Thượng tướng Trần Sâm trong ký ức người thân
Từ cuộc gặp gỡ đầu tiên tại Viện Quân y 108 vào tháng 7-1971, mối duyên đặc biệt đã đưa người viết trở thành con rể của Thượng tướng Trần Sâm. Trong ký ức của người con rể - Trung tướng Nguyễn Mạnh Đẩu, nguyên Chính ủy Tổng cục Kỹ thuật (nay là Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật), ông hiện lên không chỉ là người cộng sản kiên trung, vị tướng tài đức vẹn toàn của Quân đội, mà còn là một người giản dị, liêm khiết, giàu lòng nhân hậu, suốt đời tận tụy cống hiến vì nước, vì dân. Bài viết là những hồi ức sâ
Những điều thôi thúc khi cầm bút
Sự tình cờ của số phận đã cho tôi được gặp ông lần đầu vào tháng 7-1971 để sau này trở thành con rể trưởng của ông. Năm đó, tôi vừa 23 tuổi, là cán bộ cấp phân đội, chiến đấu bị thương nặng trong Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, tưởng chừng không qua nổi, khi lênh đênh trên võng cáng, khi lắc lư trên xe cứu thương dọc theo tuyến đường Trường Sơn được chuyển từ chiến trường tây Thừa Thiên đưa về cứu chữa ở Viện Quân y 108, Hà Nội. Nhân Ngày Thương binh, Liệt sĩ 27-7, Đoàn đại biểu Đảng, Nhà nước, Quân đội do Phó thủ tướng Nguyễn Duy Trinh dẫn đầu đến thăm thương binh đang điều trị tại Viện Quân y 108. Tham gia Đoàn có ông Trần Sâm, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Ngày đó, ông chừng 50 tuổi, da dẻ hồng hào, gương mặt đẹp, cương nghị, phương phi, quắc thước, mắt to đen, cặp lông mày rậm hình lưỡi mác, thân hình cao to, rắn rỏi trong bộ quân phục xuân hè, quân hàm cấp Thiếu tướng. Khi vào phòng bệnh thăm thương binh, ông Trần Sâm đã cầm tay tôi rồi xem xét vết thương. Với chất giọng Quảng Trị đã pha tiếng phổ thông, trầm ấm truyền cảm, ông ân cần hỏi han tôi về gia đình, quê hương, đơn vị, tình huống chiến đấu bị thương,… Tôi thật sự xúc động.
Tháng 4-1972, sau khi lành vết thương, hết thời gian an dưỡng ở Đoàn 251 Quân khu Tả ngạn đóng tại thị xã Hưng Yên, tôi được cấp trên điều động về công tác ở Cục Chính sách,Tổng cục Chính Trị. Bước ngoặt quân ngũ này trở thành lối rẽ lớn của cuộc đời tôi - Tôi có nhiều dịp gặp gỡ, tiếp xúc với ông, bà Trần Sâm, được ông, bà thương quý và tôi đã quen biết, tìm hiểu và kết duyên với trưởng nữ của ông, bà là Trần Thanh Liễu, bấy giờ là bác sĩ ở Quân y viện 354.
|
Thiếu tướng, Phó tổng Tham mưu trưởng Trần Sâm kiểm tra sẵn sàng chiến đấu tại một đơn vị pháo phòng không bảo vệ Hà Nội, năm 1972. Ảnh tư liệu |
Trong đời sống tâm linh, tình cảm, “tứ thân phụ mẫu” là truyền thống văn hóa, đạo lý của người Việt. Vì thế, tôi quyết định phải có bài viết về ông. Với tôi, những trang viết này là nén hương thơm thành kính xin kính dâng lên hương hồn ông - người mà tôi trọn đời tôn quý, kính trọng trên nhiều phương diện. Tôi muốn những phẩm cách cao đẹp của ông mãi mãi là giá trị tinh thần, để con cháu trong gia đình, dòng họ tiếp tục kế thừa, tôn đắp, phát huy. Cũng có thể điều đó sẽ có được sự quan tâm, từ tình cảm của những người đọc có mối quan hệ quen thân, hoặc hiểu biết về cuộc đời ông.
Khi viết về ông, trong lòng tôi trào dâng nhiều cảm xúc. Tôi tự nhắc mình cần phải tiết chế, cẩn trọng khi viết, không cuốn theo tình cảm để đảm bảo sự trung thực, khách quan. Với một góc nhìn và khả năng thể hiện hạn chế, tư liệu cũng không nhiều, tôi cố gắng phản ánh được phần nào về nhân cách, trí tuệ trong cuộc đời và sự nghiệp sôi động, phong phú của ông.
