THƯỢNG TƯỚNG HOÀNG CẦM – MỘT ĐỜI BINH NGHIỆP, MỘT ĐỜI VÌ NƯỚC

THƯỢNG TƯỚNG HOÀNG CẦM – MỘT ĐỜI BINH NGHIỆP, MỘT ĐỜI VÌ NƯỚC

Lịch sử dân tộc Việt Nam đã đi qua những năm tháng mà mỗi bước tiến về phía độc lập đều phải đổi bằng mồ hôi, nước mắt và máu xương. Trong những năm tháng ấy, một thế hệ người lính đã rời quê hương, mang theo tuổi trẻ và niềm tin vào ngày đất nước được tự do. Thượng tướng Hoàng Cầm là một trong những người con của thế hệ ấy – một người lính trưởng thành từ chiến trường, đi qua những trận đánh lớn của dân tộc và dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Thượng tướng Hoàng Cầm, tên khai sinh Đỗ Văn Cầm, sinh năm 1920 tại xã Sơn Công, huyện Ứng Hòa, Hà Nội ngày nay. Tuổi thơ của Thượng tướng trải qua nhiều mất mát. Năm 12 tuổi, ông đã mồ côi cả cha lẫn mẹ, sớm phải tự mình kiếm sống. Từ một cậu bé trải qua những năm tháng cơ cực ấy, ông đã bước vào con đường cách mạng khi đất nước đứng trước những biến động lớn lao. Năm 1945, ông tham gia cách mạng, trở thành chiến sĩ Giải phóng quân Hà Nội; tháng 8 năm ấy chính thức nhập ngũ. Từ đó, màu áo lính trở thành một phần không thể tách rời của cuộc đời ông.

Những năm đầu trong quân ngũ là quãng thời gian Thượng tướng Hoàng Cầm từng bước trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu. Từ một người lính, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy, đi qua những chiến trường khốc liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Đến Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, ông giữ cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn 209, Đại đoàn 312, trực tiếp chỉ huy bộ đội chiến đấu trong trận quyết chiến chiến lược. Chiến thắng Điện Biên Phủ đã trở thành một trong những dấu son chói lọi nhất của lịch sử dân tộc, và người chỉ huy Hoàng Cầm cũng từ đó để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nhưng Điện Biên Phủ không phải điểm kết thúc của hành trình. Đất nước bước vào một cuộc chiến mới, khốc liệt và kéo dài. Thượng tướng Hoàng Cầm tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách, trưởng thành qua những chiến trường lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ông từng chỉ huy Sư đoàn 9 và đảm nhiệm những cương vị quan trọng tại chiến trường miền Nam. Ở đó, người chỉ huy Hoàng Cầm tiếp tục được tôi luyện trong một cuộc chiến mà mỗi quyết định đều đòi hỏi sự bình tĩnh, bản lĩnh và khả năng nhìn nhận toàn cục.

Năm 1974, Quân đoàn 4 được thành lập trên chiến trường miền Đông Nam Bộ. Thượng tướng Hoàng Cầm được giao trọng trách Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân đoàn. Một lực lượng chủ lực mới ra đời trong thời điểm cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn quyết định. Từ đây, tên tuổi Thượng tướng gắn liền với những trận đánh lớn trên con đường tiến về Sài Gòn.

Đầu năm 1975, chiến thắng Đường 14 – Phước Long tạo ra những cơ sở quan trọng để ta đánh giá tương quan lực lượng và khả năng phản ứng của đối phương. Tiếp đó là Xuân Lộc – Long Khánh, trận đánh ác liệt trên hướng Đông Sài Gòn. Trong những ngày ấy, người Tư lệnh Quân đoàn 4 phải đối diện với một phòng tuyến được tổ chức chặt chẽ, trong khi phía trước là nhiệm vụ mở đường cho trận quyết chiến cuối cùng. Những người lính dưới quyền Thượng tướng đã chiến đấu quyết liệt, vượt qua phòng tuyến Xuân Lộc, góp phần tạo điều kiện để các cánh quân tiến về Sài Gòn.

Rồi Chiến dịch Hồ Chí Minh mở màn.

Những cánh quân từ nhiều hướng đồng loạt tiến về trung tâm Sài Gòn. Quân đoàn 4 dưới sự chỉ huy của Thượng tướng Hoàng Cầm là một trong những lực lượng chủ lực tham gia chiến dịch lịch sử ấy. Ngày 30 tháng 4 năm 1975, chiến tranh kết thúc, miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông thu về một mối.

Khoảnh khắc đất nước thống nhất là niềm vui mà cả một thế hệ đã chờ đợi bằng hàng chục năm chiến đấu. Nhưng với những người từng trải qua chiến tranh, phía sau ngày toàn thắng còn là một khoảng lặng rất dài. Bởi họ hiểu rằng để có được buổi trưa lịch sử ấy, biết bao người lính đã nằm lại trên những chiến trường mà họ không bao giờ được nhìn thấy ngày hòa bình.

Có lẽ vì từng trải qua quá nhiều mất mát nên hình ảnh Thượng tướng Hoàng Cầm trong ký ức đồng đội không chỉ là hình ảnh một người chỉ huy tài năng. Ông còn được nhớ đến bởi sự khiêm tốn, giản dị và tình cảm sâu nặng với người lính. Một vị tướng từng đứng ở những vị trí cao trong quân đội nhưng luôn gắn mình với những người đã cùng ông đi qua chiến trường.

Sau ngày đất nước thống nhất, nhiệm vụ của người lính chưa kết thúc. Thượng tướng Hoàng Cầm tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách, trong đó có Tư lệnh Quân khu 4, Tổng Thanh tra Quân đội. Ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa IV, V, VI và Đại biểu Quốc hội khóa VII. Năm 1984, ông được phong quân hàm Thượng tướng. Những phần thưởng cao quý như Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều huân chương khác là sự ghi nhận đối với những cống hiến của ông cho sự nghiệp cách mạng.

Ngày 19 tháng 8 năm 2013, Thượng tướng Hoàng Cầm từ trần tại Bệnh viện Quân y 175, hưởng thọ 93 tuổi. Năm 2022, ông được truy tặng Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Một đời người đã khép lại, nhưng hành trình của Thượng tướng Hoàng Cầm vẫn còn nguyên giá trị khi nhìn lại lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ một cậu bé sớm chịu cảnh mồ côi, ông trở thành người lính cách mạng; từ người lính trở thành người chỉ huy; từ những trận đánh đầu tiên đến Điện Biên Phủ, từ chiến trường miền Nam đến những ngày tháng cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước – cuộc đời ấy gần như hòa vào từng bước đi của dân tộc trong những năm tháng gian lao nhất.

Điều đáng kính ở Thượng tướng Hoàng Cầm không chỉ nằm ở quân hàm hay những cương vị từng đảm nhiệm. Điều làm nên giá trị của một người tướng trước hết là cách người ấy sống với Tổ quốc, với đồng đội và với những người đã gửi gắm sinh mệnh mình dưới quyền chỉ huy. Thượng tướng đã đi qua chiến tranh không phải để kể về những chiến công của riêng mình, mà để cùng đồng đội làm nên những chiến thắng của cả dân tộc.

Hôm nay, những thế hệ sinh ra trong hòa bình có thể chưa từng biết tiếng súng chiến trường, chưa từng trải qua một cuộc hành quân dài giữa bom đạn. Chúng ta được đến trường, được trở về trong vòng tay gia đình, được sống và mơ ước trên một đất nước thống nhất. Những điều tưởng như bình dị ấy từng là ước mơ của biết bao người lính năm xưa.

Vì thế, nhắc đến Thượng tướng Hoàng Cầm không chỉ để nhớ một vị tướng tài, một người chỉ huy của Điện Biên Phủ, của Quân đoàn 4 và những chiến dịch lớn. Nhắc đến Thượng tướng là để nhớ về cả một thế hệ đã đặt vận mệnh Tổ quốc lên trên cuộc đời riêng, đã gửi lại tuổi thanh xuân nơi chiến trường để thế hệ sau được lớn lên trong hòa bình.

Thượng tướng Hoàng Cầm đã trở về với đất mẹ, nhưng tên tuổi và cuộc đời ông vẫn ở lại trong ký ức của Quân đội nhân dân Việt Nam, trong những trang sử của dân tộc và trong lòng những người biết trân trọng giá trị của hòa bình.

Xin được thành kính tưởng nhớ Thượng tướng Hoàng Cầm – người lính đã đi qua một thời đại dữ dội, người chỉ huy đã dành trọn cuộc đời cho Tổ quốc, và một con người đã để lại phía sau mình không chỉ những chiến công, mà còn là một tấm gương về lòng trung thành, bản lĩnh và sự tận hiến.

Thời hoa lửa đã lùi xa.

Nhưng những con người đã làm nên thời hoa lửa thì không bao giờ được phép lãng quên.

Đời đời nhớ ơn những người đã hiến dâng tuổi xuân cho độc lập, tự do và thống nhất của Tổ quốc.