Tiệm đồng hồ "chờ đợi" ở phố Hàng Đào

Giữa con phố Hàng Đào sầm uất của Hà Nội những năm kháng chiến chống Mỹ, tiệm sửa đồng hồ nhỏ của ông Cựu nằm khiêm tốn dưới một mái hiên rêu phong. Tiệm chỉ rộng chưa đầy bốn mét vuông, tài sản lớn nhất là chiếc kính lúp đeo một bên mắt đã mờ và hàng trăm chiếc bánh răng, dây cót li ti. Nhưng ở góc trang trọng nhất của tiệm, có một chiếc tủ kính nhỏ khóa chặt, bên trong treo mười hai chiếc đồng hồ đeo tay đủ loại: từ Poljot của Liên Xô, Seiko của Nhật cho đến những chiếc đồng hồ quả quýt bằng đồng đã xỉn màu.Đó là những chiếc đồng hồ "chờ đợi".Vào những năm tháng thanh niên Hà Nội xếp bút nghiên lên đường xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước, nhiều người trước khi ra trận đã ghé qua tiệm của ông Cựu. Họ tháo chiếc đồng hồ gia bảo – kỷ vật quý giá nhất của mình – gửi lại cho ông. Họ bảo: "Cháu đi chiến trường, mang theo sợ hỏng mất. Gửi bác giữ hộ, ngày chiến thắng cháu về nhận lại."Ông Cựu không lấy một đồng tiền công giữ hộ. Cứ mỗi chiếc đồng hồ được gửi lại, ông tỉ mẩn viết một tờ giấy nhỏ ghi tên tuổi, quê quán, đơn vị của người lính rồi dán sau nắp lưng.Công việc mỗi sáng của ông lão không phải là mở cửa đón khách, mà là mở chiếc tủ kính ấy ra. Bằng đôi tay gân guốc nhưng vô cùng nhẹ nhàng, ông lên cót cho từng chiếc một. Ông lau dầu, căn chỉnh từng giây. Ông bảo với con cháu:"Thời gian của các em ấy ở quê nhà không được phép dừng lại. Đồng hồ còn chạy, nghĩa là các em ấy vẫn còn sống và sẽ trở về."Năm 1972, trận bom B-52 san phẳng một góc phố khơi mào những đau thương. Căn nhà của ông Cựu bị sập một góc, nhưng ông đã dùng chính thân mình che chở cho chiếc tủ kính nhỏ. Khi bò ra khỏi đống đổ nát, người ông đầy máu và bụi than, nhưng chiếc tủ kính vẫn nguyên vẹn. Mười hai chiếc đồng hồ bên trong vẫn tích tắc gõ nhịp đều đặn giữa tiếng còi báo động xé lòng.Chiến tranh kết thúc năm 1975. Có những người lính đã trở về, đen sạm và đầy vết sẹo, nghẹn ngào nhận lại kỷ vật từ tay ông Cựu. Nhưng cũng có những chiếc đồng hồ nằm lại trong tủ mãi mãi. Người lính nằm lại ở ngã ba Đồng Lộc, người nằm lại ở dòng Thạch Hãn...Đến tận những năm tháng hòa bình sau này, khi tóc đã bạc trắng và đôi tay đã run rẩy không thể cầm nổi chiếc nhíp nhỏ, ông Cựu vẫn duy trì thói quen lên cót cho những chiếc đồng hồ không có người nhận lại. Đối với ông, tiếng tích tắc của những cỗ máy thời gian ấy chính là nhịp đập trái tim của những người anh hùng đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho bình yên của Tổ quốc ngày hôm nay.