Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh – Người lính đi qua chiến tranh, dành trọn đời cho Tổ quốc

ó những người lính bước vào quân ngũ khi chiến tranh đã gần kết thúc, nhưng cuộc đời binh nghiệp của họ lại tiếp tục gắn với những năm tháng đầy thử thách của đất nước. Từ chiến trường, biên giới đến những nhiệm vụ đối ngoại quốc phòng, họ mang theo một niềm tin giản dị: khi Tổ quốc cần, người lính phải lên đường. Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh là một trong những người như thế.

Nguyễn Chí Vịnh sinh ngày 15 tháng 5 năm 1957 tại Hà Nội, là con trai của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh – một vị tướng nổi tiếng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhưng con đường binh nghiệp của ông không được quyết định bởi cái bóng của người cha. Ông phải tự mình bước đi, tự mình trải qua những thử thách và tự mình chứng minh bản lĩnh của một người lính.

Năm 1976, sau khi đất nước thống nhất, Nguyễn Chí Vịnh nhập ngũ. Ông bắt đầu cuộc đời quân ngũ trong một thời kỳ mà đất nước vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia.

Những năm tháng ấy đã trở thành một phần quan trọng trong cuộc đời người sĩ quan trẻ.

Campuchia cuối những năm 1970 là một chiến trường khắc nghiệt. Quân tình nguyện Việt Nam phải thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện địa hình phức tạp, chiến tranh kéo dài và luôn đối mặt với nhiều hiểm nguy. Nguyễn Chí Vịnh từng công tác trong lực lượng tình báo quân đội, làm nhiệm vụ trên chiến trường Campuchia.

Đó là một công việc đặc biệt.

Người lính tình báo thường không xuất hiện ở nơi đông người. Họ hoạt động trong im lặng, thu thập thông tin, phân tích tình hình và thực hiện những nhiệm vụ mà đôi khi chỉ một sai lầm nhỏ cũng có thể phải trả giá rất đắt.

Những năm tháng ấy rèn luyện ở Nguyễn Chí Vịnh sự bình tĩnh, khả năng phán đoán và tư duy chiến lược.

Chiến trường không chỉ dạy người lính cách chiến đấu.

Nó dạy họ cách nhìn vào phía sau một sự việc, cách nhận biết những nguy cơ chưa xuất hiện và quan trọng nhất là cách bảo vệ đồng đội trong những tình huống khó khăn.

Sau nhiều năm công tác, Nguyễn Chí Vịnh tiếp tục trưởng thành trong lực lượng tình báo quốc phòng. Ông lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị, từ cán bộ cấp cơ sở đến lãnh đạo Tổng cục Tình báo Quốc phòng.

Năm 1999, ông được bổ nhiệm làm Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo Quốc phòng. Đến năm 2002, ông giữ cương vị Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo Quốc phòng.

Từ một người lính trẻ từng trải qua chiến trường Campuchia, Nguyễn Chí Vịnh đã trở thành một trong những cán bộ chủ trì công tác tình báo quốc phòng của Việt Nam.

Nhưng thời đại đã thay đổi.

Nếu những năm tháng chiến tranh đòi hỏi người lính phải đối mặt trực tiếp với bom đạn, thì thời kỳ mới đặt ra những thách thức khác: chiến tranh thông tin, an ninh khu vực, quan hệ quốc tế và những nguy cơ an ninh phi truyền thống.

Người chỉ huy quân đội không thể chỉ hiểu chiến trường bằng bản đồ.

Họ phải hiểu thế giới.

Phải biết nhìn xa hơn đường biên giới.

Và phải biết làm thế nào để bảo vệ lợi ích quốc gia trong một môi trường quốc tế ngày càng phức tạp.

Năm 2009, Nguyễn Chí Vịnh được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Ông được giao phụ trách lĩnh vực đối ngoại quốc phòng – một lĩnh vực ngày càng quan trọng trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc.

Đây cũng là lúc một người từng trưởng thành từ chiến trường bước sang một “mặt trận” mới.

Không còn tiếng súng.

Không còn chiến hào.

Nhưng mỗi cuộc gặp, mỗi cuộc đối thoại và mỗi thỏa thuận quốc phòng đều đòi hỏi sự tỉnh táo, bản lĩnh và khả năng bảo vệ lợi ích quốc gia.

Nguyễn Chí Vịnh trở thành một trong những gương mặt nổi bật của ngoại giao quốc phòng Việt Nam.

Ông tham gia thúc đẩy quan hệ quốc phòng với nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước trong khu vực. Ông cũng là một trong những người thúc đẩy mạnh mẽ việc Việt Nam tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.

Đó là một bước chuyển rất lớn.

Từ những người lính từng chiến đấu trên chiến trường, Quân đội nhân dân Việt Nam bắt đầu xuất hiện tại những phái bộ quốc tế, mang màu áo gìn giữ hòa bình, thực hiện nhiệm vụ nhân đạo và đóng góp vào hòa bình thế giới.

Nguyễn Chí Vịnh từng nhấn mạnh rằng việc Việt Nam tham gia gìn giữ hòa bình không chỉ là thực hiện nghĩa vụ quốc tế, mà còn là cơ hội để Quân đội nhân dân Việt Nam thể hiện trách nhiệm của mình với cộng đồng quốc tế.

Đằng sau quyết định ấy là một tư duy rất khác về bảo vệ Tổ quốc.

Bảo vệ Tổ quốc không chỉ là bảo vệ từng tấc đất.

Mà còn là góp phần tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định để đất nước phát triển.

Đó là cách một người từng đi qua chiến tranh nhìn về hòa bình.

Có lẽ vì từng chứng kiến chiến tranh nên ông càng hiểu giá trị của hòa bình.

Những năm tháng ở chiến trường giúp Nguyễn Chí Vịnh hiểu rằng không có gì quý hơn sự bình yên của nhân dân. Vì thế, trong thời bình, ông dành nhiều tâm huyết cho việc xây dựng quan hệ quốc phòng, tăng cường lòng tin và xử lý những khác biệt bằng đối thoại.

Năm 2011, ông được phong quân hàm Thượng tướng.

Trong nhiều năm trên cương vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, ông tiếp tục tham gia nhiều hoạt động đối ngoại quốc phòng quan trọng, góp phần đưa hình ảnh Quân đội nhân dân Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế.

Nhưng phía sau một vị tướng làm công tác đối ngoại vẫn là hình ảnh của một người lính.

Một người từng sống giữa chiến trường.

Từng hiểu thế nào là mất mát.

Từng chứng kiến đồng đội hy sinh.

Và vì thế càng hiểu rằng hòa bình không phải điều tự nhiên mà có.

Nó cần được bảo vệ mỗi ngày.

Bằng sức mạnh quốc phòng.

Bằng lòng tin.

Bằng sự tỉnh táo.

Và bằng cả khả năng đối thoại với thế giới.

Tháng 6 năm 2021, sau nhiều năm công tác, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh nghỉ hưu.

Nhưng ông vẫn tiếp tục viết, nghiên cứu và chia sẻ những suy nghĩ về quốc phòng, chiến tranh, hòa bình và con đường bảo vệ Tổ quốc.

Những câu chuyện ông kể về chiến trường không chỉ là những câu chuyện của riêng mình.

Đó còn là ký ức về một thế hệ.

Một thế hệ đã lớn lên trong chiến tranh, bước vào quân đội khi đất nước còn nhiều khó khăn và dành cả tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc.

Ngày 14 tháng 9 năm 2023, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 66 tuổi.

Ông ra đi, khép lại một cuộc đời binh nghiệp nhiều dấu ấn.

Nhưng những gì ông để lại không chỉ là những quân hàm, chức vụ hay những nhiệm vụ đã hoàn thành.

Đó là câu chuyện về một người lính đã đi từ chiến trường đến bàn đàm phán.

Từ những năm tháng khói lửa đến những ngày tháng làm công tác đối ngoại quốc phòng.

Từ một người lính trẻ đến một vị tướng góp phần đưa Quân đội nhân dân Việt Nam hội nhập sâu hơn với hoạt động gìn giữ hòa bình quốc tế.

Nhìn lại cuộc đời Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, có thể thấy một hành trình đặc biệt của người lính Việt Nam trong thời đại mới.

Chiến tranh dạy ông cách bảo vệ đất nước bằng sức mạnh. Hòa bình dạy ông cách bảo vệ đất nước bằng lòng tin, đối thoại và trách nhiệm quốc tế.

Và có lẽ, đó cũng là điều đẹp nhất trong câu chuyện về người lính ấy.

Bởi những người từng đi qua chiến tranh thường hiểu hòa bình sâu sắc hơn ai hết.

Họ biết giá trị của một ngày không có tiếng súng.

Biết giá trị của những người lính được trở về.

Biết giá trị của những gia đình không phải tiễn con ra trận.

Và họ hiểu rằng nhiệm vụ của người lính không chỉ là chiến đấu khi Tổ quốc lâm nguy, mà còn là làm mọi cách để đất nước luôn được sống trong hòa bình.

Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh đã đi qua một thời hoa lửa, để rồi dành phần đời còn lại của mình cho một mặt trận khác – mặt trận của hòa bình, đối ngoại và bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới.

Đó là câu chuyện về một người lính Việt Nam đã dành trọn cuộc đời mình cho đất nước.