Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu sinh ra trong một gia đình nông dân tại xã Hải Long, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Từ nhỏ, ông đã yêu thích lịch sử, có ước mơ trở thành người chỉ huy và luôn nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm với quê hương, đất nước. Ngày 20 tháng 2 năm 1965, khi vừa tròn 18 tuổi, ông nhập ngũ, bắt đầu cuộc đời binh nghiệp và tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Nam.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều vị trí trong quân đội, từ chiến sĩ, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng, đại đội trưởng đến tiểu đoàn trưởng và trung đoàn trưởng. Ông trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch quan trọng, trong đó có Chiến dịch Tết Mậu Thân năm 1968, Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971, Chiến dịch Quảng Trị năm 1972 và Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975. Năm 1973, khi mới 26 tuổi, ông được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích xuất sắc trong chiến đấu.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục học tập, rèn luyện và đảm nhiệm nhiều chức vụ chỉ huy quan trọng. Năm 1980, ông được bổ nhiệm làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn 320B; sau đó giữ chức Phó Tư lệnh thứ nhất và Tư lệnh Quân đoàn 1. Năm 1995, ông được giao nhiệm vụ Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Tháng 8 năm 1998, ông trở thành Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, đồng thời là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa VIII, IX và X. Năm 2003, ông được thăng quân hàm Thượng tướng.

Trong thời gian giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu tham gia chỉ đạo nhiều nhiệm vụ quan trọng, trong đó có công tác tìm kiếm cứu nạn, phòng, chống thiên tai và khắc phục hậu quả chiến tranh. Từ thực tiễn chỉ huy ứng phó với bão lũ, ông đề xuất phương châm “bốn tại chỗ”, gồm: chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ; hậu cần tại chỗ. Phương châm này góp phần nâng cao tính chủ động của các địa phương trong phòng, chống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn.

Bên cạnh công tác quân sự, ông dành nhiều tâm huyết cho việc bảo vệ môi trường và khắc phục hậu quả chiến tranh. Ông thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, xử lý ô nhiễm chất độc da cam/dioxin, rà phá bom mìn còn sót lại và trồng rừng phục hồi những vùng đất bị tàn phá. Dự án “Màu xanh đồng bằng” do ông khởi xướng đã góp phần phủ xanh nhiều diện tích đất tại Thanh Hóa và Quảng Trị. Ông cũng viết sách, nghiên cứu khoa học quân sự và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn với các thế hệ cán bộ, chiến sĩ. Tháng 4 năm 2010, ông được Viện Hàn lâm Khoa học Quân sự Liên bang Nga bầu làm Viện sĩ khoa học quân sự về nghệ thuật chiến tranh.

Sau khi nghỉ hưu năm 2011, Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu vẫn tiếp tục tham gia các hoạt động nghiên cứu, giáo dục truyền thống, tri ân liệt sĩ và hỗ trợ gia đình chính sách, cựu chiến binh có hoàn cảnh khó khăn. Ông thường trở lại chiến trường xưa, thăm đồng đội và tham gia các hoạt động gìn giữ di tích lịch sử. Với ông, việc tiếp tục cống hiến trong thời bình là cách thể hiện lòng biết ơn đối với đồng đội và nhân dân đã hy sinh, giúp đỡ bộ đội trong những năm tháng chiến tranh.

Cuộc đời và sự nghiệp của Thượng tướng, Viện sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu gắn liền với hành trình từ người chiến sĩ trên chiến trường đến người chỉ huy cấp cao của Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau chiến tranh, ông tiếp tục đóng góp trong các lĩnh vực phòng, chống thiên tai, bảo vệ môi trường, nghiên cứu khoa học và hoạt động xã hội. Những cống hiến ấy thể hiện tinh thần trách nhiệm, ý chí bền bỉ và mong muốn tiếp tục phục vụ nhân dân, đất nước trong thời bình.