Thuyền trưởng Vũ Tấn Ích

Thuyền trưởng Vũ Tấn Ích là một trong những gương mặt tiêu biểu của Hải quân Nhân dân Việt Nam, gắn liền với huyền thoại "Đoàn tàu Không số" (Đoàn 125) trên tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển trong kháng chiến chống Mỹ. "Thời hoa lửa" của ông là hành trình vượt qua muôn vàn sóng gió và vòng vây khép chặt của đối phương để đưa những chuyến hàng quân sự cập bến chi viện cho chiến trường miền Nam.

Người chỉ huy dạn dày kinh nghiệm trên đại dương

Trong giai đoạn chiến tranh phá hoại và ngăn chặn giao thông đường biển của quân đội Mỹ (đặc biệt là sau Sự kiện Vũng Rô năm 1965), các chuyến hải trình chi viện miền Bắc – miền Nam đối mặt với sự kiểm soát cực kỳ gắt gao. Vũ Tấn Ích được tin tưởng giao trách nhiệm chỉ huy Tàu 198 – một trong những con tàu sắt giả dạng tàu đánh cá hoặc tàu buôn nước ngoài nhằm bọt lưới trinh sát ra-đa và tàu tuần tra đối phương.

Chuyến hải trình tử thủ tại bến Ba Làng An (tháng 7/1967)

Chiến công và bản lĩnh chiến đấu kiên cường nhất của Thuyền trưởng Vũ Tấn Ích cùng tập thể Tàu 198 diễn ra trong đợt vận chuyển vũ khí chi viện cho chiến trường Khu 5 vào giữa năm 1967:

• Xuất phát và vượt rào chắn: Ngày 06/07/1967, Tàu 198 do Thuyền trưởng Vũ Tấn Ích và Chính trị viên Huỳnh Ngọc Trạch chỉ huy rời bến miền Bắc mang theo hàng chục tấn vũ khí đạn dược. Tàu hành trình theo tuyến đường biển quốc tế để tránh sự theo dõi của hệ thống giám sát duyên hải.

• Đụng độ nảy lửa (đêm 14/07/1967): Khi Tàu 198 cơ động áp sát bờ biển Quảng Ngãi, chỉ còn cách bến Ba Làng An khoảng 6 hải lý, hệ thống ra-đa và tàu chiến đối phương đã phát hiện ra mục tiêu. Địch huy động tàu khu trục cùng trực thăng vũ trang bao vây, khép chặt vòng vây và xả hỏa lực dồn dập.

• Chiến đấu ngoạn mục: Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Thuyền trưởng Vũ Tấn Ích đã bình tĩnh điều khiển con tàu lách qua các luồng đạn pháo, vừa cho cán bộ thủy thủ nổ súng đánh trả máy bay, tàu chiến địch, vừa quyết đoán ép tàu lao nhanh vào khu vực bến Ba Làng An. Trong trận chiến không cân sức này, Phó thuyền trưởng Phạm Chuyên Nghiệp và Chính trị viên Huỳnh Ngọc Trạch đã anh dũng hy sinh.

Sự kiên trung của người chiến sĩ Hải quân

Dù trong hoàn cảnh bị bao vây chặt và chịu nhiều tổn thất về lực lượng, Thuyền trưởng Vũ Tấn Ích vẫn chỉ huy đơn vị giữ vững tay lái, xử lý tình huống khẩn cấp theo đúng quy định tác chiến của Đoàn 125: kiên quyết bảo vệ bí mật tuyến đường và giữ vững khí tiết người chiến sĩ hải quân.

Tôn vinh và Ý nghĩa lịch sử

Hải trình của Tàu 198 do Thuyền trưởng Vũ Tấn Ích chỉ huy là một trong những minh chứng sống động cho sự dũng cảm, mưu trí và tính kỷ luật thép của các chiến sĩ Đoàn tàu Không số.

• Chiến công của ông và đồng đội đã đóng góp trực tiếp vào trang sử vàng của Đoàn 125 Hải quân (đơn vị 2 lần được nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân).

• Tên tuổi của Thuyền trưởng Vũ Tấn Ích cùng các con tàu "không số" đã trở thành biểu tượng kiên cường của Nghệ thuật Chiến tranh Nhân dân trên biển trong lịch sử quân sự Việt Nam.