Thượng tướng Trần Sâm
Đó là năm 1960, ông cùng các đồng chí: Võ Nguyên Giáp, Văn Tiến Dũng, Trần Văn Trà, Trần Văn Quang, Lê Đức Anh, Lê Trọng Tấn, Đồng Sĩ Nguyên, Cao Văn Khánh, Trần Độ, Nguyễn Quyết, Nguyễn Đôn, Lê Trọng Nghĩa, Thanh Quảng,… tham dự lớp thứ nhất “Khóa đặc biệt” dành riêng cho cán bộ chỉ huy cấp chiến lược tại Học viện Bộ Tổng Tham mưu quân đội Liên Xô. Thời gian học tập nghiên cứu là 6 tháng.
Vốn liếng học tại trường là cơ sở nền tảng kiến thức. Trong đời sống, ông Trần Sâm là người ham học, lấy tự học làm chính. Trong lý lịch của ông ghi trình độ văn hóa chưa hết bậc trung học. Nhưng trên thực tế, bằng con đường tự học, ông có kiến thức khá sâu trên nhiều lĩnh vực. Về ngoại ngữ, ngoài tiếng Pháp học được khi còn là học sinh, sau này trong công việc ông còn tự học biết thêm tiếng Nga, tiếng Hán. Với ông, làm bất cứ việc gì, đều phải nghiên cứu học tập.
Nhiều năm phụ trách công tác bảo đảm vũ khí, trang bị của Quân đội và các lĩnh vực kỹ thuật, công nghiệp quốc phòng, ông đã thường xuyên nghiên cứu tính năng tác dụng của từng loại vũ khí, trang bị; quy trình kỹ thuật và các nguyên công trong sửa chữa, sản xuất vũ khí, trang bị kỹ thuật. Khi kiêm chức Cục trưởng Cục Nghiên cứu Kỹ thuật Quân sự, ông đã phát huy khả năng của cấp dưới, đồng thời tranh thủ mọi điều kiện học hỏi nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu lãnh đạo quản lý thực hiện nhiệm vụ. Ông là người đầu tiên đưa máy tính điện tử vào Quân đội. Được biết, trước đó ông đã dành khá nhiều thời gian nghiên cứu và mời các tiến sĩ toán học, tin học đến giảng đại cương về nguyên lý, tính năng, công suất, quy trình, phương pháp lập trình.
Khi được Nhà nước, Quân ủy Trung ương và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phân công chỉ đạo các binh đoàn kinh tế của Quân đội trồng hàng vạn héc ta cao su ở Tây Nguyên, ông đã tìm sách nghiên cứu và mời các chuyên gia đầu ngành trong và ngoài Quân đội giới thiệu về thổ nhưỡng, cây giống, chế độ chăm sóc, khai thác cây cao su. Đồng thời, ông đã nhiều lần trực tiếp đi thực địa khảo sát tình hình cụ thể. Chính vì vậy, khi họp giao nhiệm vụ cho các đơn vị, ông đã nắm rất chắc, thể hiện đầy đủ vai trò vừa là người chỉ huy lãnh đạo, vừa như là một chuyên gia - từ đó tạo niềm tin cho cấp dưới.
Cùng với nghiên cứu, ông còn là người mê đọc sách văn học. Bất cứ lúc nào rảnh rỗi là trên tay ông có cuốn sách. Năm 1992, trước khi chuyển vào sống ở TP Hồ Chí Minh, ông đã “bàn giao” trao tặng các con tôi toàn bộ tủ sách có đến hơn nghìn cuốn do ông gom góp từ nhiều năm. Ông dặn các cháu là tranh thủ đọc sách, tạo nên một thói quen thường nhật trong cuộc sống. Những năm cuối đời, ông vẫn mê đọc sách. Khi vào điều trị ở viện, bên giường bệnh của ông, thường xuyên có nhiều loại sách báo
