THƯỢNG TƯỚNG THÁI SƯ TRẦN QUANG KHẢI: VỊ TỂ TƯỚNG VĂN VŨ TOÀN TÀI

Người Con Dòng Dõi Hoàng Tộc Sớm Lộ Tài NăngTrần Quang Khải là con trai thứ ba của hoàng đế Trần Thái Tông (vị vua đầu tiên của nhà Trần) và hoàng hậu Thuận Thiên. Sinh ra trong nhung lụa, ông sớm bộc lộ tư chất thông minh, hiếu học, thông tỏ cả văn chương lẫn võ nghệ, lại hiểu sâu sắc về nghệ thuật quản lý đất nước.Nhờ tài năng vượt trội, ông được phong tước Chiêu Minh Vương khi mới 15 tuổi. Đến năm 1271, ông chính thức được bổ nhiệm làm Tướng quốc Thái úy (tương đương chức Thủ tướng), nắm quyền điều hành tối cao chính sự của đất nước.Công Lao Vĩ Đại Trong Kháng Chiến Chống Quân Nguyên - MôngTrong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai (1285) và lần thứ ba (1287 - 1288), Trần Quang Khải được giao trọng trách Thượng tướng Thái sư, thống lĩnh một cánh quân lớn bảo vệ những địa bàn chiến lược xung yếu.

• Cứu nguy cho chiến trường phía Nam: Tại mặt trận Nghệ An - Thanh Hóa, ông đã khéo léo thực hiện chiến thuật phòng ngự, kìm chân danh tướng Toa Đô của nhà Nguyên, tạo điều kiện cho bộ chỉ huy tối cao nhà Trần rút lui an toàn và chuẩn bị phản công.

Nhà Ngoại Giao Khôn Khéo Và Tấm Lòng Vì Đại CuộcKhông chỉ giỏi thao lược trên chiến trường, Trần Quang Khải còn là nhà ngoại giao xuất sắc. Ông trực tiếp đứng đầu các cuộc thương lượng đầy cam go với sứ bộ nhà Nguyên, kiên quyết giữ vững chủ quyền dân tộc mà vẫn giữ được hòa khí để kéo dài thời gian hòa bình cho đất nước.Đặc biệt, ông còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết vương tộc vì đại cuộc quốc gia. Dù giữa ông và Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn từng có những khoảng cách, bất hòa cá nhân do thế hệ trước để lại, nhưng khi vận nước nguy nan, cả hai ông đã chủ động xóa bỏ hiềm khích. Cuộc gặp gỡ tắm rửa cho nhau trên thuyền chiến giữa Trần Quang Khải và Trần Quốc Tuấn đã trở thành giai thoại kinh điển về tinh thần đại đoàn kết, tạo nên sức mạnh tổng lực đánh bại kẻ thù.Nhà Thơ Lớn Với Hào Khí Đông AKhi đất nước thanh bình, Trần Quang Khải quay trở lại triều đình để lo việc trị nước, an dân. Lúc này, tâm hồn nghệ sĩ của vị tướng tài lại thăng hoa qua những vần thơ. Ông là tác giả của tập thơ Lạc đạo tập, tiếc rằng nay đã thất truyền phần lớn.Tuy nhiên, tác phẩm để đời của ông chính là bài thơ "Tụng giá hoàn kinh sư" (Phò giá về kinh). Bài thơ được sáng tác ngay sau chiến thắng Chương Dương, Hàm Tử khi ông tháp tùng hai vua Trần trở lại Thăng Long:

"Đoạt sáo Chương Dương độ,
Cầm hồ Hàm Tử quan.
Thái bình tu trí lực,
Vạn cổ thử giang san."

(Dịch thơ: Chương Dương cướp giáo giặc/ Hàm Tử bắt quân thù/ Thái bình nên gắng sức/ Non nước ấy ngàn thu).
Bài thơ ngắn gọn nhưng chứa đựng hào khí Đông A ngút trời, vừa là khúc ca khải hoàn, vừa là lời nhắc nhở hậu thế phải dốc lòng xây dựng đất nước lúc thanh bình.Di Sản Lưu Danh Thiên CổTrần Quang Khải mất năm 1294, hưởng thọ 53 tuổi. Ông được triều đình truy tặng những danh hiệu cao quý nhất để ghi nhận một đời tận tụy, văn vũ song toàn.Hơn 700 năm trôi qua, Trần Quang Khải vẫn sống mãi trong lòng người dân Việt Nam như một biểu tượng của trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần yêu nước vĩ đại. Tên của ông được đặt cho những đại lộ sầm uất tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh thành trên cả nước.