THƯỢNG TƯỚNG NGUYỄN CHƠN – “CON CHIM ƯNG TRÊN SÓNG DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG”

Thượng tướng Nguyễn Chơn (1927–2015), Anh hùng LLVTND, là danh tướng tài ba của Quân đội nhân dân Việt Nam, từng giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Tổng Tham mưu trưởng. Quê Đà Nẵng, ông nổi tiếng với uy danh "Con chim ưng trên sóng duyên hải miền Trung", chỉ huy vang dội tại chiến trường Khu 5, đặc biệt là Sư đoàn 2 Quảng – Đà.

Tham gia Cách mạng: Năm 19 tuổi (1946), ông bắt đầu tham gia kháng chiến. Năm 1949, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Quá trình chiến đấu: Kháng chiến chống Pháp: Chiến đấu tại các tiểu đoàn 19, 14, trưởng thành từ người lính lên cán bộ chỉ huy. Khángchiến chống Mỹ: Gắn liền với các chiến công vang dội tại chiến trường miền Trung, đặc biệt là Trung đoàn 1 và Sư đoàn 2 (Quân khu 5), nơi ông được mệnh danh là linh hồn của "Sư đoàn thép". Ông tham gia nhiều trận đánh lớn, nổi tiếng với tư duy quân sự sắc sảo, táo bạo, được đánh giá là một trong 4 vị danh tướng lỗi lạc (Nhất Tấn, nhì An, tam Đan, tứ Chơn).

Chức vụ cao cấp: Ủy viên TW Đảng khóa VI, VII; Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam; Tư lệnh Quân khu 5. Danh hiệu: Được phong quân hàm Thượng tướng năm 1988, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong những trang sử vàng của chiến trường Khu 5, cái tên Nguyễn Chơn hiện lên như một mãnh hổ của núi rừng, mà đỉnh cao là chiến thắng Ba Gia vang dội năm 1965. Khi đó, với tư cách là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1, ông đã thực hiện một nước cờ quân sự đầy táo bạo: dùng lối đánh "diệt điểm, kéo viện" để đưa quân thù vào bẫy. Ông không ngồi yên nơi sở chỉ huy mà trực tiếp bò sát hàng rào địch, dùng đôi mắt sắc sảo của "con chim ưng" để quan sát từng kẽ hở trong phòng tuyến đối phương.

Khi tiếng súng lệnh vang lên, dưới sự chỉ huy quyết liệt của ông, quân ta như nước vỡ bờ, chặn đánh tan tác chiến đoàn hỗn hợp tinh nhuệ của địch giữa địa hình đồi núi hiểm trở. Suốt ba ngày đêm ròng rã, Nguyễn Chơn đã điều phối trận đánh bằng một bản lĩnh thép và tư duy nhạy bén, khiến quân địch hoảng loạn trước những mũi tấn công biến ảo "xuất quỷ nhập thần". Chiến thắng Ba Gia không chỉ là một trận đánh tiêu diệt gọn, mà còn là lời khẳng định đanh thép cho tài năng của vị tướng "đánh đâu thắng đó". Nó biến Sư đoàn 2 thành một "Sư đoàn thép" và đưa Nguyễn Chơn vào hàng ngũ những danh tướng lỗi lạc nhất, người mà mỗi bước chân ra trận đều khiến kẻ thù phải khiếp sợ trước một trí tuệ quân sự uyên bác và lòng dũng cảm vô song.