Thượng tướng Nguyễn Hữu An: Vị "Tướng của những trận đánh lớn" (1926 - 1995)

Thượng tướng Nguyễn Hữu An quê ở Ninh Bình, được giới quân sự trong nước và quốc tế mệnh danh là vị tướng sinh ra để dành cho những trận quyết chiến chiến lược. Cuộc đời binh nghiệp của ông trải dài qua cả hai cuộc kháng chiến và gắn liền với hai chiến dịch mang tính bước ngoặt vĩ đại: Điện Biên Phủ (1954) và Thung lũng Ia Đrăng (1965).

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, khi mới 28 tuổi, ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174 thuộc Đại đoàn 316. Đơn vị của ông được giao nhiệm vụ đánh chiếm Đồi A1 - điểm cao hiểm yếu, kiên cố và đẫm máu nhất của tập đoàn cứ điểm Pháp. Cuộc giằng co tại A1 kéo dài suốt 39 ngày đêm. Bằng sự điềm tĩnh và tư duy chiến thuật sắc bén, Nguyễn Hữu An đã chỉ đạo bộ đội đào hàng trăm mét hào vây lấn, đưa khối bộc phá khổng lồ nặng gần 1 tấn vào tận lòng đồi. Đêm ngày 6 tháng 5 năm 1954, khối bộc phá nổ tung, Trung đoàn 174 ào lên dứt điểm Đồi A1, mở toang cánh cửa cuối cùng tiến thẳng vào hầm tướng De Castries.

Bước sang kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Hữu An lại đi vào lịch sử với tư cách là người trực tiếp chỉ huy trận Ia Đrăng (tháng 11 năm 1965) - cuộc đụng độ quy mô lớn đầu tiên giữa Quân Giải phóng và Sư đoàn Kỵ binh bay số 1 của quân đội Mỹ. Bằng chiến thuật "Bám thắt lưng địch mà đánh", ông đã chỉ đạo bộ đội áp sát, đánh giáp lá cà, vô hiệu hóa hoàn toàn ưu thế hỏa lực pháo binh và không quân Mỹ. Sự mưu lược và bản lĩnh của ông đã khiến chính những viên tướng đối thủ của Mỹ, tiêu biểu là Trung tướng Hal Moore, sau này khi gặp lại cũng phải cúi đầu bày tỏ sự kính trọng sâu sắc đối với một vị danh tướng xuất chúng.