Thượng tướng Nguyễn Minh Châu (1921 – 1999) – Vị tướng tài năng của Quân đội nhân dân Việt Nam

Thượng tướng Nguyễn Minh Châu, bí danh Năm Ngà hoặc Năm Chon, sinh ngày 20 tháng 8 năm 1921 tại xã Thái Bình, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh. Đồng chí là một trong những vị tướng tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam, người đầu tiên áp dụng thành công chiến thuật kỳ tập đánh chiếm đồn Phú Hài và Lầu Ông Hoàng tại chiến trường Bình Thuận. Chiến thuật này sau đó được vận dụng rộng rãi trong kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, đồng chí chỉ được học vài năm ở trường làng rồi nghỉ học để phụ giúp gia đình. Cuối năm 1939, đồng chí xuống Sài Gòn vừa học vừa làm nghề thợ điện. Khi quân Nhật vào Đông Dương, đồng chí từng tham gia học quân sự nhưng sớm nhận ra bản chất của chúng nên rời bỏ và tiếp tục lao động tại khu vực Nhà Bè. Tại đây, đồng chí được giác ngộ cách mạng, tham gia phong trào đấu tranh giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ, đồng chí tham gia quân đội và trực tiếp chỉ huy chiến đấu tại các mặt trận Thị Nghè, Cầu Bông. Sau đó, đồng chí gia nhập đoàn quân Nam tiến về Bình Thuận, giữ chức Đại đội trưởng Hoàng Hoa Thám, hoạt động tại khu vực Hàm Thuận.

Trong kháng chiến chống Pháp, đồng chí Nguyễn Minh Châu đã chỉ huy nhiều trận đánh nổi tiếng, đặc biệt là trận đánh đồn Phú Hài và Lầu Ông Hoàng bằng chiến thuật kỳ tập, tạo bước chuyển mới cho chiến trường Bình Thuận và Quân khu 6.

Ngày 24 tháng 6 năm 1954, đồng chí chỉ huy Trung đoàn 96 phục kích địch tại Dăk Pơ trên đường 19, tiêu diệt và làm tan rã lực lượng lớn quân Pháp, bắt sống nhiều tù binh, phá hủy hàng trăm phương tiện quân sự. Sau chiến thắng này, đồng chí cùng đơn vị được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen và tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, đồng chí tập kết ra Bắc và có nhiều đóng góp trong xây dựng phong trào thi đua “Ba Nhất” trong quân đội. Năm 1963, đồng chí trở lại miền Nam, giữ chức Tư lệnh Quân khu 6.

Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, đồng chí giữ chức Tham mưu phó rồi Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Miền, trực tiếp tham gia xây dựng kế hoạch tác chiến cho nhiều chiến dịch lớn, trong đó có kế hoạch Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 tại chiến trường B2, góp phần làm nên thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Đầu năm 1975, đồng chí được giao làm Tư lệnh Đoàn 232, với nhiệm vụ đánh chiếm Biệt khu Thủ đô và Tổng nha Cảnh sát trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Năm 1979, trong cuộc chiến đấu giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot, đồng chí là Phó Tư lệnh tiền phương Quân khu 7, tham gia chỉ huy cánh quân tiến vào giải phóng thủ đô Phnom Penh. Sau đó, đồng chí tiếp tục đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Quân sự tại Campuchia.

Tháng 6 năm 1982, đồng chí giữ chức Tư lệnh Quân khu 7. Tháng 01 năm 1988, Quân ủy Trung ương điều động đồng chí giữ chức Phó Tổng Thanh tra Quân đội. Tháng 5 năm 1988, đồng chí làm Trưởng đại diện Bộ Quốc phòng tại phía Nam trước khi nghỉ hưu.

Thượng tướng Nguyễn Minh Châu từ trần lúc 5 giờ ngày 23 tháng 10 năm 1999 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 78 tuổi.

Cuộc đời hoạt động cách mạng và quân sự của đồng chí là tấm gương sáng về lòng yêu nước, tài thao lược và tinh thần cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.