THƯỢNG TƯỚNG NGUYỄN CHƠN: “CON CHIM ƯNG” HUYỀN THOẠI CỦA CHIẾN TRƯỜNG KHU 5
Trong lịch sử quân sự Việt Nam, giới binh nghiệp vẫn truyền tụng câu nói: "Nhất Tấn, nhì An, tam Đan, tứ Chơn" để tôn vinh bốn vị tướng đánh trận giỏi nhất. Thượng tướng Nguyễn Chơn – người được mệnh danh là “linh hồn” của Sư đoàn 2 (Sư đoàn thép) – chính là vị tướng thứ tư trong danh sách huyền thoại đó.
1. Người sư đoàn trưởng “bất khả chiến bại”
Thượng tướng Nguyễn Chơn (1927–2015) quê ở Đà Nẵng, trưởng thành từ một chiến sĩ cảm tử quân đến khi trở thành Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Ông là một trong số ít những vị tướng dành trọn cuộc đời gắn liền với khói súng trận mạc, từ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ đến chiến tranh biên giới Tây Nam và phía Bắc.
Nhắc đến Nguyễn Chơn là nhắc đến phong cách cầm quân quyết đoán, mưu trí và lối đánh "xóa sổ phiên hiệu địch". Dưới sự chỉ huy của ông, Sư đoàn 2 đã trở thành nỗi khiếp nhược của quân thù với những chiến thắng lừng lẫy như Ba Gia, Vạn Tường hay Đường 9 - Nam Lào.
2. Những quyết sách thay đổi cục diện
Một trong những giai thoại nổi tiếng nhất về tài thao lược của ông là tại chiến dịch Đắc Tô - Tân Cảnh (1972). Trong khi các phương án tác chiến dự kiến phải mất 7 ngày để dứt điểm điểm cao này, Nguyễn Chơn sau khi trực tiếp đi trinh sát đã đề xuất phương án táo bạo, rút ngắn thời gian tiêu diệt cụm cứ điểm trọng yếu này xuống chỉ còn 24 giờ đồng hồ.
Sự nhạy bén của ông còn thể hiện rõ trong chiến dịch giải phóng Tam Kỳ - Đà Nẵng (1975). Thay vì chờ đợi mệnh lệnh hành quân vào Quảng Ngãi như kế hoạch ban đầu, ông đã chủ động xin đánh Tam Kỳ trước để tạo thế chẻ tre, mở toang cánh cửa tiến về giải phóng Đà Nẵng nhanh hơn dự kiến.
3. Vị tướng “sát” dân, gần lính
Dù là một tướng lĩnh uy nghiêm trên chiến trường, Nguyễn Chơn trong mắt đồng đội lại là người vô cùng giản dị và bao dung. Ông có thói quen trực tiếp cùng trinh sát bò sát vào hàng rào căn cứ địch để nắm tình hình trước khi ra lệnh tấn công. Có lần, cấp dưới phải túm chân lôi ông ra vì ông bò vào quá sâu, sát tận lô cốt địch.
Chính sự sâu sát và thấu hiểu xương máu chiến sĩ đã giúp ông xây dựng nên những đội quân tinh nhuệ, đánh đâu thắng đó. Hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thượng tướng Nguyễn Chơn đã để lại một di sản quân sự đồ sộ về nghệ thuật tấn công cho các thế hệ mai sau.
