Thượng tướng Hoàng Cầm – Nhà chỉ huy chiến dịch trưởng thành từ thực tiễn chiến trường

Thượng tướng Hoàng Cầm, tên khai sinh Bùi Tương, sinh năm 1920 tại xã Ứng Hòe, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương. Ông sinh trong một gia đình nông dân có truyền thống yêu nước. Từ cuối những năm 1930, ông tham gia phong trào cách mạng và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông gia nhập lực lượng vũ trang cách mạng và nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Hoàng Cầm đảm nhiệm nhiều cương vị từ đại đội trưởng, tiểu đoàn trưởng, trung đoàn trưởng đến sư đoàn trưởng. Ông trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch lớn như Chiến dịch Việt Bắc năm 1947, Chiến dịch Biên giới năm 1950 và Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trong quá trình chỉ huy, ông được đánh giá là cán bộ có năng lực tổ chức chiến đấu, biết vận dụng linh hoạt nghệ thuật tác chiến phù hợp với từng chiến trường.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Hoàng Cầm tiếp tục công tác trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông lần lượt giữ chức Tư lệnh Sư đoàn 312, Tư lệnh Quân đoàn 4 và sau đó là Tư lệnh Quân đoàn 2. Ông trực tiếp chỉ huy các đơn vị tham gia Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào (1971), Chiến dịch Trị Thiên (1972) và đặc biệt là Chiến dịch Hồ Chí Minh (1975). Trong chiến dịch cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, Quân đoàn 2 dưới sự chỉ huy của ông tiến công từ hướng đông, phối hợp với các cánh quân khác tiến vào giải phóng Sài Gòn theo kế hoạch tác chiến của Bộ Chỉ huy chiến dịch.

Sau khi đất nước thống nhất, Hoàng Cầm tiếp tục giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông tham gia chỉ đạo công tác huấn luyện, xây dựng lực lượng, đào tạo cán bộ chỉ huy và tổng kết kinh nghiệm chiến tranh. Những kinh nghiệm thực tiễn của ông được đưa vào nhiều tài liệu nghiên cứu về nghệ thuật chiến dịch và chỉ huy tác chiến của quân đội.

Năm 1984, Hoàng Cầm được phong quân hàm Thượng tướng. Trong quá trình hoạt động cách mạng và công tác, ông được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh, nhiều Huân chương Quân công, Huân chương Chiến thắng, Huân chương Chiến công cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Thượng tướng Hoàng Cầm từ trần ngày 10 tháng 2 năm 2013 tại Hà Nội, hưởng thọ 93 tuổi. Các công trình nghiên cứu lịch sử quân sự đánh giá ông là một trong những nhà chỉ huy trưởng thành từ chiến trường, có nhiều đóng góp đối với nghệ thuật tác chiến hiệp đồng binh chủng và quá trình xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam. Di sản của ông tiếp tục được nghiên cứu tại các học viện quân sự và là nguồn tư liệu có giá trị trong công tác đào tạo cán bộ chỉ huy.