Tiến sĩ Sử học Phạm Minh Thế kể chuyện xưa
PV: Thưa ông, Chiến dịch tiến công giải phóng Huế - Đà Nẵng, đặc biệt là Chiến dịch giải phóng Đà Nẵng chúng ta chỉ có 4 ngày để làm công tác chuẩn bị. Và Chiến dịch giải phóng Đà Nẵng diễn ra trong thời gian rất ngắn, 11 ngày, chúng ta đã giải phóng thành phố Huế và Đà Nẵng. Vậy, ông có cho rằng, việc chúng ta chuẩn bị cho Chiến dịch trong thời gian gấp như vậy là một thắng lợi có ý nghĩa chiến lược, quan trọng để làm nên chiến thắng?
TS Phạm Minh Thế: Vâng, tôi nghĩ thế này, nhận định đó là đúng, nhưng cũng cần phải thấy rằng, dù được chuẩn bị gấp, nhưng đó là sự chuẩn bị của tinh thần chủ động, quyết đánh, quyết thắng, đánh chắc thắng trong đường lối kháng chiến, chiến tranh của Đảng và Quân ủy Trung ương. Đó không phải là sự chuẩn bị gấp theo nghĩa bột phát, mà không có sự chuẩn bị gì trước đó cả. Trước đó, hội nghị của Bộ Chính trị họp đợt 1 (từ ngày 30/9 đến 8/10/1974) và đợt 2 (từ ngày 8/12/1974-7/1/1975) đã bàn về chủ trương giải phóng hoàn toàn miền Nam. Tại cuộc họp này, Bộ Tổng tham mưu đã khẳng định phải có 3 đòn tiến công để đánh vào Sài Gòn chứ không thể đánh thẳng từ Tây Nguyên vào Sài Gòn. Khi Bộ Chính trị đang họp thì quân và dân ta ở miền Nam đã giành thắng lợi lớn ở Phước Long, vào ngày 6/1/1975. Quân đội tay sai Việt Nam Cộng hòa đã không có khả năng tái chiếm lại Phước Long. Đây chính là căn cứ để Bộ Chính trị đưa ra quyết tâm giải phóng hoàn toàn miền Nam trong 2 năm 1975-1976.
Bộ Chính trị nêu rõ: trong năm 1975, tranh thủ bất ngờ tấn công lớn và rộng khắp, tạo điều kiện để năm 1976 tiến hành tổng công kích - tổng khởi nghĩa, giải phóng hoàn toàn miền Nam. Và nếu thời cơ đến vào đầu hoặc cuối năm 1975 thì lập tức giải phóng hoàn toàn miền Nam trong năm 1975. Như thế là về tổng thể, ta đã có sự chuẩn bị để phát động những đợt tiến công lớn và giành thắng trong năm 1975. Và do đó, thắng lợi ở Phước Long và Tây Nguyên chính là căn cứ để ngày 18/3 Bộ Chính trị đưa ra quyết định: Giải phóng hoàn toàn miền Nam trong năm 1975. Và thắng lợi ban đầu của quân và dân ta ngay trong những ngày đầu của chiến dịch giải phóng Huế - Đà Nẵng, chính là căn cứ để ngày 25/3, Bộ Chính trị đưa ra quyết định: Giải phóng miền Nam trước mùa mưa năm 1975.
Như thế, sự toàn thắng của Chiến dịch giải phóng Huế - Đà Nẵng dù được chuẩn bị gấp, nhưng đã nằm trong kế hoạch tổng thể của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương.
