Tiến về Thành đô
“48 năm đã qua, những cán bộ chỉ huy cấp sư đoàn của Sư đoàn 325 (Quân đoàn 2) chúng tôi giờ chỉ còn Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy, 93 tuổi, là khỏe mạnh và minh mẫn.
Đó là một con người rất đặc biệt, tham gia nhiều trận đánh, chiến dịch trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và bảo vệ biên giới phía Bắc. Chúng tôi tự hào vì có những ngày chung chiến hào với anh”-Thiếu tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Văn Nuôi, nguyên Cục trưởng Cục Quân huấn, nguyên Phó chánh thanh tra Bộ Quốc phòng, nguyên Phó trung đoàn trưởng Trung đoàn 101, Sư đoàn 325 trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, cho biết.Mở “cánh cửa thép” phía ĐôngNgày ấy, trên cương vị Phó tư lệnh Sư đoàn 325, Trung tá Nguyễn Đức Huy được giao phụ trách sở chỉ huy nhẹ của Sư đoàn, còn sở chỉ huy cơ bản đóng ở Đông Bình Sơn. Ông cho biết: “Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Quân đoàn 2 đảm nhiệm tiến công trên hướng Đông Nam của Sài Gòn. Sư đoàn 325 chúng tôi phụ trách cánh trái-hướng tiến công thứ yếu của Quân đoàn, đồng thời là hướng vu hồi của chiến dịch.Nhiệm vụ trước mắt là tiến công tiêu diệt địch trên khu vực tả ngạn sông Đồng Nai, đánh chiếm Chi khu quân sự Long Thành, Nhơn Trạch, thành Tuy Hạ; đồng thời mở đường đưa pháo tầm xa của Quân đoàn vào Nhơn Trạch, bắn phá sân bay Tân Sơn Nhất, khống chế các hoạt động đường không của địch. Tiếp theo, Sư đoàn tổ chức vượt sông đánh chiếm căn cứ hải quân Cát Lái và phát triển tiến công vào nội đô Sài Gòn”.Khi Đảng ủy Bộ tư lệnh Sư đoàn 325 họp ra quyết tâm chiến đấu, đồng chí Nguyễn Đức Huy đã đề xuất nhiều phương án quan trọng, trong đó có việc sử dụng Trung đoàn 101 phụ trách hướng chủ yếu. Theo lời kể của ông, khu vực tác chiến của Sư đoàn 325 có địa hình phức tạp. Trong khi đó, lực lượng phòng thủ ở khu vực này gồm Lữ đoàn 468 thủy quân lục chiến mới thành lập, 7 tiểu đoàn lính bảo an, một số đơn vị pháo binh và xe tăng cùng đội tàu xuồng chiến đấu của quân ngụy...Phương án tác chiến được Bộ tư lệnh Sư đoàn thông qua là sử dụng một tiểu đoàn của Trung đoàn 18 đánh chiếm hành lang cho Trung đoàn 101 cơ động vào vị trí triển khai tiến công quận lỵ Long Thành. Trung đoàn 46 đánh chiếm và chốt giữ Đường 15, chia cắt Biên Hòa, Long Thành, Đồng Nai với Bà Rịa-Vũng Tàu, cơ động vào vị trí sẵn sàng luồn sâu tiến công ở Chi khu Nhơn Trạch để phối hợp với Trung đoàn 101, sau đó làm lực lượng dự bị cho Sư đoàn tiến công vào Sài Gòn. Trận tiến công tiêu diệt cụm quân địch đã diễn ra quyết liệt. Nhất là khi đánh vào quận lỵ Long Thành sáng 27-4-1975 đã có tình huống ngoài dự kiến xảy ra. “Sau khi đánh chiếm một số điểm tựa phòng ngự ngoan cố của địch, trời mù sương, rất khó quan sát, ở cả hai hướng, xe tăng dẫn dắt bộ binh tiến công của ta đều đi lạc đường, cách xa bộ binh khoảng 2km. Một số xe tăng và xe thiết giáp của ta bị địch bắn cháy và hư hỏng; nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh, trong đó có Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 101 Nguyễn Ánh Dương. Kế hoạch giải phóng Long Thành trong ngày 27-4 của Trung đoàn không hoàn thành.Sáng 28-4, chúng tôi tổ chức bộ phận đi trinh sát thì phát hiện ổ súng máy 14,5mm của địch đặt trên tháp nước quận lỵ Long Thành. Trong khi đó, tên quận trưởng mặc dù đã bị thương nhưng vẫn nằm ở sở chỉ huy, ngoan cố kháng cự. Chúng tôi nhanh chóng tổ chức lại đội hình tiến công, gọi 3 xe tăng đang tạm dừng ở hướng Bà Rịa-Vũng Tàu quay trở lại theo trục Đường 15. 12 giờ trưa, xe tới ngã ba Phước Thiềng, hiệp đồng cùng bộ binh tiến công quận lỵ Long Thành. Một xe tăng xử lý xong vật cản trên tháp pháo phối hợp cùng Tiểu đoàn 2 dẫn dắt chi viện trực tiếp cho bộ binh tiến công. Đồng thời qua điện đàm, chúng tôi đề nghị Sư đoàn tăng cường hỏa lực pháo binh bắn tập trung áp chế vào sở chỉ huy của tên quận trưởng...”-Anh hùng Nguyễn Văn Nuôi kể.Theo Anh hùng Nguyễn Văn Nuôi, cấp trên đã hoàn toàn chính xác khi giao cho đồng chí Nguyễn Đức Huy chỉ huy Trung đoàn 46 (của Quân khu 3 vào thay Trung đoàn 95 đi Chiến dịch Tây Nguyên), một đơn vị chưa có nhiều kinh nghiệm tác chiến trên chiến trường mới. Khi thủ trưởng Quân đoàn lệnh cho đơn vị phải giải quyết Nhơn Trạch, Long Thành trong ngày 28-4, đồng chí Nguyễn Đức Huy điều ngay 1 tiểu đoàn pháo, 1 tiểu đoàn bộ binh của Trung đoàn 46 lên, trực tiếp tham gia chiến đấu cùng lực lượng tăng cường. Pháo bắn chuẩn bị-áp chế 15 phút, sau đó chuyển làn bắn vào các mục tiêu sâu bên trong quận lỵ Long Thành. Trong khoảng hai giờ đồng hồ, Trung đoàn 101 cùng các đơn vị tăng cường phối thuộc củaSư đoàn và LLVT địa phương đã hoàn thành nhiệm vụ, giải phóng hoàn toàn quận lỵ Long Thành. 18 giờ cùng ngày, pháo tầm xa của Quân đoàn 2 đã chiếm lĩnh trận địa ở Nhơn Trạch. Sau đó ta đánh tiếp vào thành Tuy Hạ. Đến 14 giờ ngày 29-4, ta giải quyết xong tổng kho vũ khí hỏa lực lớn của địch ở đây, thu được nhiều chiến lợi phẩm.



