THỦY KHÊ – QUÊ HƯƠNG KIÊN CƯỜNG TRONG NHỮNG NĂM THÁNG CHIẾN TRANH
Thôn Thủy Khê, xã Gio Mỹ, huyện Gio Linh cũ, là một vùng quê gắn với lịch sử lâu đời của đất Gio Linh. Tư liệu địa danh của tỉnh Quảng Trị ghi nhận Thủy Khê là một địa danh thuộc xã Gio Mỹ; các tài liệu lịch sử địa phương cũng cho biết Thủy Khê từng thuộc Tổng Xuân Hòa từ thế kỷ XIX.
Trong những năm tháng chiến tranh, cũng như nhiều làng quê trên quê hương Gio Linh, người dân Thủy Khê phải trải qua nhiều gian khổ, mất mát. Cuộc sống vốn gắn với ruộng đồng, sông nước và lao động sản xuất bị đảo lộn bởi chiến tranh. Tuy vậy, cán bộ và Nhân dân trong thôn vẫn giữ vững tình làng nghĩa xóm, vừa sản xuất, vừa tham gia các hoạt động phục vụ kháng chiến, góp phần cùng quân và dân địa phương bảo vệ quê hương.
Đặc biệt, vùng quê Thủy Khê nằm trong không gian gần sông Cánh Hòm, một tuyến sông có vai trò quan trọng đối với đời sống của cư dân trong vùng. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, người dân khu vực này đã tham gia vận chuyển lương thực, đạn dược và đưa thương binh theo đường sông, phục vụ chiến trường Quảng Trị. Những câu chuyện về lực lượng dân quân, du kích và người dân địa phương ngày đêm bám làng, bám đất đã trở thành một phần ký ức đáng trân trọng của quê hương. Báo Quảng Trị từng ghi lại lời kể của cựu nữ dân quân du kích Hoàng Thị Chẩm về những năm tháng chiến tranh và sự đóng góp của người dân vùng sông Cánh Hòm.
Trong những năm tháng gian khổ ấy, mỗi người dân Thủy Khê đều có một cách đóng góp cho quê hương. Người tham gia dân quân, du kích; người sản xuất lương thực; người làm nhiệm vụ giao liên, vận chuyển; người chăm sóc thương binh, giúp đỡ cán bộ, chiến sĩ. Những công việc tưởng như bình dị ấy lại có ý nghĩa lớn trong việc duy trì sức mạnh của hậu phương và góp phần phục vụ chiến trường.
Có những đêm làng quê chìm trong im lặng, người dân phải tìm nơi tránh bom đạn; có những ngày bà con vừa lao động sản xuất vừa lo bảo đảm an toàn cho gia đình. Nhưng trong hoàn cảnh khắc nghiệt, tinh thần đoàn kết vẫn được giữ vững. Những gia đình trong thôn chia sẻ với nhau từng hạt gạo, từng phần lương thực, giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn. Chính sự gắn bó ấy đã tạo nên sức mạnh để người dân Thủy Khê đứng vững qua những năm tháng chiến tranh.
Sau ngày đất nước thống nhất, Thủy Khê cũng như nhiều vùng quê Gio Mỹ bắt đầu bước vào công cuộc khôi phục và xây dựng cuộc sống mới. Những người từng tham gia kháng chiến trở về tiếp tục lao động sản xuất; những gia đình chịu nhiều mất mát từng bước ổn định cuộc sống. Từ những cánh đồng, con đường và xóm làng bị chiến tranh tàn phá, người dân đã kiên trì dựng lại quê hương bằng chính bàn tay của mình.
Ngày nay, Thủy Khê đã có nhiều đổi thay. Những con đường mới, những ngôi nhà mới và cuộc sống ngày càng khởi sắc là kết quả của quá trình lao động bền bỉ qua nhiều thế hệ. Địa danh Thủy Khê hiện vẫn được xác định là một thôn của xã Gio Mỹ trong các tài liệu hành chính và địa danh của tỉnh Quảng Trị.
Nhìn lại lịch sử, câu chuyện về quân và dân Thủy Khê không chỉ là câu chuyện của một làng quê trong chiến tranh, mà còn là câu chuyện về lòng yêu quê hương, tinh thần đoàn kết và ý chí vượt qua gian khó. Những thế hệ đi trước đã để lại cho thế hệ hôm nay một truyền thống đáng tự hào: khi quê hương cần, mỗi người dân đều sẵn sàng góp sức; khi đất nước hòa bình, mỗi người lại chung tay xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Thủy Khê hôm nay bình yên bên dòng Cánh Hòm, nhưng trong ký ức của quê hương vẫn còn đó những câu chuyện về một thời gian khổ, những con người bình dị đã góp phần làm nên lịch sử Gio Mỹ. Đó là những ký ức cần được gìn giữ và kể lại cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.



