Tiến về Sài Gòn
Từ Đà Nẵng tiến vào Sài Gòn
(tháng 4 năm 1975)
Sau Đà Nẵng, chúng tôi hiểu rất rõ:
cuộc chiến đang đi đến đoạn cuối.
Nhưng cũng chính lúc ấy,
không ai cho phép mình lơ là.
Bởi càng gần đích,
càng không được phép sai.
Những ngày hành quân thần tốc
Từ Đà Nẵng, đội hình tiến quân kéo dài suốt dọc miền Trung.
Đường sá chật cứng người, xe, vũ khí.
Có những đêm chúng tôi ngủ bên vệ đường,
đầu gối lên ba lô,
mắt vẫn mở.
Lệnh truyền xuống:
“Tiến nhanh, nhưng giữ đội hình.
Không để địch kịp củng cố.”
Chúng tôi đi gần như không nghỉ.
Mỗi ngày trôi qua là Sài Gòn lại gần hơn một bước.
Những ổ đề kháng cuối cùng
Không phải nơi nào cũng trống trải.
Có những cứ điểm nhỏ,
những đơn vị địch còn cố giữ.
Ta đánh nhanh, gọn, dứt khoát.
Không kéo dài.
Không để bị níu chân.
Mỗi trận như vậy giống như gỡ từng nút thắt cuối cùng
trên con đường đã thông suốt.
Qua Phan Rang – Phan Thiết
Khi vượt qua Phan Rang, Phan Thiết,
chúng tôi thấy rõ sự rệu rã của đối phương.
Nhiều đơn vị bỏ vị trí.
Vũ khí vứt lại bên đường.
Tinh thần chiến đấu gần như không còn.
Nhưng chúng tôi vẫn giữ kỷ luật nghiêm.
Không ai chủ quan.
Vì một viên đạn lạc lúc này cũng đủ trả giá rất đắt.
Không khí trước giờ quyết định
Càng vào sâu, không khí càng khác.
Tin chiến thắng dồn dập truyền về:
Cánh quân này đã áp sát
Cánh kia đã mở cửa ngõ
Chúng tôi hiểu:
Sài Gòn đang bị bao vây từ mọi hướng.
Đêm trước khi tiến vào khu vực áp sát,
tôi gần như không ngủ.
Không phải vì sợ.
Mà vì quá nhiều suy nghĩ.
Bao năm chiến tranh,
chỉ còn cách một thành phố nữa là kết thúc.
Những giờ đầu tiến vào
Sáng tiến quân, trời rất trong.
Nắng không gắt.
Đường vào Sài Gòn đông người.
Dân đứng kín hai bên.
Không tiếng hò reo ầm ĩ.
Chỉ là những ánh mắt nhìn theo —
vừa hồi hộp, vừa hy vọng.
Tôi siết chặt súng.
Không phải để bắn,
mà để tự nhắc mình vẫn đang trong chiến tranh.
Khi mọi thứ vỡ ra rất nhanh
Mọi việc diễn ra nhanh hơn dự đoán.
Tin địch buông súng, đầu hàng truyền đến.
Không ai dám tin ngay.
Chúng tôi vẫn giữ đội hình,
vẫn tiến,
vẫn cảnh giới.
Cho đến khi:
cờ giải phóng xuất hiện khắp nơi
tiếng súng tắt hẳn
Lúc đó, tôi mới dám thở mạnh.
Khoảnh khắc lặng người
Giữa Sài Gòn,
tôi đứng rất lâu ở một ngã tư.
Không còn tiếng nổ.
Không còn mệnh lệnh gấp gáp.
Chỉ có tiếng người, tiếng xe, tiếng thành phố trở lại làm một thành phố.
Tôi bỗng thấy tay mình run.
Không phải vì mệt,
mà vì cuối cùng cũng hết phải gồng lên nữa.
Khi chiến tranh thật sự kết thúc
Không ai nhảy lên reo mừng như trong tưởng tượng.
Chúng tôi nhìn nhau, cười nhẹ.
Một nụ cười rất khác —
của những người đã đi quá xa,
đến mức niềm vui cũng trở nên trầm lại.
Trong đầu tôi chỉ có một ý nghĩ rất rõ:
Mình còn sống.
Và đất nước này, từ hôm nay, là một.
Lời kết của người lính
Từ Đà Nẵng đến Sài Gòn,
chỉ vài tuần.
Nhưng với tôi,
đó là đoạn đường dài nhất trong đời lính.
Vì nó mang theo:
hồi hộp
thận trọng
và cả nỗi nhẹ nhõm đến nghẹn ngào
Chiến tranh kết thúc không bằng một tiếng nổ lớn,
mà bằng sự im lặng rất sâu.
Và trong sự im lặng ấy,
tôi biết:
Một chương đời đã khép lại.
Một chương khác bắt đầu.
