THƯỢNG TƯỚNG SONG HÀO – NGƯỜI CHIẾN SĨ CỘNG SẢN KIÊN TRUNG, VỊ TƯỚNG SUỐT ĐỜI VÌ ĐẢNG, VÌ DÂN - PHẦN II

Những năm tháng tù đày và cuộc vượt ngục năm 1944

Đầu năm 1940, thực dân Pháp bắt Nguyễn Văn Khương, kết án ông bảy năm tù. Ông lần lượt bị giam giữ tại các nhà tù Nam Định, Hà Nội, Sơn La, Hòa Bình và Chợ Chu, Thái Nguyên.

Đối với người hoạt động cách mạng thời kỳ đó, nhà tù thực dân không chỉ là nơi giam giữ mà còn là một trong những địa điểm kẻ thù sử dụng để cô lập, đàn áp và làm suy giảm lực lượng cách mạng. Việc bị bắt khi tuổi đời còn trẻ khiến con đường hoạt động của Nguyễn Văn Khương bị gián đoạn, nhưng không chấm dứt được sự gắn bó của ông với cách mạng.

Trong thời gian bị giam tại nhà tù Chợ Chu, ông tiếp tục tham gia hoạt động trong tổ chức của những người cộng sản. Năm 1943, ông được chỉ định làm Bí thư chi bộ nhà tù. Công việc ấy cho thấy ngay trong hoàn cảnh bị tước đoạt tự do, ông vẫn được tổ chức tin tưởng giao nhiệm vụ.

Những người tù chính trị phải sống trong điều kiện giam cầm khắc nghiệt, đồng thời tìm cách giữ vững tinh thần và duy trì sự liên hệ giữa các đồng chí. Đối với Nguyễn Văn Khương, nhà tù không làm mất đi ý chí hoạt động. Trái lại, những năm tháng ấy là một phần quan trọng trong quá trình rèn luyện của người cán bộ sau này đảm nhiệm nhiều trọng trách trong quân đội.

Năm 1944, Nguyễn Văn Khương cùng một số đồng chí vượt ngục Chợ Chu, trở về vùng Tuyên Quang và Thái Nguyên tiếp tục hoạt động. Sau khi thoát khỏi nhà tù, ông được giao nhiệm vụ trong lực lượng cách mạng ở địa bàn Việt Bắc, làm Chính trị viên Đội tuyên truyền Cứu quốc quân hoạt động tại các tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang và Thái Nguyên.

Từ người cán bộ hoạt động bí mật ở quê nhà, trải qua những năm tháng tù đày rồi trở về tiếp tục công tác, Nguyễn Văn Khương bước vào một giai đoạn mới. Tình hình cách mạng đang chuyển biến nhanh chóng, yêu cầu đối với cán bộ không chỉ là giữ vững tổ chức mà còn phải trực tiếp tham gia xây dựng lực lượng, vận động quần chúng và chuẩn bị cho những nhiệm vụ lớn hơn.