TIẾNG BOM SA DIỆN VÀ TIẾNG VANG GIỮA DÒNG CHÂU GIANG
ào những năm đầu của thập niên 1920, khi phong trào yêu nước Việt Nam đang rơi vào thế bế tắc sau sự thất bại của các cuộc khởi nghĩa vũ trang, lòng căm thù giặc của nhân dân ta vẫn âm ỉ như những hòn than nóng chực chờ bùng cháy. Chàng thanh niên yêu nước Phạm Hồng Thái, xuất thân từ một thợ kỹ thuật tại nhà máy điện cơ Hải Phòng và nhà máy xi măng Hải Phòng, đã dũng cảm từ bỏ gia đình để xuất dương sang Trung Quốc, tìm đường cứu quốc. Tại Quảng Châu, ông gia nhập tổ chức cách mạng Tâm Tâm Xã và nhanh chóng trở thành người chiến sĩ quả cảm, nuôi chí lớn dùng hành động ám sát để thức tỉnh đồng bào và giáng đòn chí mạng vào đầu não thực dân.
ào những năm đầu của thập niên 1920, khi phong trào yêu nước Việt Nam đang rơi vào thế bế tắc sau sự thất bại của các cuộc khởi nghĩa vũ trang, lòng căm thù giặc của nhân dân ta vẫn âm ỉ như những hòn than nóng chực chờ bùng cháy. Chàng thanh niên yêu nước Phạm Hồng Thái, xuất thân từ một thợ kỹ thuật tại nhà máy điện cơ Hải Phòng và nhà máy xi măng Hải Phòng, đã dũng cảm từ bỏ gia đình để xuất dương sang Trung Quốc, tìm đường cứu quốc. Tại Quảng Châu, ông gia nhập tổ chức cách mạng Tâm Tâm Xã và nhanh chóng trở thành người chiến sĩ quả cảm, nuôi chí lớn dùng hành động ám sát để thức tỉnh đồng bào và giáng đòn chí mạng vào đầu não thực dân.
Ký ức hoa lửa lẫy lừng và chấn động lịch sử của Phạm Hồng Thái gắn liền với đêm ngày 19 tháng 6 năm 1924. Nhận được thông tin Toàn quyền Đông Dương Martial Merlin sẽ dừng chân tại Quảng Châu trên chuyến công du sang Nhật Bản, ông đã cùng đồng chí Lê Hồng Phong lên một kế hoạch ám sát táo bạo. Khoảng 19 giờ 30 phút, cải trang thành một nhà báo thượng lưu, ông lọt qua hàng rào an ninh nghiêm ngặt để bước vào phòng tiệc tại khách sạn Victoria thuộc tô giới Sa Diện. Giữa lúc Merlin và các quan chức ngoại bang đang yến tiệc say sưa, Phạm Hồng Thái bất ngờ rút quả bom từ trong túi xách và ném thẳng vào bàn tiệc. Một tiếng nổ kinh hoàng vang lên xé toạc màn đêm Sa Diện, làm chết và bị thương nhiều sĩ quan Pháp, gây ra một sự chấn động mạnh mẽ đối với chính quyền thực dân bảo hộ lúc bấy giờ.
Ngay sau tiếng nổ, hỗn loạn bao trùm toàn bộ khu vực tô giới, cảnh sát và binh lính Pháp điên cuồng bao vây khắp các ngả đường nhằm triệt hạ người chiến sĩ trẻ. Bị dồn đuổi gắt gao đến bờ dòng sông Châu Giang (đoạn sông Bạch Mã), quyết giữ vẹn chữ tiết, không để bản thân rơi vào tay kẻ thù và chịu cảnh tù đày tra tấn, Phạm Hồng Thái đã anh dũng gieo mình xuống dòng nước xiết để tự tuẫn. Ông ngã xuống khi tuổi đời mới vừa tròn 29, độ tuổi rực rỡ nhất của chí khí cách mạng. Tiếng bom Sa Diện tuy chưa tiêu diệt được Merlin nhưng đã như "chim báo bão", thức tỉnh tinh thần yêu nước của nhân dân ta và mở đường cho một thời kỳ đấu tranh vũ trang mới. Sự hy sinh oanh liệt của ông là một vết son đỏ thắm, được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ngợi ca như một tiếng sấm rền làm hồi sinh cả một thế hệ.
