THƯỢNG TƯỚNG NGUYỄN HỮU AN – VỊ TƯỚNG TRẬN MẠC LÀM NÊN NHỮNG THẮNG LỢI LỊCH SỬ
THƯỢNG TƯỚNG NGUYỄN HỮU AN – VỊ TƯỚNG TRẬN MẠC LÀM NÊN NHỮNG THẮNG LỢI LỊCH SỬ
Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, nhắc đến những vị tướng trực tiếp xông pha trận mạc, gắn liền với những chiến thắng mang tính bước ngoặt của dân tộc, không thể không nhắc tới Thượng tướng, Phó Giáo sư Nguyễn Hữu An – người được Đại tướng Võ Nguyên Giáp trân trọng gọi bằng cái tên đầy tự hào: “Vị tướng trận mạc”.
Ông là một trong bốn danh tướng tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ cách mạng: “Nhất Tấn, nhì An, tam Đan, tứ Chơn.”
Từ người thanh niên yêu nước đến người lính Cách mạng
Nguyễn Hữu An sinh tháng 10 năm 1926 tại xã Trường Yên, thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã mở ra bước ngoặt lớn của dân tộc, cũng là bước ngoặt trong cuộc đời chàng thanh niên Nguyễn Hữu An.
Tháng 8 năm 1945, ông nhập ngũ, trở thành chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam ngay từ những ngày đầu thành lập. Chỉ vài tháng sau, tháng 12 năm 1945, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng và niềm tin son sắt vào con đường cách mạng.
Người chỉ huy trẻ tuổi trong kháng chiến chống Pháp
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Nguyễn Hữu An trưởng thành nhanh chóng qua các chiến trường ác liệt. Ông trực tiếp tham gia và chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng như Bông Lau, Lũng Phầy (1949), rồi Chiến dịch Biên giới năm 1950.
Khi đó, trên cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174 (Cao – Bắc – Lạng), ông là chỉ huy mũi chủ công đánh chiếm đồn Đông Khê, mở đầu thắng lợi vang dội cho Chiến dịch Biên giới, tạo bước ngoặt lớn cho cuộc kháng chiến.
Người làm nên chiến thắng đồi A1 tại Điện Biên Phủ
Đỉnh cao chói lọi trong kháng chiến chống Pháp gắn liền với tên tuổi Nguyễn Hữu An chính là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.
Khi đó, ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, một trong những chỉ huy trẻ nhất của mặt trận, mới 28 tuổi. Trung đoàn của ông được giao nhiệm vụ then chốt: tiêu diệt cứ điểm A1, “cánh cửa thép” bảo vệ trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Sau ba lần tiến công, sáng 7 tháng 5 năm 1954, dưới sự chỉ huy trực tiếp của Nguyễn Hữu An, khối bộc phá 1.000 kg được kích nổ, làm tan nát đồi A1. Trung đoàn 174 đã tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm, mở đường cho quân ta tiến vào cánh đồng Mường Thanh, góp phần quyết định làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Vị tướng đánh bại quân Mỹ từ những ngày đầu
Bước vào kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Nguyễn Hữu An tiếp tục là người đứng mũi chịu sào ở những chiến trường ác liệt nhất.
Năm 1964, trên cương vị Sư đoàn trưởng Sư đoàn 325, ông dẫn quân vào miền Nam. Tại mặt trận Tây Nguyên (B3), năm 1965, với quân hàm Thượng tá, ông là Tham mưu phó mặt trận B3 và người trực tiếp chỉ huy Trận Ia Đrăng – trận đánh lịch sử giữa Quân đội nhân dân Việt Nam và Sư đoàn Kỵ binh số 1 của Mỹ.
Trong tháng 11 năm 1965, tại thung lũng Ia Đrăng, quân ta đã tiêu diệt hoàn toàn một tiểu đoàn, làm thiệt hại nặng một tiểu đoàn kỵ binh Mỹ, giáng đòn phủ đầu vào lực lượng Mỹ vừa đổ quân vào chiến trường Việt Nam. Đây là trận đánh làm thay đổi cục diện chiến tranh, buộc chính các tướng lĩnh Mỹ phải thừa nhận thất bại chiến lược.
Tư lệnh xung trận trong Đại thắng mùa Xuân 1975
Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Thiếu tướng Nguyễn Hữu An là Tư lệnh Quân đoàn 2 (Binh đoàn Hương Giang).
Dưới sự chỉ huy của ông, Quân đoàn 2 đã:
Giải phóng Quảng Trị, Huế
Đánh bại gần 10 vạn quân chủ lực của quân đội Việt Nam Cộng hòa tại Đà Nẵng
Hành quân thần tốc gần 1.000 km, tiêu diệt tuyến phòng thủ Phan Rang chỉ trong 24 giờ
Là một trong năm cánh quân chủ lực tiến vào Sài Gòn, cắm cờ chiến thắng trên nóc Dinh Độc Lập, buộc chính quyền Sài Gòn đầu hàng vô điều kiện trưa 30/4/1975
Vị tướng tận tụy sau chiến tranh
Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Hữu An tiếp tục cống hiến cho quân đội trên các cương vị quan trọng:
Tư lệnh Quân đoàn 2
Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 2
Giám đốc Học viện Lục quân
Giám đốc Học viện Quốc phòng
Phó Tổng Thanh tra Quân đội
Ông được phong quân hàm:
Thiếu tướng (1974)
Trung tướng (1980)
Thượng tướng (1986)
Năm 2014, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Danh tướng của lịch sử – tấm gương cho thế hệ trẻ
Thượng tướng Nguyễn Hữu An qua đời ngày 9 tháng 4 năm 1995, nhưng cuộc đời và sự nghiệp của ông vẫn sống mãi như một bản anh hùng ca về trí tuệ, bản lĩnh và lòng trung thành với Tổ quốc.
Đối với thanh thiếu nhi, đoàn viên thanh niên hôm nay, câu chuyện về ông là lời nhắc nhở sâu sắc:
Hòa bình được đánh đổi bằng máu xương và trí tuệ
Thành công đến từ ý chí, kỷ luật và lý tưởng
Mỗi người trẻ cần sống xứng đáng với truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”
