ngày chiến đấu quyết liệt, các phi công MiG-21 đã nhiều lần xuất kích, trong đó có những trận đánh B-52 đầy khó khăn.
Đào Đình Luyện tiếp tục đảm nhiệm những trọng trách cao trong quân đội sau chiến tranh, trong đó có cương vị Tư lệnh Quân chủng Không quân và Tổng Tham mưu trưởng. Con đường từ người phi công đến cán bộ chỉ huy cấp cao phản ánh quá trình trưởng thành của một thế hệ sĩ quan gắn bó với sự hình thành, phát triển và chiến đấu của Không quân Việt Nam.
Dấu ấn của ông vì thế không chỉ nằm ở những năm tháng trực tiếp chỉ huy trên bầu trời, mà còn ở quá trình xây dựng một lực lượng không quân từ những bước đầu còn nhiều khó khăn, từng bước trưởng thành và đóng góp vào nhiệm vụ bảo vệ vùng trời Tổ quốc
