Thượng tướng Đinh Đức Thiện – Cú lội ngược dòng của vị tướng vận chuyển nhiên liệu xuyên Trường Sơn

Người trẻ chúng ta ngày nay hay nhắc nhiều đến cụm từ “think outside the box” – tư duy vượt khuôn mẫu, hay kỹ năng giải quyết khủng hoảng khi công việc rơi vào bế tắc. Nhưng nếu lật lại lịch sử hơn nửa thế kỷ trước, vào mùa hè năm 1968 rực lửa, chúng ta sẽ bắt gặp một màn “giải cứu khủng hoảng” ở tầm vóc sinh tử của cả một dân tộc. Người đứng ở tâm điểm của quyết định lịch sử ấy là Thượng tướng Đinh Đức Thiện – Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần lúc bấy giờ.

Hãy thử hình dung bối cảnh năm 1968: Chiến trường miền Nam bắt đầu đánh lớn bằng xe tăng, pháo cơ giới và hàng vạn xe tải. Không có xăng dầu, toàn bộ cỗ máy chiến dịch sẽ đứng im. Thế nhưng, cách vận chuyển duy nhất lúc đó là chở từng phuy nhiên liệu trên thùng xe tải, hoặc gánh trên lưng lội bộ qua các trọng điểm bắn phá ác liệt ở Khu 4 và dọc đường Trường Sơn.

Chở xăng dầu đi qua túi bom chẳng khác nào ôm củi khô đi qua rừng lửa. Chỉ một mảnh đạn găm trúng, cả đoàn xe hóa thành biển lửa. Có những thời điểm, để đưa được một lít nhiên liệu vào tới tiền tuyến, nhiều chiến sĩ lái xe và thanh niên xung phong đã phải nằm lại dọc đường. Đường bộ tắc nghẽn, tiền tuyến khát nhiên liệu từng ngày.

Trước thế cờ tưởng như hết đường lùi ấy, tướng Đinh Đức Thiện không ngồi ở sở chỉ huy chờ báo cáo. Ông xắn quần lội bộ vào thẳng các “tọa độ chết” để tận mắt nhìn những chiếc xe cháy trơ khung. Và tại đó, ông đặt ra một câu hỏi làm sững sờ nhiều cán bộ kỹ thuật: “Đi trên mặt đất địch đánh rát quá, sao ta không làm đường ống giấu xăng dưới lòng đất mà bơm vào?”

Vào thời điểm đó, ý tưởng này nghe gần như bất khả thi. Đường ống dẫn dầu vốn chỉ dùng ở đồng bằng hoặc các khu công nghiệp cố định. Đằng này là kéo ống sắt vượt qua địa hình núi đá tai mèo dựng đứng của dãy Trường Sơn, băng qua hàng trăm con sông suối và dưới làn bom B-52 rải thảm mỗi ngày. Độ chênh lệch độ cao hàng nghìn mét sẽ tạo ra áp suất khổng lồ có thể làm nổ tung bất cứ mối nối nào.

Khi cấp dưới còn ngập ngừng vì chưa từng có tiền lệ và sợ rủi ro, tướng Đinh Đức Thiện đã truyền đi một thông điệp dứt khoát: Cứ bắt tay vào làm, sai đâu sửa đó, trách nhiệm ông chịu trước Quân ủy Trung ương.

Chính sự quyết đoán và dám đứng mũi chịu sào của người chỉ huy đã tháo gỡ tâm lý e ngại cho toàn quân. Không có máy đào rãnh chuyên dụng, bộ đội cùng người dân dùng cày trâu rạch đất trong đêm, đặt ống xuống rồi trồng cỏ ngụy trang trước khi trời sáng. Không có kỹ thuật viên nước ngoài, các kỹ sư trẻ của Việt Nam tự mày mò giải bài toán áp suất trên vách núi cao bằng hệ thống trạm bơm đẩy nối tiếp nhau. Bị bom đánh đứt đoạn nào, bộ đội xăng dầu lập tức khóa van, làm tuyến vòng tránh ngay trong đêm để dòng nhiên liệu không ngừng chảy.

Từ những kilômét ống thử nghiệm đầu tiên vượt sông Lam năm 1968, một “dòng sông ngầm” dài khoảng 5.000 km đã âm thầm xuyên qua đại ngàn Trường Sơn, vươn tới tận Bù Gia Mập (Bình Phước). Nhờ mạch máu ngầm ấy, mùa xuân năm 1975, hàng nghìn xe tăng, thiết giáp và cơ giới của ta cứ thế nạp đầy nhiên liệu, thần tốc tiến thẳng về Sài Gòn trong sự ngỡ ngàng của đối phương.

Gấp lại trang sử về Thượng tướng Đinh Đức Thiện, điều chạm đến thế hệ trẻ hôm nay không nằm ở những con số thống kê khô khan, mà ở khí chất của một người hành động.

Thế hệ thanh niên chúng ta hôm nay không còn phải băng qua những tọa độ bom rơi, nhưng mỗi người đều có một “Trường Sơn” của riêng mình: đó là áp lực chuyển đổi số, là những dự án tưởng chừng bế tắc, là nỗi sợ thất bại khi muốn thử một hướng đi mới. Câu chuyện của vị tướng hậu cần năm xưa để lại cho tuổi trẻ một lời nhắn nhủ giản dị mà sắc bén: Đừng chỉ nhìn vào khó khăn để tìm lý do dừng lại; hãy nhìn vào mục tiêu để tìm cách vượt qua. Khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, dám nghĩ khác và dám chịu trách nhiệm đến cùng với lựa chọn của mình, không có ngọn núi nào là không thể vượt qua.