Thượng tướng Đào Đình Luyện - Từ Trung đoàn 921 đến những trận chiến ngày càng ác liệt

Sau trận thắng ngày 3-4-1965, Không quân nhân dân Việt Nam bước vào một giai đoạn chiến đấu mới. Nếu trước đó nhiệm vụ chủ yếu là xây dựng và huấn luyện, thì từ đây Trung đoàn 921 phải trực tiếp đối đầu với không quân Mỹ.

Đào Đình Luyện tiếp tục giữ cương vị Trung đoàn trưởng. Công việc của ông không chỉ là tổ chức từng trận đánh mà còn phải duy trì khả năng chiến đấu lâu dài của toàn đơn vị.

Đối phương có lực lượng lớn và thường xuyên thay đổi phương thức hoạt động. Vì vậy, Không quân Việt Nam phải liên tục nghiên cứu cách đánh, nâng cao trình độ phi công, hoàn thiện công tác dẫn đường và phối hợp với hệ thống phòng không.

Theo Báo Quân đội nhân dân, từ trận thắng đầu tiên ngày 3-4-1965, Không quân nhân dân Việt Nam tiếp tục tham gia hàng loạt trận không chiến trong thời kỳ chiến tranh phá hoại lần thứ nhất. Đến đầu tháng 11-1968, hai trung đoàn tiêm kích 921 và 923 đã xuất kích 4.602 lần chiếc, đánh 251 trận và bắn rơi 218 máy bay Mỹ.

Những con số đó phản ánh sự trưởng thành nhanh chóng của lực lượng Không quân. Tuy nhiên, phía sau mỗi trận đánh là những yêu cầu rất cao về tổ chức và chỉ huy.

Đào Đình Luyện phải theo dõi hoạt động của các biên đội, phối hợp với sở chỉ huy cấp trên và tổ chức lực lượng trực ban. Trong nhiều trường hợp, quyết định đưa máy bay xuất kích phải được thực hiện nhanh chóng dựa trên thông tin từ radar và hệ thống dẫn đường.

Một ví dụ cho vai trò của ông là trận đánh ngày 4-3-1966. Khi một tốp máy bay trinh sát tầng cao tiến vào miền Bắc, tại Sở chỉ huy Trung đoàn 921, trực chỉ huy là Đào Đình Luyện. Phi công Nguyễn Hồng Nhị sau đó được lựa chọn tham gia trận xuất kích đầu tiên trên MiG-21.

Sự xuất hiện của MiG-21 cho thấy lực lượng Không quân đã bước sang một giai đoạn phát triển mới. Từ những chiếc MiG-17 trong trận đầu năm 1965, các phi công Việt Nam tiếp tục được trang bị và huấn luyện với những loại máy bay hiện đại hơn.

Trong hoàn cảnh chiến tranh, sự thay đổi về máy bay kéo theo yêu cầu mới về trình độ phi công, dẫn đường và chỉ huy. Đào Đình Luyện cùng các cán bộ Không quân phải thích ứng với những phương thức tác chiến ngày càng phức tạp.

Điều quan trọng là kinh nghiệm chiến đấu được tích lũy qua từng trận. Những lần xuất kích giúp bộ đội nhận ra điểm mạnh, hạn chế và cách tổ chức phù hợp. Từ đó, lực lượng Không quân từng bước hình thành phương thức chiến đấu riêng, dựa trên sự phối hợp giữa phi công, sở chỉ huy, radar và lực lượng phòng không.

Đến cuối năm 1968, Không quân Việt Nam đã trưởng thành đáng kể so với thời điểm mới thành lập Trung đoàn 921. Từ một lực lượng tiêm kích non trẻ, quân đội đã có nhiều đơn vị và một đội ngũ phi công có kinh nghiệm chiến đấu.

Với Đào Đình Luyện, chặng đường từ Trung đoàn trưởng đầu tiên đến người tham gia tổ chức lực lượng Không quân trong chiến tranh đã tạo nên nền tảng cho những cương vị cao hơn sau này.

Nguồn tham khảo chính:

• Báo Quân đội nhân dân – Trung đoàn Không quân 921 và chặng đường 60 năm chiến đấu, trưởng thành